I CZ 124/15

PostanowienieIzba Cywilna2016-01-14

Skład orzekający: Dariusz Dończyk, Mirosław Bączyk, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o odrzuceniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może być rozpoznane przez sąd drugiej instancji na skutek wniosku strony zawartego w środku odwoławczym, mimo że samo postanowienie nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy zważył, że zgodnie z art. 380 k.p.c., sąd drugiej instancji rozpoznaje niezaskarżalne postanowienia sądu pierwszej instancji, które miały wpływ na wynik sprawy, pod warunkiem zamieszczenia w środku odwoławczym stosownego wniosku o takie rozpoznanie. W niniejszej sprawie skarżąca domagała się uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, powołując się jedynie na jego przedwczesność, a nie kwestionując samo rozstrzygnięcie o odrzuceniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym zażalenie zostało oddalone jako nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi. Powódka złożyła zażalenie, podnosząc, że odrzucenie skargi nastąpiło przedwcześnie, przed rozpoznaniem jej wniosku o zwolnienie od kosztów postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, stwierdzając, że wniesiony środek odwoławczy nie zawierał wystarczającego wniosku o rozpoznanie niezaskarżalnego postanowienia o odrzuceniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 124/15 POSTANOWIENIE Dnia 14 stycznia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa K. M. przeciwko A. D., E. G.-D., E. P., M. X., Z. S., J. G., A. K., […] C. S.A. w W. i Miastu W. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 stycznia 2016 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I ACa […], oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2015 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powódki K. M., wniesioną od wyroku tego Sądu z dnia 30 czerwca 2014 r. Odrzucenie to nastąpiło z powodu nieuiszczenia przez powódkę w terminie opłaty od skargi (art. 3986 § 2 k.p.c.). W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 107 ust. 2 ustawy o kosztach w sprawach cywilnych z 2005 r. i wywodziła, że odrzucenie skargi nastąpiło przedwcześnie jeszcze przed rozpoznaniem uzasadnionego wniosku skarżącej o zwolnienie jej od kosztów postępowania (wniosku z dnia 13 lutego 2015 r.). W ocenie skarżącej, odrzucenie tego wniosku postanowieniem z dnia 3 marca 2015 r. nastąpiło bez jego merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna powódki została odrzucona z tego powodu, że powódka nie wniosła opłaty od tej skargi po częściowym zwolnieniu jej od konieczności wniesienia takiej opłaty (postanowienie z dnia 17 stycznia 2015 r., k. 1095 akt sprawy i zwolnienie ponowne powyżej kwoty 3000 zł). Powódka została wezwana w dniu 5 marca 2015 r. do uzupełnienia braku skargi w postaci uiszczenia tej kwoty pod rygorem odrzucenia skargi. W dniu 3 marca 2015 r. zapadło postanowienie o odrzuceniu ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 13 lutego 2015 r. (k. 1137 akt sprawy). W zażaleniu skarżąca domagała się m.in. uchylenia zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi. Jednocześnie cały wywód tego środka odwoławczego skierowany był na to, że nie zaszły wystarczające przesłanki do tego, aby na podstawie art. 107 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z 2005 r. odrzucić kolejny wniosek o zwolnienie powódki od uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 380 k.p.c., sąd drugiej instancji (w tym Sąd Najwyższy) na wniosek strony, rozpoznaje również te postanowienia Sądu pierwszej instancji, 3 które nie podlegają zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miały wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Niewątpliwie postanowienie o odrzuceniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia 3 marca 2015 r. miało wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej. Problem jednak w tym, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem rozpoznania niezaskarżalnych postanowień, które miały wpływ na wynik sprawy jest zamieszczenie w środku odwoławczym stosownego wniosku o takie rozpoznanie (art. 380 k.p.c.). Odnosi się to przede wszystkim do środków odwoławczych wnoszonych przez zawodowych pełnomocników (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I Cz 53/06, I C 2007, nr 12, s. 49). W związku z tym, że z treści wniesionego zażalenia nie wynika także i to, iż skarżąca podważa samo rozstrzygnięcie w postaci odrzucenia skargi (a powołuje się tylko na jego przedwczesność), należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 § 1 k.p.c.). aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 107 ust. 2art. 380 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 § 1 KPC§ 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy