I CZ 137/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-12-05
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Jan Górowski, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyjątkowa sytuacja majątkowa i osobista powódki, obejmująca bezrobocie, niepełnosprawność członków rodziny i konieczność sprawowania nad nimi opieki, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek uzasadniający odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja majątkowa i osobista powódki, która jest bezrobotna bez prawa do zasiłku, a jej mąż i córka posiadają umiarkowany stopień niepełnosprawności i wymagają jej pomocy, stanowi szczególnie uzasadniony wypadek w rozumieniu art. 102 k.p.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego, uznając, że zastosowanie art. 98 k.p.c. byłoby w tej sytuacji niezasadne.Stan faktyczny
Powódka została obciążona przez Sąd Okręgowy kwotą 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego na podstawie art. 98 k.p.c. Powódka złożyła zażalenie, wnioskując o zmianę postanowienia i odstąpienie od obciążenia jej kosztami, powołując się na swoją wyjątkową sytuację majątkową i osobistą oraz art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i odstąpił od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 137/12 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Jan Górowski (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa K. S. przeciwko R. Polska S.A. o zapłatę i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2012 r., zażalenia powódki na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 kwietnia 2012 r., zmienia zaskarżone postanowienie i odstępuje od obciążenia powódki kosztami postępowania apelacyjnego.
2 Uzasadnienie Postanowieniem zawartym w wyroku z 20 kwietnia 2012 r. Sąd Okręgowy w W. zasądził od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 1200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Swoje rozstrzygnięcie oparł na treści art. 98 k.p.c. Powódka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem, w którym wniosła o jego zmianę i odstąpienie od obciążania jej kosztami postępowania. Wskazała, że jej sytuacja majątkowa i osobista jest wyjątkowa, co uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Artykuł 102 k.p.c. przewiduje wyjątek od – odnoszącej się do obowiązku rozliczania kosztów postępowania - zasady odpowiedzialności za wynik procesu i pozwala na odstąpienie od niej „w szczególnie uzasadnionych wypadkach”. Fakt ich nastąpienia (bądź braku) podlega ocenie sądu orzekającego w jednostkowym przypadku, także na tle całokształtu rozpoznanej sprawy. Z rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie wynika, że Sąd uznał, iż w sprawie nie ma szczególnych okoliczności, które przemawiają za zastosowaniem art. 102 k.p.c., skoro orzekł o kosztach na podstawie art. 98 k.p.c. Z taką oceną nie można się jednak zgodzić. Z dokumentów przedstawionych przez powódkę wynika, że jej sytuacja majątkowa i osobista pozwalają na uznanie, iż w sprawie mamy do czynienia z sytuacją „szczególną” w rozumieniu art. 102 k.p.c. Powódka jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a mąż i córka, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiadają umiarkowany stopień niepełnosprawności. Dochód rodziny stanowią świadczenia rentowe męża i córki oraz zasiłek pielęgnacyjny, które nie są wysokie. Należy także zwrócić uwagę, że powódka ma ograniczone możliwości zarobkowe z uwagi na fakt, że zarówno mąż jak i córka (jako osoby niepełnosprawne) potrzebują jej pomocy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. i art. 39816 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. es
Powiązane orzeczenia
- II CZ 87/09 2010-01-27Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego, powołując się na szczególnie uzasadniony wypadek, biorąc pod uwagę sytuację osobistą i majątkową strony?
- V CZ 107/12 2013-04-17Czy w przypadku wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i osobistej strony, sąd może odstąpić od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c., mimo bezzasadności środka zaskarżenia?
- II CZ 93/12 2012-08-23Czy w okolicznościach sprawy, w szczególności biorąc pod uwagę sytuację majątkową powoda, można zastosować art. 102 k.p.c. i nie obciążać go kosztami postępowania apelacyjnego?
- II CZ 108/10 2010-10-28Czy trudna sytuacja majątkowa i życiowa powódki oraz jej stan zdrowia stanowią okoliczności szczególne uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c. i odstąpienie od obciążenia jej kosztami postępowania apelacyjnego?
- III CZ 67/10 2011-01-05Czy sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania apelacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. w sytuacji, gdy powódka jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z zasiłku, a jej powództwo zostało…
Powołane przepisy
art. 98 KPCart. 102 KPCart. 3941 § 1 pkt 2 KPCart. 39816 KPC§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy