I CZ 152/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-12-16
Skład orzekający: Barbara Myszka, Mirosław Bączyk, Kazimierz Zawada
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczestnik postępowania o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, który nie uzyskał statusu strony w tym postępowaniu, może skutecznie wnieść apelację od postanowienia oddalającego wniosek o zmianę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w postępowaniu o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, prowadzonym na podstawie art. 679 § 1 k.p.c., stroną (uczestnikiem) jest wyłącznie wnioskodawca. Osoba, która nie uzyskała statusu uczestnika postępowania, nie może skutecznie wnieść apelacji od postanowienia oddalającego wniosek. Brak takiego statusu uzasadnia odrzucenie apelacji jako niedopuszczalnej.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym ojcu, argumentując, że opiera się na podstawie, której nie mógł powołać w pierwotnym postępowaniu. Sąd Rejonowy oddalił wniosek z powodu uchybienia rocznemu terminowi. Uczestnik postępowania, W. R., wniósł apelację od tego postanowienia, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy jako niedopuszczalna z powodu braku statusu uczestnika postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania W. R. jako nieuzasadnione.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 152/10 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku J. R. przy uczestnictwie W. R. i W. R. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2010 r., zażalenia uczestnika postępowania W. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w R. z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I Ca (…), oddala zażalenie. Uzasadnienie J. R. złożył wniosek (w dniu 9 maja 2008 r.) o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 16 marca 1989 r. o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu – F. R. W postanowieniu tym stwierdzono, że po zmarłym spadek dziedziczą na podstawie ustawy żona E. R. i dwaj synowie: W. R. i W. R. Wniosek ten został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 4 sierpnia 2008 r., ponieważ wnioskodawca, będąc uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, nie wykazał, że swoje żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu i w ciągu roku od dnia, w którym uzyskał taką możność (art. 679 § 1 k.p.c.). Uchybienie temu terminowi oznacza konieczność oddalenia wniosku.
2 Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 września 2010 r. odrzucił apelację wniesioną przez W. R. jako niedopuszczalną. Zaskarżone postanowienie z dnia 4 sierpnia 2008 r. uprawomocniło się z upływem 14 dni od doręczenia go wnioskodawcy J. R. Odpis takiego postanowienia doręcza się bowiem podmiotem zainteresowanym tylko w razie złożenia apelacji przez wnioskodawcę. W zażaleniu W. R. podniesiono zarzuty naruszenia art. 373 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2, art. 510 § 1, art. 514 § 1 k.p.c w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 4 sierpnia 2008 r. wynika, że wnioskodawca J. R. był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, zakończonego postanowieniem z dnia 10 marca 1989 r. Wnioskodawca ten nie wykazał, że swoje obecne żądanie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku opiera na postawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu ani w ciągu roku od momentu, w którym uzyskał taką możność (art. 679 § 1 zd. II k.p.c.). Istniały zatem podstawy do oddalenia jego wniosku jako nieuzasadnionego w rozumieniu art. 514 § 2 k.p.c. Wbrew sugestii skarżącego, wnoszący apelację W. R. nie uzyskał statusu uczestnika postępowania w sprawie o zmianę postanowienia z dnia 10 marca 1989 r. (art. 510 § 1 k.p.c.). Trafnie Sąd Okręgowy stwierdził, że rozpoznając sprawę w okolicznościach przewidzianych w art. 514 § 2 k.p.c., sąd nie wzywa osób zainteresowanych do udziału w sprawie, w tym także – uczestników postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Stroną (uczestnikiem) takiego postępowania jest bowiem tylko wnioskodawca i on mógłby wnieść skutecznie środek odwoławczy w postaci apelacji. Nie ma przy tym znaczenia to, że doręczenie zaskarżonego apelacją postanowienia nastąpiło nie tylko do rąk wnioskodawcy (J. R.), ale też – W. R. (wnoszącemu apelację). Brak statusu uczestnika postępowania przez wnoszącego apelację uzasadnia jej odrzucenie jako niedopuszczalnej (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c. oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.
Powiązane orzeczenia
- I CSKP 149/21 2021-12-15Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, oparty na okolicznościach znanych uczestnikowi w poprzednim postępowaniu, może być skutecznie złożony na podstawie art. 679 § 1 k.p.c.?
- II CSK 722/17 2019-03-21Czy w postępowaniu o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, prowadzonym na podstawie art. 679 § 1 k.p.c., sąd z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, w t…
- IV CSK 647/13 2014-08-21Czy w postępowaniu o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, wszczętym na podstawie art. 679 § 1 k.p.c., może dojść do nieważności postępowania z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego, który brał udz…
- III CK 458/03 2004-09-14Czy sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, może orzekać w postępowaniu o zmianę tego postanowienia na podstawie art. 679 § 1 k.p.c.?
- I CSK 298/15 2016-04-29Czy osoba, która nie wykazała swojej legitymacji do zainicjowania postępowania o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, może doprowadzić do zmiany tego postanowienia na korzyść uczestnika, który…
Powołane przepisy
art. 679 § 1 KPCart. 373 KPCart. 13 § 2art. 510 § 1art. 514 § 1 KPcart. 510 § 1 KPCart. 679 § 1art. 514 § 2 KPCart. 370 KPCart. 13 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy