I CZ 14/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-05-19
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Krzysztof Pietrzykowski, Jan Futro
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu, którego sentencja nie została podpisana przez sędziego, istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że postanowienie, którego sentencja nie została podpisana przez skład sądu, nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym, nawet jeśli zostało ogłoszone. Brak podpisu pod sentencją, w sytuacji gdy podpisano jedynie uzasadnienie, skutkuje brakiem istnienia takiego postanowienia w obrocie prawnym. Jest to zgodne z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego, ponieważ postanowienie to nie zostało podpisane przez przewodniczącego. Sąd Rejonowy ogłosił postanowienie, ale nie podpisał jego sentencji, jedynie uzasadnienie. Uczestnik postępowania w zażaleniu podkreślał, że doręczono mu postanowienie z adnotacją o zgodności podpisów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 14/10 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSA Jan Futro w sprawie z wniosku D. S.-K. przy uczestnictwie D. K. o podział majątku dorobkowego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2010 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 5 stycznia 2010 r., sygn. akt I Ca (…), 1. oddala zażalenie; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w R. na rzecz adw. M. P. kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych powiększoną o 22 % podatku VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestnikowi postępowania z urzędu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie Sąd Okręgowy w R. postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r. odrzucił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 9 marca 2009 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie mógł rozpoznać apelacji merytorycznie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest nieistniejące jako niepodpisane przez
2 przewodniczącego, który rozpoznał sprawę jednoosobowo. Przewodniczący wprawdzie ogłosił postanowienie, ale go nie podpisał. W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pełnomocnik uczestnika postępowania podkreślił, że postanowienie Sądu Rejonowego zostało mu doręczone wraz z adnotacją „Na oryginale właściwe podpisy Za zgodność – Sekretarz, R., dn. 23.03.2009 r.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z ustalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Według uchwały z dnia 26 września 2000 r., III CZP 29/00 (OSNC 2001, nr 2, poz. 25) wyrok, którego sentencji skład sądu nie podpisał, nie istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym także wówczas, gdy został ogłoszony. Zgodnie z uchwałą z dnia 13 marca 2002 r., III CZP 12/02 (OSNC 2003, nr 2, poz. 17), jeżeli wydane na posiedzeniu niejawnym w trybie nieprocesowym postanowienie rozstrzygające co do istoty sprawy zostało skonstruowane w ten sposób, że wraz z uzasadnieniem stanowi jeden dokument, to podpisanie przez sędziego samego uzasadnienia, przy braku podpisu sentencji, pociąga za sobą ten skutek, że takie postanowienie w znaczeniu prawnoprocesowym nie istnieje. Stosownie zaś do postanowienia z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZP 84/02 (OSNC 2003, nr 10, poz. 140), postanowienie o charakterze formalnym, podlegające zaskarżeniu, wydane na posiedzeniu niejawnym - skonstruowane w ten sposób, że jego sentencja wraz z uzasadnieniem stanowi jeden dokument - nie istnieje w znaczeniu procesowym w sytuacji, w której skład sądu podpisał tylko uzasadnienie, natomiast nie podpisał sentencji. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że podpis sędziego został umieszczony jedynie pod uzasadnieniem postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 9 marca 2009 r., podczas gdy powinien znaleźć się również pod sentencją (art. 324 § 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przedstawionych powodów orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III CO 160/25 2025-02-27Czy postanowienie sądu, którego sentencja nie została podpisana przez skład sądu, a jedynie uzasadnienie, istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym i może stanowić podstawę do wystąpienia do Sądu Najwyższego o oznaczenie sąd…
- III CZP 84/02 2003-01-21Czy postanowienie sądu pierwszej instancji, wydane na posiedzeniu niejawnym, które zostało skonstruowane jako jeden dokument zawierający sentencję i uzasadnienie, ale zostało podpisane jedynie pod uzasadnieniem, a nie po…
- III CZP 12/02 2002-03-13Czy postanowienie co do istoty sprawy wydane na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu nieprocesowym, którego sentencja nie została podpisana przez skład sądu, a jedynie podpisano jego uzasadnienie sporządzone jednocześnie…
- III CZP 29/00 2000-09-26Czy wyrok, którego sentencji skład sądu nie podpisał, istnieje w sensie prawnoprocesowym, nawet jeśli został ogłoszony?
- III CO 367/25 2025-04-09Czy postanowienie sądu pierwszej instancji, które nie zostało podpisane w sentencji, istnieje w znaczeniu prawnoprocesowym i może stanowić podstawę do wystąpienia do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego?
Powołane przepisy
art. 324 § 3art. 13 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy