I CZ 23/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-02-28
Skład orzekający: Katarzyna Tyczka-Rote, Barbara Myszka, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy śmierć pełnomocnika strony procesowej po upływie terminu do wniesienia apelacji, ale przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, może stanowić usprawiedliwioną przyczynę uchybienia terminu do zaskarżenia orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć pełnomocnika strony procesowej, która nastąpiła po upływie terminu do wniesienia apelacji, nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny uchybienia terminu do zaskarżenia orzeczenia. W przypadku ustanowienia pełnomocnika, zaniedbania i nieprawidłowości w jego działaniu traktowane są na równi z zaniedbaniami strony, a niezachowanie terminu przez pełnomocnika nie uzasadnia argumentu, że strona nie ponosi odpowiedzialności za jego niewłaściwe działanie.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelacje pozwanych jako spóźnione, uznając, że wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia był niezasadny. Pełnomocnik pozwanych zmarł po upływie terminu do wniesienia apelacji, a pozwani złożyli apelacje wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu po terminie, usprawiedliwiając to śmiercią pełnomocnika. Sąd Apelacyjny ustalił, że śmierć pełnomocnika nastąpiła 39 dni po upływie terminu do wniesienia apelacji i do momentu śmierci wykonywał on zawód. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego, potwierdzając prawidłowość stanowiska Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego, uznając postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji za prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 23/17 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Myszka SSN Anna Owczarek w sprawie z powództwa B. B. przeciwko A. K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lutego 2017 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt I ACa (…), oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 6 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…) z powołaniem się na art. 373 k.p.c. odrzucił apelacje wniesione przez pozwanych A. i J. K. uznając je za spóźnione. W ramach badania terminowości zaskarżenia wyroku Sąd drugiej instancji skontrolował zasadność przywrócenia pozwanym przez Sąd Okręgowy w K. terminu do ich wniesienia i stwierdził, że wobec doręczenia pełnomocnikowi pozwanych r. pr. Ł. W. w dniu 16 lipca 2014 r. odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem termin do wniesienia apelacji upływał pozwanym z dniem 30 lipca 2014 r. Pozwani złożyli apelacje połączone z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności w dniu 15 października 2014 r., usprawiedliwiając spóźnione zaskarżenie śmiercią swojego pełnomocnika w terminie do wniesienia apelacji. Tymczasem, według ustaleń Sądu Apelacyjnego, dokonanych na podstawie informacji udzielonych przez Okręgową Izbę Radców Prawnych i kserokopii aktu zgonu pełnomocnika, r. pr. Ł. W. zmarł 7 września 2014 r. i do momentu śmierci wykonywał nieprzerwanie zawód. Na tej podstawie Sąd Apelacyjny uznał, że nie zachodziły przeszkody do terminowego zaskarżenia przez pełnomocnika wyroku Sądu Okręgowego; jego nagła śmierć nastąpiła dopiero 39 dni po upływie terminu do wniesienia apelacji. Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, że pozwani nie dotrzymali przewidzianego w art. 169 § 1 k.p.c. tygodniowego terminu do zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu, biegnącego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminu dokonania spóźnionej czynności procesowej. W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu apelacji pozwany A. K. (który wstąpił także w miejsce J. K., zmarłego po wniesieniu apelacji) zarzucił naruszenie przepisów postępowania - art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. oraz także w zw. z art. 169 § 1 k.p.c. i wniósł o dopuszczenie dowodu z wydruku wiadomości mailowej z dnia 30 lipca 2014 r. otrzymanej od r. pr. Ł. W. w celu wykazania, że pozwani żądali od pełnomocnika złożenia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego i byli przekonani, że została wniesiona, a ponadto wydruku wiadomości mailowej z dnia 16 września 2014 r. w celu wykazania, kiedy pozwani dowiedzieli się o śmierci pełnomocnika, czego konsekwencją było ustalenie w dniu 19 września 2014 r. w Sądzie Okręgowym w K., że apelacja nie wpłynęła.
3 Żalący się wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny w (…). Sąd Najwyższy zważył co następuje: Argumenty podniesione przez skarżącego pozwalają jedynie stwierdzić, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, ponieważ pozwani dochowali tygodniowego terminu z art. 169 § 1 k.p.c. (informację o niewniesieniu apelacji przez pełnomocnika uzyskali 19 września 2014 r., a niepodpisane apelacje zawierające wniosek o przywrócenie terminu skierowali do Sądu Okręgowego 26 września 2014 r. Uzupełnione apelacje dostarczyli terminowo po otrzymaniu wezwania tego Sądu do uzupełnienia braków formalnych. Nie znaczy to jednak, że przywrócenie im terminu do wniesienia apelacji było prawidłowe. Sąd Apelacyjny ma rację wskazując na to, że ustalone fakty nie uprawdopodobniają niedotrzymania terminu do zaskarżenia wyroku z przyczyn niezawinionych, czego wymaga art. 168 § 1 k.p.c. W wypadku, kiedy strona procesu ustanowi pełnomocnika, uchybienia i nieprawidłowości działania pełnomocnika traktowane są na równi z zaniedbaniami strony. Niezachowanie terminu przez pełnomocnika nie uzasadnia traktowania jako skutecznej obrony strony argumentu, że nie ponosi odpowiedzialności za jego niewłaściwe działanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., II CSK 167/07, LEX nr 346193). Żadne z informacji dotyczących pełnomocnika pozwanych nie uprawdopodobniają, by w terminie do wniesienia apelacji wystąpiły po jego stronie usprawiedliwione przyczyny niedopełnienia tej czynności, skoro zmarł 39 dni po upływie tego terminu i do końca prowadził działalność zawodową, o czym świadczy również powołany przez pozwanego e-mail z 30 lipca 2014 r. W tych okolicznościach stanowisko Sądu Apelacyjnego o nieuzasadnionym przywróceniu terminu do zaskarżenia wyroku i wystąpieniu podstaw do uznania apelacji pozwanych za spóźnione było prawidłowe. Z przytoczonych względów zażalenie pozwanego podlegało oddaleniu na podstawie art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c. aj l.n
4
Powiązane orzeczenia
- I PZ 9/17 2017-09-21Czy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania apelacyjnego, złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, może zostać uwzględniony, jeśli uchybienie terminu wynikało z choroby…
- V CZ 57/09 2009-11-24Czy błąd pełnomocnika strony co do zakresu zwolnienia od kosztów sądowych, wynikający z błędnej informacji udzielonej przez stronę i braku weryfikacji akt sprawy, może być uznany za brak winy w uchybieniu terminu do wnie…
- I PZ 8/17 2017-09-21Czy sąd drugiej instancji prawidłowo umorzył postępowanie apelacyjne z powodu niezłożenia wniosku o jego podjęcie w terminie roku od daty zawieszenia, mimo złożenia wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia z powod…
- I UZ 23/15 2016-01-12Czy wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych apelacji, złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, może być uwzględniony, gdy uchybienie terminowi wynika z zaniedbań kancelarii prawnej obsługujące…
- II PZ 19/18 2018-10-10Czy w przypadku, gdy powód, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, samodzielnie wniósł apelację, a następnie był wzywany do uzupełnienia braków formalnych, a o terminach rozprawy apelacyjnej zawiadamiany był…
Powołane przepisy
art. 373 KPCart. 169 § 1 KPCart. 370 KPCart. 168 § 1 KPCart. 3941 § 3art. 39814 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy