I CZ 154/11
PostanowienieIzba Cywilna2012-02-03
Skład orzekający: Jan Górowski, Barbara Myszka, Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak oznaczenia uczestnika postępowania nieprocesowego w skardze kasacyjnej stanowi brak formalny, który uzasadnia odrzucenie skargi bez wezwania do jego usunięcia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak oznaczenia uczestnika postępowania nieprocesowego w skardze kasacyjnej nie jest brakiem konstrukcyjnym skargi kasacyjnej, lecz brakiem pisma procesowego. W związku z tym, skarga taka nie podlega odrzuceniu a limine, lecz sąd powinien wezwać do usunięcia tego braku. Niewłaściwe zastosowanie art. 3986 § 2 k.p.c. przez sąd okręgowy, który odrzucił skargę bez wezwania do usunięcia braków, stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia oddalającego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego, którym oddalone zostały wnioski o wpis w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków, a także o założenie księgi wieczystej. Sąd Okręgowy uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych, w tym nie oznaczał prawidłowo stron postępowania ani postanowienia, które zaskarżył. Wnioskodawca wniósł zażalenie, podnosząc m.in. naruszenie przepisów dotyczących wezwania do usunięcia braków formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego i pozostawił Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 154/11 POSTANOWIENIE Dnia 3 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku Instytutu Reumatologii w W. przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty P. o wpis w księdze wieczystej nr /.../ , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 29 sierpnia 2011 r., 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. pozostawia Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu z dnia 7 kwietnia 2011 r., oddalającego apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego, którym
2 oddalone zostały wnioski w połączonych do rozpoznania sprawach: o wpis w księdze wieczystej nr /.../ prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków. o założenie księgi wieczystej dla części działki nr 37 obręb 03 – 11 objętej zaginioną księgą wieczystą „Willa S.” i dokonanie w założonej księdze wpisu prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków, i o założenie księgi wieczystej dla części działki nr 37 obręb 03 – 11 objętej zbiorem dokumentów ZD /.../ i dokonanie w założonej księdze wpisu prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków – na rzecz wnioskodawcy /.../. Sąd Okręgowy stwierdził, że wniesiona skarga kasacyjna nie spełnia wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., wnioskodawca bowiem nie oznaczył prawidłowo ani stron postępowania, ani postanowienia, które zaskarżył skargą kasacyjną. Poza tym nie oznaczył wartości przedmiotu zaskarżenia i nie dołączył do akt pełnomocnictwa obejmującego upoważnienie adwokata wnoszącego skargę kasacyjną do wniesienia tej skargi i popierania jej przed Sądem Najwyższym (art. 3984 § 3 k.p.c.). Braki w zakresie wymagań przewidzianych dla pisma procesowego podlegają wprawdzie rygorowi wezwania przez przewodniczącego do ich usunięcia, mając jednak na względzie okoliczność, że skarga nie spełnia także wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy uznał wzywanie do usunięcia braków za bezprzedmiotowe, skarga niespełniająca wymagań przewidzianych w art. 3984 § 1 k.p.c. podlega bowiem odrzuceniu a limine (art. 3986 § 2 k.p.c.). W zażaleniu na powołane postanowienie wnioskodawca podniósł zarzut naruszenia art. 3984 § 1 w związku z art. 3986 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że niewskazanie w skardze kasacyjnej uczestnika postępowania jest równoznaczne z brakiem prawidłowego oznaczenia zaskarżonego orzeczenia i stanowi brak formalny uzasadniający odrzucenie skargi, i art. 3986 § 1 w związku z art. 3984 § 3 oraz art. 126 § 1 pkt 1 k.p.c. przez zaniechanie wezwania do usunięcia braku polegającego na niewskazaniu uczestnika postępowania, mimo że brak ten dotyczył wymagań przewidzianych dla pisma procesowego. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 3984 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że niewskazanie w skardze kasacyjnej uczestnika postępowania jest równoznaczne z brakiem prawidłowego oznaczenia zaskarżonego orzeczenia i stanowi brak w zakresie elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, skutkujący jej odrzuceniem a limine, jest uzasadniony. Sąd Okręgowy trafnie zauważył, że w § 1 i 2 art. 3984 k.p.c. ustawodawca określił wymagania stawiane skardze kasacyjnej jako szczególnemu środkowi zaskarżenia, które nie mogą być uzupełnione, w związku z czym skarga niespełniająca któregokolwiek z tych wymagań podlega odrzuceniu bez wzywania do usunięcia braków. W § 3 art. 3984 k.p.c. określone zostały natomiast wymagania stawiane skardze kasacyjnej jako zwykłemu pismu procesowemu. Braki w zakresie tych wymagań mogą być – na wezwanie przewodniczącego – usunięte w terminie tygodniowym pod rygorem odrzucenia skargi (art. 3986 § 1 k.p.c.). Nie można jednak podzielić stanowiska tego Sądu, że żalący nie spełnił wymagania określonego w art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c., w związku z czym bezprzedmiotowe było wdrażanie trybu naprawczego przewidzianego w art. 3986 § 1 k.p.c., gdyż skarga podlega odrzuceniu a limine. W art. 3984 § 1 pkt 1 k.p.c. przewidziane zostało wymaganie oznaczenia orzeczenia, od którego skarga jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części. W złożonej skardze kasacyjnej jej autorka wskazała, że „zaskarża postanowienie Sądu Okręgowego Wydział Cywilno – Odwoławczy z 7 kwietnia 2011 r., /.../ zapadłe w sprawie z wniosku Instytutu Reumatologii /.../– w całości”. Przytoczone oznaczenie zarówno zaskarżonego orzeczenia, jak i zakresu jego zaskarżenia nie budzi żadnych wątpliwości, jest zatem wystarczające. W skardze kasacyjnej istotnie nie wskazano uczestnika postępowania, którym był Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę P., lecz - jak trafnie podniósł żalący - oznaczenie stron lub uczestników postępowania nieprocesowego należy do wymagań przewidzianych dla pisma procesowego, określonych w art. 126 § 1 pkt 1 k.p.c. Braki w tym zakresie podlegają natomiast postępowaniu naprawczemu, co wynika wprost z art.
4 3986 § 1 k.p.c. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 września 2005 r., I CZ 70/05, nie publ.). Konkludując, trzeba stwierdzić, że Sąd Okręgowy – z naruszeniem art. 3986 § 1 w związku z art. 3984 § 3 k.p.c. - zaniechał wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej i odrzucił ją z obrazą art. 3986 § 2 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, pozostawiając Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę (art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.). jw
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 113/12 2012-10-25Czy brak wskazania wszystkich uczestników postępowania w skardze kasacyjnej, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych, stanowi podstawę do odrzucenia tej skargi?
- I CZ 113/06 2007-01-10Czy brak określenia w skardze kasacyjnej, czy orzeczenie jest zaskarżone w całości, czy w części, stanowi brak formalny podlegający naprawieniu, czy też skutkuje odrzuceniem skargi a limine?
- II PZ 7/18 2018-06-07Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany, podlega odrzuceniu jako zawierająca braki nieusuwalne?
- II CZ 59/16 2016-06-15Czy brak oznaczenia zakresu żądanego uchylenia w skardze kasacyjnej, gdy z okoliczności sprawy wynika, że skarżący domaga się uchylenia orzeczenia w całości, stanowi podstawę do jej odrzucenia?
- I CSK 307/16 2016-12-15Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera uzasadnienia podstaw kasacyjnych, podlega odrzuceniu jako dotknięta nieusuwalnym brakiem formalnym?
Powołane przepisy
art. 3984 § 1 KPCart. 3984 § 3 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 1art. 3986 § 1art. 3984 § 3art. 126 § 1 pkt 1 KPCart. 3984 KPCart. 3986 § 1 KPCart. 3984 § 1 pkt 1 KPCart.
4art. 3984 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy