I CZ 157/04
PostanowienieIzba Cywilna2004-12-08
Skład orzekający: Tadeusz Domińczyk, Irena Gromska-Szuster, Wojciech Kościołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba pozwanej, która została potwierdzona zaświadczeniem lekarskim, stanowi wystarczającą podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wniesienia apelacji, jeśli nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo leczenie w przychodni nie jest wystarczającym usprawiedliwieniem nieobecności lub niemożności dokonania czynności procesowej. Choroba musi rzeczywiście uniemożliwiać stronie dokonanie czynności procesowej w terminie, a osoba ubiegająca się o przywrócenie terminu musi wykazać brak winy w jego uchybieniu. W niniejszej sprawie pozwana nie uprawdopodobniła, że jej stan zdrowia uniemożliwił jej bez własnej winy złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku i apelacji w ustawowym terminie.Stan faktyczny
Powództwo dotyczyło uznania czynności za bezskuteczną. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego, uznając, że przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie było zasadne. Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozwana nie przedstawiła wystarczających dowodów na usprawiedliwienie swojej nieobecności lub niemożności złożenia wniosku o uzasadnienie i apelacji z powodu stanu zdrowia. Pozwana złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając je za bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 157/04 POSTANOWIENIE Dnia 8 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący) SSN Irena Gromska-Szuster SSA Wojciech Kościołek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości E. S.A. przeciwko E.M. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej – W.M. o uznanie czynności za bezskuteczną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 grudnia 2004 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanej E.M. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2003 r. uznając, że przywrócenie terminu dla pozwanej do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia nie było trafne, co w konsekwencji nakazuje uznać apelację za wniesioną po upływie ustawowego terminu. Sąd Apelacyjny stwierdził, że żaden z dokumentów nie stanowi dostatecznego usprawiedliwienia nieobecności pozwanej w terminie publikacji wyroku oraz nie daje podstaw do przyjęcia, że pozwana nie mogła ze względu na stan zdrowia złożyć wniosku o uzasadnienie wyroku, albo w terminie złożyć apelacji. Zażalenie na postanowienie złożyła pozwana i wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skorzystanie z możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w trybie art. 168 i 169 k.p.c. zależne jest od braku winy w uchybieniu terminu, a osoba ubiegająca się o przywrócenie terminu powinna co najmniej tę okoliczność uprawdopodobnić. Pomimo tej powinności pozwana uprawdopodobniła co najwyżej fakt choroby, ale nie uprawdopodobniła przed sądem I instancji, że z tej przyczyny nie mogła bez swej winy dokonać w terminie czynności procesowej. Samo leczenie osoby w przychodni o określonej specjalizacji, nie może być traktowane jako nie zawiniona przyczyna usprawiedliwiająca jej bezczynność. Co prawda zaświadczenie lekarskie z dnia 10 czerwca 2003 r. (k. 147 akt) stwierdza stan zaburzeń osobowościowych pozwanej, w okresie przypadającym na datę celowych czynności, lecz w żaden sposób nie wskazuje czy i na ile zaburzenia te kolidowały ze zdolnością pozwanej do prowadzenia własnych spraw.
3 Tylko choroba, która rzeczywiście uniemożliwia stronie dokonanie w terminie czynności procesowej uprawnia do uchylenia, w trybie art. 168 § 1 k.p.c., ujemnych skutków procesowych, jakie wiążą się z jego przekroczeniem. Okoliczności te, i to także w sposób generalny, wskazała (lecz nie uprawdopodobniła wobec własnej osoby) pozwana w zażaleniu, poprzez wyjaśnienie charakteru schorzenia (jako jednostki chorobowej) i jego objawów. Argumentacja ta nie stwarza podstaw dla odmiennej od dotychczasowej oceny wniosku pozwanej, zwłaszcza w konfrontacji z treścią wskazanego wyżej zaświadczenia. W świetle dotychczasowego postępowania w sprawie, a nadto wobec faktu, że w toku postępowania o przywrócenie terminu pozwana korzystała z procesowej reprezentacji uznać należy, że ujawnione schorzenie pozwanej nie stanowiło dostatecznej przyczyny dla uznania braku winy pozwanej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku procesowego o sporządzenie i doręczenie uzasadnionego orzeczenia sądu pierwszej instancji. Z tych przyczyn zażalenie podlega oddaleniu, a to na podstawie art. 39318 § 3 w zw. z art. 385 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- III SZ 2/10 2011-02-09Czy choroba strony, udokumentowana zwolnieniem lekarskim, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu procesowego do wniesienia apelacji, jeśli nie wykluczała możliwości podjęcia przez stronę czynności procesowych lub…
- I CZ 63/19 2019-07-18Czy choroba strony, która uniemożliwiła jej złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, uzasadnia przywrócenie tego terminu, nawet jeśli leczenie antybiotykami zakończyło się przed upływem terminu?
- I UZ 52/05 2006-02-02Czy choroba ubezpieczonego, która ustąpiła przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, jeśli sam wniosek o przyw…
- I UZ 169/10 2011-01-20Czy choroba strony, która nie uniemożliwiała podjęcia czynności procesowych, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku?
- IV CZ 165/11 2012-05-18Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację powódki, uznając, że nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia z powodu choroby?
Powołane przepisy
art. 168art. 168 § 1 KPCart. 39318 § 3art. 385 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy