I CZ 32/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-06-24

Skład orzekający: Marek Sychowicz, Wojciech Katner, Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy późniejsze wykrycie przez stronę okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które były znane lub mogły być znane stronie w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. nie mogą być okoliczności i dowody, które wchodziły w zakres materiału procesowego zakończonego postępowania, a jedynie nie zostały przez stronę dostrzeżone. Wykrycie, o którym mowa w tym przepisie, odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i nieujawnialnych, a nie do faktów "ujawnialnych", czyli tych, które strona powinna znać lub miała możliwość dostępu do nich. Ocena dostępności faktów powinna mieć charakter obiektywny.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawy podrobienie dokumentu, uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa oraz późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Jako nową okoliczność wskazał zapis w dzienniku budowy oraz brak daty wygięcia płatwi, twierdząc, że podważają one ustalenia sądów. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że nie została oparta na ustawowych podstawach. Skarżący w zażaleniu zarzucił błędną interpretację art. 403 § 1 i § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 32/09 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M.K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa M.K. przeciwko E.K. o zapłatę, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2003 r., sygn. akt [...], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 czerwca 2009 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt [...], 1) oddala zażalenie 2) przyznaje od Skarbu Państwa (Sąd Apelacyjny) adwokatowi K.T. kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych plus podatek VAT tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu w postępowaniu zażaleniowym. Uzasadnienie 2 Powód M.K. w dniu 24 października 2008 r. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 27 listopada 2003 r. Skarżący jako przyczyny wznowienia wskazał: oparcie zaskarżonego wyroku na dokumencie podrobionym lub przerobionym, uzyskanie wyroku za pomocą przestępstwa (art. 403 § 1 k.p.c.) oraz późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). W uzasadnieniu wskazał, że po umorzeniu śledztwa przez prokuraturę w sprawie użycia w postępowaniu przed sądem sygn. akt [...] jako autentycznego podrobionego dziennika budowy oraz odmowie Sądu Rejonowego uznania go za osobę pokrzywdzoną, postanowił raz jeszcze zapoznać się z wszystkimi aktami sprawy i wówczas to wykrył jeden istotny fakt, który podważa ustalone przez sąd pierwszej i drugiej instancji wydarzenia oraz opinie biegłych sądowych. Skarżący wskazał, że w dzienniku budowy przy dacie 3.11.1994 r. jest zapis: „po konsultacjach z projektantem, konstruktorem, T.C. i arch. C.T. przystąpiono do wykonania wzmocnienia płatwi w holu głównym”. Podniósł też, iż w aktach sądowych i prokuratorskich nie ma nigdzie daty wygięcia płatwi. Zdaniem skarżącego wygięcie musiało nastąpić w pierwszą zimę po wykonaniu dachu, na skutek obciążenia śniegiem. Wygięcie płatwi nie mogło nastąpić letnio-jesienną porą, ponieważ dach przed zmianą miał pokrycie cięższe niż po zmianie. W konsekwencji, zdaniem skarżącego fakty te podważają ustalenia sądów, co do kolejności zdarzeń na budowie i mają znaczenie dla kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej powoda. Nadto skarżący powołując się na opinię biegłego A.K. wskazał, że dziennik budowy nie spełnia żadnych wymogów wynikających z obowiązujących przepisów prawnych – nie posiada pieczęci, nie posiada plomb, nie został zabezpieczony przed wymianą, a zatem nie może być dowodem na ustalenie daty wygięcia płatwi i jej naprawy. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 grudnia 2008 r. odrzucił skargę powoda wskazując w uzasadnieniu, że nie została oparta na ustawowych podstawach. Sąd Apelacyjny wyjaśnił przy tym, że stwierdzenie dopuszczalności wznowienia nie ogranicza się do badania, czy wskazane przez skarżących 3 okoliczności dają się podciągnąć pod przewidziana w ustawie podstawę wznowienia, lecz obejmuje badanie i ustalenie, czy podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił: - obrazę art. 403 § 2 k.p.c. przez jego błędną interpretację i w konsekwencji niezastosowanie w warunkach przedmiotowej sprawy, a co za tym idzie odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, mimo iż zachodzą przesłanki z powołanego przepisu uzasadniające uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania; - błędne ustalenie, iż nie doszło, w warunkach niniejszej sprawy, do późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu; - obrazę art. 403 § 1 k.p.c. przez jego błędną interpretację i w konsekwencji nie zastosowanie w warunkach przedmiotowej sprawy, a co za tym idzie odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, mimo że zachodzą przesłanki z powołanego przepisu uzasadniające uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie podnosi się, że podstawą wznowienia postępowania nie mogą być okoliczności i dowody wchodzące w zakres materiału procesowego prawomocnie zakończonego postępowania, a nie dostrzeżone przez stronę, bowiem wykrycie, o którym mowa w powołanym art. 403 § 2 k.p.c. odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnionych i wówczas nie ujawnialnych, bo nie znanych stronie i dla niej niedostępnych, zaś fakty „ujawnialne” czyli te, które strona powinna znać, tj. miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą art. 403 § 2 k.p.c. Ocena dostępności faktów powinna mieć charakter obiektywny 4 i uwzględniać całokształt okoliczności danej sprawy (zob. postanowienie SN z dnia 15 maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36; postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl.; postanowienie SN z dnia 12 lutego 2004 r., V CZ 158/03, niepubl; postanowienie SN z dnia 4 marca 2005 r., III CZ 134/04, niepubl; postanowienie SN z dnia 6 kwietnia 2005 r., III CK 348/04, niepubl; postanowienie SN z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepubl; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2006 r., II CZ 43/06 niepubl; postanowienie SN z dnia 1 grudnia 2006 r., I CZ 97/06, niepubl). Należy zważyć, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, o których można by powiedzieć, że zostały przez niego wykryte i mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których skarżący nie mógłby skorzystać w poprzednim postępowaniu. Taką okolicznością faktyczną nie jest przytoczony przez skarżącego zapis z dziennika budowy, którego treść niewątpliwie była znana sądowi, biegłym i stronom. Taką okolicznością nie jest również podnoszony przez skarżącego fakt braku ustalenia daty wygięcia płatwi. Skarżący wyraźnie stwierdza, że o fakcie tym dowiedział się po tym jak „jeszcze raz zapoznał się z wszystkimi aktami sprawy”, a zatem nie można zakwalifikować tej okoliczności jako nie ujawnionej i „nieujawnialnej”. Nadto skoro skarżący zapoznawał się uprzednio z aktami sprawy, to okoliczność ta powinna być mu znana. Natomiast twierdzenie skarżącego, że: „wygięcie płatwi musiało nastąpić w pierwszą zimę po wykonaniu dachu, na skutek obciążenia śniegiem, że wygięcie płatwi nie mogło nastąpić letnio-jesienną porą, stanowi wyłącznie polemikę z niekorzystnym dla niego stanowiskiem sądu. Skarżący nie wskazuje przy tym nowych okoliczności faktycznych, czy środków dowodowych, ale przedstawia hipotetyczną wersję wydarzeń, konkurencyjną dla tej, którą ustalił Sąd. Okoliczności przytoczone w skardze nie wskazują również na to, aby zaskarżony wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym, albo, że został uzyskany za pomocą przestępstwa. W szczególności skarżący nie twierdzi i nie przytacza w tym zakresie żadnych okoliczności faktycznych, świadczących o tym, że kwestionowany przez niego dziennik budowy został podrobiony lub przerobiony, a jedynie stwierdza, że z przyczyn formalnych nie może być dowodem na ustalenie daty wygięcia płatwi i jej naprawy. 5 Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c orzekł jak w sentencji. Na podstawie § 19 i 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) rozstrzygnął o kosztach nieopłaconej pomocy z urzędu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 403 § 1 KPCart. 403 § 2 KPCart. 39814 KPCart. 3941 § 3 KPc§ 1§ 2§ 3§ 19

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy