I CZ 2/16
PostanowienieIzba Cywilna2016-03-11
Skład orzekający: Jan Górowski, Józef Frąckowiak, Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nienależyte wykonanie obowiązków przez pełnomocnika z urzędu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nienależyta reprezentacja strony przez pełnomocnika z urzędu, nawet jeśli wykonuje on swoje obowiązki w sposób niewłaściwy, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 401 pkt 2 k.p.c. Podstawą wznowienia nie jest samo zawiadomienie do prokuratury o popełnieniu przestępstwa, lecz prawomocny wyrok ustalający fakt popełnienia przestępstwa.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania, twierdząc, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku zostało oparte na fałszywych zeznaniach i zatajeniu dokumentów przez uczestniczkę postępowania, a także na nienależytej reprezentacji przez pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy odrzucił skargę. Skarżąca wniosła zażalenie, które Sąd Najwyższy oddalił.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 2/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 marca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) SSN Monika Koba w sprawie ze skargi J. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt V Ca […] w sprawie z wniosku J. T. przy uczestnictwie B. T.j i A. S.-K.. o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 marca 2016 r., zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt V Ca [X], 1) oddala zażalenie 2) nie obciąża wnioskodawczyni kosztami postępowania zażaleniowego 3) zasądza od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w W. na rzecz radcy prawnego E. K.-F. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł wraz z podatkiem od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów postępowania udzielonych wnioskodawczyni z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.
2 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sad Okręgowy w W. odrzucił skargę J. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 9 listopada 2012 r w sprawie o sygn. V Ca […], jako nieopartej na ustawowej podstawie. W zażaleniu J. T. zarzuciła naruszenie art. 403 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. oraz art. 410 § 1 k.p.c. w związku z art. 13 2 k.p.c. twierdząc, że Sąd Okręgowy niewłaściwie zastosował te przepisy. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarżąca wskazuje, że zachodzą określone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania. Wskazała dwie przyczyny, które uzasadniają według niej wznowienie postępowania. Po pierwsze, oparcie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku na podstawie fałszywych zeznań oraz zatajenia dokumentów przez uczestniczkę postępowania A. S. – K.. Po drugie, nienależytą jej reprezentację przez pełnomocnika z urzędu, który nie przedstawił wszystkich dokumentów niezbędnych do wyjaśnienia sprawy. Wskazane w zażaleniu okoliczności nie stanowią podstawy wznowienia postępowania określonych w art. 401 – 40 k.p.c. W zażaleniu brak wskazania, na czym skarżąca opiera swoje przekonanie, że orzeczenie w sprawie, którą chce wznowić zostało oparte na złożeniu fałszywych zeznań i zatajeniu dokumentów przez uczestniczkę postępowania. Takie zachowanie wyczerpuje znamiona przestępstwa, lecz skarżąca nie przedstawiła, jak tego wymaga art. 404 k.p.c., prawomocnego wyroku ustalającego fakt popełnienia przestępstwa przez uczestniczkę. Samo zawiadomienie do prokuratury jest niewystarczające dla stwierdzenia, że zachodzi przesłanka wznowienia określona w art. 403 § 1 pkt 2 k.p.c. Nienależyta reprezentacja strony, jako przyczyna wznowienia postępowania, o której mowa w art. 401 pkt 2 k.p.c., nie zachodzi wtedy, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nawet, jeżeli wykonuje on swoje obowiązki nienależycie (podobnie SN w postanowieniu z dnia 20 marca 2015 r., II CZ 108/14 nie publ.).
3 Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się bezpodstawne Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 k.p.c., orzekł jak w sentencji. db l.n
Powiązane orzeczenia
- I CZ 15/18 2018-02-15Czy nienależyte wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika z urzędu lub brak inicjatywy dowodowej sądu stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c.?
- II PZ 41/11 2012-01-27Czy nienależyte wykonanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. z powodu pozbawienia strony możności działania?
- II CZ 1/06 2006-02-24Czy nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. jako pozbawienie strony możności działania?
- II PZ 2/17 2017-04-04Czy nienależyte wykonywanie obowiązków procesowych przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu stanowi podstawę do wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możliwości działania?
- V CZ 33/10 2010-05-20Czy wadliwe wykonywanie obowiązków przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu może stanowić podstawę wznowienia postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania?
Powołane przepisy
art. 403 § 1 pkt 1art. 410 § 1 KPCart. 13art. 401art. 404 KPCart. 403 § 1 pkt 2 KPCart. 401 pkt 2 KPCart. 39814art. 3941 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy