I CZ 143/05

PostanowienieIzba Cywilna2006-02-03

Skład orzekający: Gerard Bieniek, Teresa Bielska-Sobkowicz, Jan Górowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na twierdzeniu o utracie mocy obowiązującej art. 160 k.p.a. w całości w świetle art. 77 ust. 1 Konstytucji RP i wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 20/02, podlega odrzuceniu, jeśli przepisy k.p.a. regulujące przedawnienie roszczeń odszkodowawczych nadal obowiązywały?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie skargi o wznowienie postępowania było uzasadnione. Wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 20/02 stwierdził niezgodność z Konstytucją jedynie części art. 160 § 1 k.p.a. w zakresie ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody, a nie całego przepisu. Przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń (art. 160 § 5 i 6 k.p.a.) nadal obowiązywały, podobnie jak inne paragrafy tego artykułu, a ustawa nowelizująca kodeks cywilny potwierdziła stosowanie art. 160 k.p.a. do zdarzeń sprzed daty wejścia w życie nowelizacji.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa, twierdząc, że art. 160 k.p.a. stracił moc obowiązującą. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że podnoszone podstawy nie zachodzą. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie, analizując podstawy prawne skargi o wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 143/05 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Gerard Bieniek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Jan Górowski w sprawie ze skargi „H.” Spółki z o.o. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa „H.” Spółki z o.o. przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Wojewodę i Ministra Gospodarki o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2006 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30.06.2005 r. odrzucił skargę powodowej Spółki o wznowienie postępowania w sprawie z jej powództwa przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie i Ministrowi Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej o odszkodowanie, zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 22.03.2005 r. Sąd ten podniósł, że wprawdzie podstawy wznowienia sformułowano w sposób odpowiadający przepisom art. 401 – 404 k.p.c., to jednak z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszone podstawy nie zachodzą. Powodowa Spółka zaskarżyła to postanowienie zażaleniem. Domagała się jego uchylenia i merytorycznego rozpoznania skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powódka dochodziła w sprawie odszkodowania od Skarbu Państwa w związku z tym, że decyzją z dnia 12.03.1998 r. (utrzymaną w mocy decyzją z dnia 18.11.1998) Minister Gospodarki stwierdził nieważność zarządzenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia 30.03.1950 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem „H.” S.A. oraz Przewodniczącego Drobnej Wytwórczości z dnia 16.03.1966 r. w sprawie przejęcia na własność Państwa tego przedsiębiorstwa. W dniu 5.07.2002 r. powódka złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a., a Minister Gospodarki decyzją z dnia 25.09.2002 r. odmówił jego przyznania uznając, że roszczenie uległo przedawnieniu. Sąd Okręgowy oddalił powództwo o odszkodowanie uznając, że zostało ono wniesione z naruszeniem 30-dniowego terminu z art. 160 § 5 k.p.a., a nadto uległo ono 3-letniemu przedawnieniu (art. 160 § 6 k.p.a.). Pogląd ten podzielił Sąd Apelacyjny oddalając apelację powódki wyrokiem z dnia 22.03.2005 r. Powodowa Spółka zarówno w uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania, jak i w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu tej skargi podnosi, iż w świetle art. 77 ust. 1 Konstytucji oraz wyroku Trybunału Konstytucji z dnia 3 23.09.2003 r. K 20/02 (OTK-A 2003, nr 7, poz. 76) stracił moc obowiązującą art. 160 k.p.a. w całości. Rzecz polega na pewnym nieporozumieniu. Po pierwsze, wejście w życie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP z dniem 17.10.1997 r. nie spowodowało utraty mocy obowiązującej przepisów kodeksu cywilnego regulujących odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkody wyrządzone przez funkcjonariusza. Dobitnie świadczy o tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4.12.2001 r. SK 18/00, w którym stwierdzono niekonstytucyjność art. 418 k.c. oraz nadano inne rozumienie art. 417 k.c. Po drugie, w powołanym wyroku z dnia 23.09.2003 r. K 20/02 Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do art. 160 § 1 k.p.a. stwierdził jedynie, iż przepis ten w części dotyczącej ograniczenia odszkodowania do rzeczywistej szkody, pozostaje w sprzeczności z Konstytucją. Oznacza to więc, że znajdujące w sprawie zastosowanie § 5 i 6 art. 160 k.p.a. nadal obowiązywały, podobnie zresztą jak pozostałe paragrafy tego artykułu, a jedynie ograniczenia odszkodowania do damnum emergens nie obowiązywało w zakresie szkód powstałych po dniu 17.10.1997 r. Żadnych dalszych wniosków nie sposób wywieźć z treści tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Po trzecie, treść art. 5 ustawy z 17.06.2004 r. o zmianie ustawy – kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz. 1692) nie pozostawia żadnych wątpliwości, że do zdarzeń przed 1.09.2004 r. stosuje się m.in. art. 160 k.p.a. z tym jedynie, że odszkodowanie nie jest ograniczone do rzeczywistej straty. W świetle powyższych stwierdzeń odrzucenie skargi o wznowienie postępowania było w pełni uzasadnione. Z tych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 3984 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 401art. 160 KPart. 160 § 5 KPart. 160 § 6 KPart. 77 ust. 1art. 418 KCart. 417 KCart. 160 § 1 KPart. 5art. 3941 § 3art. 3984 KPC§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy