I CZ 3/12
PostanowienieIzba Cywilna2012-02-15
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Grzegorz Misiurek, Wojciech Katner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 520 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. przy orzekaniu o kosztach postępowania za instancję odwoławczą w sprawie o wpis hipoteki do księgi wieczystej, gdy wniosek został oddalony na skutek apelacji uczestników?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów postępowania za instancję odwoławczą, uznając, że nie można go pogodzić z zasadami orzekania o kosztach w postępowaniu nieprocesowym, w szczególności z art. 520 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. Wniosek o wpis hipoteki został oddalony wskutek apelacji uczestników, którzy oponowali żądaniu wnioskodawcy, a Sąd Okręgowy nałożył na nich obowiązek zwrotu kosztów postępowania odwoławczego na rzecz wnioskodawcy, nie wskazując przesłanek takiego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek o wpis hipoteki umownej łącznej kaucyjnej. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację uczestnika J. M., oddalił wniosek i zasądził od uczestników na rzecz wnioskodawcy koszty postępowania odwoławczego. Uczestnik J. M. złożył zażalenie na postanowienie o kosztach, zarzucając naruszenie art. 520 § 3 zdanie pierwsze k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania za instancję odwoławczą i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 3/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) SSN Wojciech Katner w sprawie z wniosku N. Spółki z o.o. w S. przy uczestnictwie G. S.A. z siedzibą w K., J. M. i T. M. o wykreślenie hipoteki umownej łącznej kaucyjnej oraz wpis hipoteki umownej łącznej kaucyjnej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 lutego 2012 r., zażalenia uczestnika postępowania J. M. na postanowienie Sądu Okręgowego w przedmiocie kosztów za instancję odwoławczą, tj. pkt 2 postanowienia z dnia 24 sierpnia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 16 lutego 2011 r. uwzględnił wniosek N. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o dokonanie wpisu na jej rzecz hipoteki umownej łącznej kaucyjnej w dziale IV księgi wieczystej Kw Nr [...], prowadzonej w tym Sądzie dla nieruchomości stanowiącej własność małżonków T. i J. M. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2011 r., na skutek apelacji uczestnika postępowania J. M., zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w ten sposób, że wniosek oddalił i zasądził od J. M. i T. M. na rzecz wnioskodawcy kwotę 290 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania za instancję odwoławczą. J. M. wniósł zażalenie na zawarte w powyższym postanowieniu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 520 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. W konkluzji wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i zasądzenie solidarnie na jego rzecz oraz uczestniczki T. M. od wnioskodawcy kosztów postępowania odwoławczego w kwocie 307 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażaleniu nie można odmówić słuszności. Zasady orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego zostały uregulowane w art. 520 k.p.c. Regułą podstawową jest rozstrzygnięcie, zgodnie z którym każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (§ 1). Jeżeli jednak uczestnicy są w różnym stopniu zainteresowani w wyniku postępowania lub interesy ich są sprzeczne, wówczas sąd może stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego z uczestników w całości (§ 2), a w razie sprzeczności interesów i oddalenia lub odrzucenia wniosku, sąd może nałożyć na uczestnika, którego wniosek został oddalony lub odrzucony, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika (§ 3 zdanie pierwsze). W rozpoznawanej sprawie wniosek o wpis w księdze wieczystej został oddalony wskutek apelacji uczestników T. i J. M., oponujących żądaniu wnioskodawcy. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację, nałożył na skarżących obowiązek zwrotu na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania odwoławczego.
3 Wprawdzie w uzasadnieniu nie wskazał w ogóle przesłanek takiego rozstrzygnięcia, nie ulega jednak wątpliwości, że nie da się go pogodzić z żadną z przytoczonych wyżej zasad orzekania o kosztach postępowania nieprocesowego. Nie można zatem skutecznie odeprzeć podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 520 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CZ 54/10 2010-07-27Czy w postępowaniu nieprocesowym o wpis hipoteki przymusowej, w którym nie występuje sprzeczność interesów między wnioskodawcą a uczestnikami, należy stosować zasadę ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika z osobna (…
- II CZ 60/10 2010-07-27Czy w postępowaniu nieprocesowym o wpis hipoteki przymusowej, gdy interesy wnioskodawcy i uczestników są sprzeczne, można zastosować art. 101 k.p.c. i obciążyć wnioskodawcę kosztami postępowania?
- II CZ 56/10 2010-07-27Czy w postępowaniu nieprocesowym o wpis hipoteki przymusowej, w którym występują sprzeczne interesy wnioskodawcy i uczestników, należy stosować zasady rozstrzygania o kosztach zawarte w art. 520 § 2 i 3 k.p.c., czy też z…
- II CZ 58/10 2010-07-27Czy w sprawie o wpis hipoteki przymusowej zwykłej występuje sprzeczność interesów między wnioskodawcą a uczestnikami postępowania, uzasadniająca zastosowanie art. 520 § 2 k.p.c. w przedmiocie kosztów postępowania?
- II CZ 59/10 2010-07-27Czy w postępowaniu nieprocesowym o wpis hipoteki przymusowej, w którym interesy wnioskodawcy i uczestników są sprzeczne, można zastosować art. 101 k.p.c. i obciążyć wnioskodawcę kosztami postępowania?
Powołane przepisy
art. 520 § 3art. 520 KPCart. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy