I CZ 135/71
PostanowienieIzba Cywilna1971-10-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezakończone postępowanie szkodowe w ramach ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NW) uzasadnia zawieszenie postępowania sądowego w sprawie o odszkodowanie z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC)?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, uznając, że niezakończone postępowanie szkodowe w ramach ubezpieczenia NW nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania sądowego w sprawie o odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia OC. Postępowania te toczą się niezależnie, a obowiązek zaliczenia świadczeń z NW na poczet świadczeń z OC nie wpływa na zależność procesową.Stan faktyczny
Powód Ryszard Ł. doznał wypadku samochodowego i zgłosił roszczenie odszkodowawcze do Państwowego Zakładu Ubezpieczeń (PZU). PZU wypłaciło powodowi zaliczkę z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NW). Powód wystąpił do sądu z pozwem o zasądzenie zadośćuczynienia, zwrotu kosztów leczenia oraz renty odszkodowawczej z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC). Sąd Wojewódzki zawiesił postępowanie na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. do czasu zakończenia postępowania szkodowego przez PZU.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego o zawieszeniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: E. Mielcarek, W. Kuryłowicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Ryszarda Ł. przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń w W. o odszkodowanie, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 9 czerwca 1971 r.,uchylił zaskarżone postanowienie.Uzasadnienie faktycznePowód uległ w dniu 3.11.1969 r. wypadkowi samochodowemu i z tego tytułu zgłosił wobec Państwowego Zakładu Ubezpieczeń (w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierowcy pojazdu - por. § 14 i 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.IV.1968 r. w sprawie obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych - Dz. U. Nr 15, poz. 89 z późn. zm.) roszczenie odszkodowawcze. Na podstawie art. 9 powołanego rozporządzenia PZU wypłacił powodowi - do czasu ostatecznego ustalenia procentu jego inwalidztwa (co ma nastąpić w listopadzie 1971 r.) - z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków zaliczkę w wysokości 16.000 zł.Na drogę postępowania sądowego przeciwko PZU (por. § 18 cyt. rozporz. z 24.IV.1968 r.) powód wystąpił z pozwem z dnia 11.V.1971 r., żądając w nim zasądzenia - na podstawie powołanego wyżej ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej - zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zwrotu kosztów leczenia oraz renty odszkodowawczej (zaległej i bieżącej).Sąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. do czasu zakończenia postępowania szkodowego (prowadzonego przez PZU).Uzasadnienie prawneRozpoznając wniesione przez powoda zażalenie na powyższe postępowanie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Pozwany Zakład Ubezpieczeń prowadzi w związku ze skutkami wypadku postępowanie w celu ustalenia stopnia inwalidztwa powoda oraz określenia na tej podstawie wysokości należnego powodowi świadczenia z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (cyt. § 9 rozporz. z 24.IV.1968 r.). Świadczenie to zakład ubezpieczeń wypłaca każdemu poszkodowanemu w wypadku spowodowanego ruchem pojazdu mechanicznego (ubezpieczenie osobowe), "nie czekając na wynik postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności cywilnej za dany wypadek" (por. § 13 powoł. rozporz.). Postępowanie z zakresu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków toczy się niezależnie od postępowania z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej osoby odpowiedzialnej za szkodę, ustalenie więc tej odpowiedzialności nie zależy od wyniku postępowania "szkodowego", co z kolei wyłącza zawieszenie postępowania toczącego się przed sądem na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.Nie uzasadnia zawieszenia - właśnie ze względu na brak powyższej zależności - również obowiązek zaliczenia na poczet świadczeń, jakie przysługują z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC), świadczeń przyznanych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NW) (por. § 20 rozporz. wykonawczego). Obowiązek ten bowiem nie stanowi o zależności toczącego się procesu (i wydanego w tym procesie rozstrzygnięcia) od ustalenia świadczenia z ubezpieczenia NW, a tylko nakazuje, gdy zakład ubezpieczeń ustali należne z tego tytułu (NW) świadczenie, zaliczyć je na poczet świadczenia przysługującego z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.Z powyższych względów należało na podstawie art. 397 k.p.c. orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 552/15 2016-05-19Czy świadczenie uzyskane z dobrowolnej umowy ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) może być zaliczone na poczet odszkodowania należnego od sprawcy czynu niedozwolonego lub gwarancyjnej odpowiedzialności…
- I CSK 578/13 2014-08-06Czy ubezpieczyciel z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych ponosi odpowiedzialność za zadośćuczynienie za naruszenie dóbr osobistych osób bliskich zmarłego w wyniku wypadku komunikacyjne…
- III CZP 38/72 1972-04-07W jaki sposób należy określać wysokość odszkodowania przysługującego poszkodowanemu od ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania szkody, a przy tym…
- I CR 209/70 1970-05-25Czy świadczenie z tytułu ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NW) wypłacone przez PZU kilku współuprawnionym dzieciom zmarłej na skutek wypadku samochodowego, powinno zostać zaliczone na poczet wierzytelnośc…
- II CSKP 1207/22 2024-03-21Czy ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za uzasadnione i celowe koszty leczenia i rehabilitacji poszkodowanego, które nie zostały sfinansowane ze środków publicznych, w ramach obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy…
Powołane przepisy
art. 9art. 177 § 1 pkt 3 KPCart. 397 KPC§ 14§ 18§ 1 pkt 3§ 9§ 13§ 20
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.