I CZ 32/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-03-23

Skład orzekający: Kazimierz Zawada, Paweł Grzegorczyk, Wojciech Katner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania nieprocesowego, może skutecznie wnieść skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 524 § 2 k.p.c., powołując się na naruszenie jego praw przez prawomocne postanowienie orzekające co do istoty sprawy?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., skargę o wznowienie postępowania nieprocesowego zakończonego prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy może wnieść zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania, o ile postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania. Sąd Najwyższy podkreślił, że spółka S. nie mogła domagać się wznowienia postępowania z przyczyny nieuczestniczenia w nim Województwa jako właściciela nieruchomości, na której ustanowiono służebność, gdyż taka przyczyna mogłaby uzasadniać żądanie wznowienia jedynie przez Województwo.
Stan faktyczny
Spółka S. wniosła skargę o wznowienie postępowania nieprocesowego dotyczącego ustanowienia służebności drogi koniecznej. Spółka argumentowała, że postępowanie było dotknięte nieważnością, ponieważ nie brało w nim udziału Województwo, właściciel nieruchomości. Sąd Okręgowy odrzucił skargę, wskazując, że zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., skargę o wznowienie może wnieść jedynie zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania. Zażalenie na to postanowienie wniósł B. P., kwestionując uznanie Województwa za stronę postępowania. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika B. P. na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 32/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 marca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Grzegorczyk SSN Wojciech Katner w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. w W. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt IV Ca (…), wydanego w sprawie z wniosku S. sp. z o.o. w W. przy uczestnictwie B. P., E. P., D. spółki jawnej w M. i Województwa (…) o ustanowienie drogi koniecznej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2018 r., zażalenia uczestnika B. P. na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt IV Ca (…), oddala zażalenie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. odrzucił skargę S. Sp. z o.o. w W. o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku tej spółki o ustanowienie służebności drogi koniecznej, z udziałem B. P. i E. P., zakończonego 2 prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 listopada 2007 roku, sygn. akt IV Ca (…). W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wyjaśnił, że skarżąca, powołując się na art. 401 pkt 2 k.p.c., domagała się wznowienia postępowania, dlatego że postępowanie przed Sądem Okręgowym w sprawie IV Ca (…), jak i wcześniej, przed Sądem Rejonowym, dotknięte było nieważnością, gdyż nie brał w nim udziału właściciel nieruchomości, na której ustanowiono służebność drogi koniecznej - Województwo (…). W postępowaniu nieprocesowym, zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., skargę o wznowienie postępowania opartą na zarzucie braku udziału w tym postępowaniu może wnieść jednak tylko zainteresowany, który nie był uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy. W niniejszej sprawie takim zainteresowanym jest Województwo (…), a nie S. Sp. z o.o. Zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 30 listopada 2017 r. o odrzuceniu skargi S. Sp. z o.o. wniósł uczestnik B. P. Zarzucił naruszenie art. 410 § 1 k.p.c. w związku z art. 401 pkt 2 k.p.c. przez uznanie, że zainteresowanym w sprawie o wznowienie powinno być Województwo (…). W jego ocenie, Województwo (…) nie mogło być stroną postępowania podstawowego, a tym samym i wznowieniowego. Wniosek taki autor zażalenia oparł na twierdzeniu o niedopuszczalności ustanowienia służebności drogi koniecznej na drodze publicznej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 524 § 2 k.p.c., wznowienia postępowania nieprocesowego zakończonego prawomocnym postanowieniem co do istoty sprawy może żądać, jak trafnie wyjaśnił Sąd Okręgowy, zainteresowany niebędący uczestnikiem postępowania, i to o tyle tylko, o ile postanowienie to narusza jego prawa. W takim wypadku stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia strony możności działania. S. Sp. z o.o. nie mogła zatem domagać się wznowienia postępowania z przyczyny wskazanej w tym przepisie, powołując się na nieuczestniczenie w postępowaniu Województwa (…) jako właściciela nieruchomości, na której ustanowiono służebność drogi koniecznej. W 3 okolicznościach sprawy przyczyna ta mogłaby uzasadniać żądanie wznowienia postępowania jedynie przez Województwo (…). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji. aj r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 401 pkt 2 KPCart. 524 § 2 KPCart. 410 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy