I CZ 12/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-05-17
Skład orzekający: Antoni Górski, Krzysztof Pietrzykowski, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu ograniczone jedynie do przytoczenia podstawy prawnej, bez przedstawienia motywów rozstrzygnięcia, spełnia wymóg przewidziany w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.?Ratio decidendi
Uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, ograniczone jedynie do przytoczenia podstawy prawnej bez przedstawienia motywów rozstrzygnięcia, nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. Rolą Sądu Najwyższego nie jest poszukiwanie motywów orzeczenia o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia.Stan faktyczny
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zarzucił wadliwość orzeczenia co do kosztów procesu, wskazując na możliwość zastosowania art. 102 k.p.c. oraz błąd w ustaleniu wysokości kosztów pomocy prawnej i stawki VAT. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej kosztów procesu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części odrzucił zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w punkcie II wyroku Sądu Apelacyjnego i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. Odrzucił zażalenie w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 12/12 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Hubert Wrzeszcz (sprawozdawca) w sprawie z powództwa T. M. przeciwko A. Z. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 maja 2012 r., zażalenia powoda na postanowienie zawarte w punktach II i III wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 7 września 2011 r., 1. uchyla zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie II (drugim) wyroku Sądu Apelacyjnego i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego, 2. odrzuca zażalenie w pozostałej części. Uzasadnienie
2 W zawartym w wyroku z dnia 7 września 2011 r. postanowieniu Sąd Apelacyjny – po rozpoznaniu apelacji powoda – zasądził od powoda na rzecz pozwanej 2700 zł z tytułu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym i przyznał radcy prawnemu J. G. od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego „kwotę 2700 zł plus 22% VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawna udzieloną powodowi z urzędu” (pkt II i III sentencji wyroku). Uzasadnienie tego rozstrzygnięcia ograniczył do stwierdzenia, że „postanowił o kosztach na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 k.p.c.”. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powoda zarzucił, że orzeczenie co do kosztów procesu jest wadliwe, ponieważ zachodzą podstawy do nieobciążenia powoda tymi kosztami (art. 102 k.p.c.). Sąd powinien zatem zgodnie z wnioskiem powoda nie obciążyć go kosztami postępowania apelacyjnego. Zarzucił również, że Sąd błędnie ustalił wysokość kosztów z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i zastosował nieaktualną stawkę podatku od towarów i usług. W konkluzji zażalenia wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążenie powoda kosztami procesu oraz przyznanie radcy prawnemu z tytułu pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym opłaty w wysokości 3 600 zł, podwyższonej o 23% podatek od towarów i usług. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że do uzasadnienia postanowienia o kosztach procesu znajduje odpowiednie zastosowania - na podstawie art. 361 k.p.c. - przepis art. 328 § 2 k.p.c. Uzasadnienie ograniczone – jak w rozpoznawanej sprawie – jedynie do przytoczenia podstawy prawnej, bez przedstawienia motywów rozstrzygnięcia nie spełnia wymagania przewidzianego w art. 328 § 2 k.p.c. Rolą Sądu Najwyższego nie jest poszukiwanie motywów orzeczenia o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 r., V CZ 7/10, OSNC-ZD 2010, nr 4, poz. 104 i z dnia 21 stycznia 2011 r., II PZ 49/10, niepubl.).
3 Postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia co do kosztów procesu należało zatem uchylić i przekazać sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania (art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Zażalenie w pozostałym zakresie podlega natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne (art. 373 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego jest ugruntowane stanowisko, że nie przysługuje zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu przed sądem odwoławczym (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07, niepubl., z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09, OSNC 2001, nr 5, poz. 79 i z dnia 15 kwietnia 2010 r., II CZ 118/09, niepubl.). Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela to stanowisko i jego motywy, zawarte w przytoczonych orzeczeniach. Nie ma potrzeby ich szczegółowego omawiana, ponieważ zostały one przedstawianie w opublikowanym postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2009 r., III CZ 53/09. Wystarczy jedynie stwierdzić, że zaskarżone w sprawie postanowienia w przedmiocie przyznania od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym nie jest w rozumieniu art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. postanowieniem sądu drugiej instancji co do kosztów procesu. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 96/11 2011-11-23Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu ograniczone do przytoczenia podstawy prawnej, bez wskazania okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 102 k.p.c., odpowiada wymaganiom prawa procesowego?
- IV CZ 70/12 2012-10-12Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które nie wyjaśnia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i motywów, jakimi kierował się sąd, odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c.?
- II CZ 185/12 2013-02-14Czy uzasadnienie postanowienia o kosztach procesu, które ogranicza się do przytoczenia przepisów prawa, jest wystarczające, jeśli strona wniosła o nieobciążanie jej kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.?
- II CZ 136/11 2011-12-15Czy zażalenie na postanowienie o kosztach procesu wydane w wyroku sądu drugiej instancji, dotyczące kosztów poniesionych przed sądem pierwszej instancji, jest dopuszczalne?
- V CZ 32/13 2013-08-28Czy postanowienie o kosztach procesu, które nie zawiera szczegółowego wyliczenia kosztów i wyczerpującej podstawy prawnej, odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c…
Powołane przepisy
art. 98art. 108 KPCart. 102 KPCart. 361 KPCart. 328 § 2 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPCart. 373art. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 3941 § 1 pkt 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy