I CZ 23/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-05-20

Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Gerard Bieniek, Stanisław Dąbrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi na orzeczenie referendarza sądowego w postępowaniu wieczystoksięgowym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga kasacyjna nie przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi na orzeczenie referendarza sądowego w postępowaniu wieczystoksięgowym. Postanowienie to, choć kończy postępowanie, nie rozstrzyga o istocie sprawy w rozumieniu art. 5191 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania, uznając ją za niedopuszczalną. Skarga ta została wniesiona na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi na orzeczenie referendarza sądowego. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 23/09 POSTANOWIENIE Dnia 20 maja 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca) SSN Stanisław Dąbrowski w sprawie z wniosku M. Spółki z o.o. przy uczestnictwie Banku G. i Z. Spółki z o.o. w upadłości o wpis w księdze wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 maja 2009 r., zażalenia uczestnika postępowania Z. Spółki z o.o. w upadłości w Warszawie na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 stycznia 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z dnia 30.01.2009 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił skargę kasacyjną uczestnika postępowania „Z.” spółka z o.o. w upadłości stwierdzając, że jest ona niedopuszczalna. Skargę kasacyjną wniesiono bowiem na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 28.08.2008 r., w którym zmieniono orzeczenie sądu I instancji przez odrzucenie skargi na orzeczenie referendarza sądowego. Zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie nie jest orzeczeniem co do istoty sprawy i nie ma też zastosowania art. 5191 § 1 k.p.c. Zażalenie na to postanowienie wniósł uczestnik postępowania, zarzucając naruszenie art. 5191 § 1 k.p.c. w związku z art. 370, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. i wskazując na powyższe domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej ma art. 5191 § 1 k.p.c. Przepis ten stanowi, że od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego – przysługuje skarga kasacyjna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 5191 § 4 k.p.c., w którym nie wymieniono spraw z zakresu postępowania wieczystoksięgowego. W sprawach tych – co do zasady – dopuszczalna jest skarga kasacyjna, jeśli spełnione są przesłanki z art. 5191 § 1 k.p.c. Skarżone postanowienie nie dotyczy odrzucenia wniosku, ani umorzenia postępowania. Istota zagadnienia sprowadza się więc do tego, czy skarżone orzeczenie jest „postanowieniem co do istoty sprawy”, o którym stanowi art. 5191 § 1 k.p.c. Na to pytanie należy oczywiście udzielić odpowiedzi negatywnej. Zgodnie przyjmuje się, że postanowienie co do istoty sprawy to takie, które rozstrzyga o istocie sprawy. Dotyczy to również postanowień wydanych w toku postępowania wieczystoksięgowego. Tych cech nie ma postanowienie o odrzuceniu skargi na orzeczenie referendarza sądowego, które wprawdzie kończy postępowanie, lecz nie orzeka o istocie sprawy. 3 Tą istotą było natomiast żądanie dokonania wpisu w księdze wieczystej zmiany wierzyciela trzech hipotek ujawnionych w tej księdze. Tej oceny w niczym nie może zmienić okoliczność błędnego pouczenia przez sąd o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Nie ma także żadnego znaczenia fakt zaskarżenia tego postanowienia zażaleniem. Z tych względów, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 39814 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5191 § 1 KPCart. 370art. 39821art. 13 § 2 KPCart. 5191 § 4 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 2§ 4§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy