I CZ 33/10
PostanowienieIzba Cywilna2010-06-25
Skład orzekający: Józef Frąckowiak, Mirosław Bączyk, Bogumiła Ustjanicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uwierzytelniony przez adwokata odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, poświadczający istnienie prokury samoistnej, może stanowić dokument wykazujący umocowanie prokurenta do udzielenia pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym, jeśli został sporządzony w dacie wcześniejszej niż data udzielenia pełnomocnictwa?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając, że zarządzenie o uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej nie zostało wykonane. Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ dołączona kserokopia odpisu z KRS, poświadczona przez adwokata, nie miała waloru dokumentu oryginalnego, gdyż adwokat nie miał uprawnienia do uwierzytelniania takich dokumentów w brzmieniu przepisów obowiązujących w dacie wydania zarządzenia. Nowelizacja art. 89 § 1 k.p.c. wprowadzająca możliwość uwierzytelniania przez adwokata innych dokumentów niż pełnomocnictwo, nie miała zastosowania retroaktywnego.Stan faktyczny
Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną, do której dołączyła kserokopię odpisu z KRS poświadczoną przez adwokata, mającą wykazać umocowanie prokurenta do udzielenia pełnomocnictwa. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną z powodu niewykonania zarządzenia o uzupełnieniu braków formalnych, uznając, że adwokat nie miał uprawnienia do uwierzytelnienia takiego dokumentu. Strona pozwana wniosła zażalenie, podnosząc, że nowy przepis art. 89 § 1 k.p.c. powinien mieć zastosowanie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej i zasądził od niej na rzecz powódki zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 33/10 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie z powództwa J. M. przeciwko Agencji Wydawniczo-Reklamowej „W.(...)” Spółce z o.o. z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych i zadośćuczynienie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2010 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), oddala zażalenie; zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 1800 (tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej z tej racji, że strona nie wykonała zarządzenia tego Sądu z dnia 23 października 2009 r. W odpowiedzi na to zarządzenie do akt sprawy nadesłana została bowiem kserokopia odpisu pełnego z KSR strony pozwanej, poświadczona za zgodność z oryginałem przez adwokata lub (pełnomocnika tej strony). W ocenie Sądu, dołączona do akt sprawy kopia wspomnianego odpisu nie ma waloru dokumentu (oryginalnego dokumentu), bowiem adwokat nie ma uprawnienia do uwierzytelnionych dokumentów innych niż dokument zawierający udzielone mu pełnomocnictwo (art. 89 §
2 1 k.c.). W tym zakresie Sąd Apelacyjny powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/08 (OSNC 2009/6/76). W zażaleniu na to postanowienie strona pozwana podnosiła naruszenie art. 89 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez udokumentowanie uprawnienia prokurenta strony pozwanej do jednoosobowej reprezentacji (prokury samoistnej), ale bez określenia szczegółowego sposobu takiego udokumentowania. Zdaniem pełnomocnika, trafniejsza jest odmienna interpretacja art. 89 § 1 k.p.c. niż przyjęta w powołanej przez Sąd uchwale z dnia 23 stycznia 2009 r. W aktach sprawy znajduje się ponadto oryginał odpisu z KRS (złożono go w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji), z którego wynika fakt udzielenia prokury samoistnej prokurentce P. K., podpisującej udzielone pełnomocnictwo pełnomocnikowi strony pozwanej. Od dnia 1 stycznia 2010 r. nastąpiła zmiana art. 89 § 1 k.c., zgodnie z którą adwokat może już uwierzytelniać odpisy udzielonego mu pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów nakazujących jego umocowanie. Według skarżącego, wspomniany przepis (w nowym brzmieniu) ma zastosowanie w obecnym postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z treści zarządzenia z dnia 23 listopada wynika, że strona pozwana została wezwana do „udokumentowania upoważnienia prokurenta P. K. do jednoosobowego reprezentowania spółki w dacie wystawienia pełnomocnictwa adwokatowi M. Ł.” (tj. w dniu 10 kwietnia 2009 r.). Chodziło zatem o wykazanie faktu prokury samoistnej właśnie w dniu udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi M. Ł. do występowania w postępowaniu kasacyjnym. Wprawdzie w aktach sprawy znajdują się inne jeszcze odpisy z KRS („odpis aktualny, i „odpis pełny”), które świadczą o istnieniu prokury samoistnej P. K., ale pochodzą one z innej daty (z dnia 18 września 2006 r. i z dnia 4 marca 2008 r.). W tej sytuacji należało przyjąć, że zarządzenie Sądu z dnia 23 listopada 2009 r. nie zostało jednak właściwie wykonane. Należy podzielić trafne stanowisko Sądu Najwyższego, zgodnie z którym uprawnienie przyznane m.in. adwokatowi w art. 89 § 1 zd. II należy do wyjątkowych i służy wyłącznie ułatwianiu oraz zaoszczędzaniu stronom kosztów procesu. Brak zatem podstaw do rozszerzenia przedmiotowego zakresu takiego upoważnienia na sporządzenie wierzytelnych odpisów innych dokumentów niż wymienione w tym przepisie (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2009 r., III CZP 118/09, OSNC 2009/6/76).
3 W ustawie z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelnienia dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676) doszło do modyfikacji treści art. 89 § 1 k.p.c. (art. 1 tej ustawy). Od dnia wejścia w życie tej zmiany (tj. od dnia 1 stycznia 2010 r., art. 11) adwokat może sam uwierzytelnić nie tylko odpis udzielonego im pełnomocnictwa, ale także odpisy innych dokumentów „wykazujących jego umocowanie”. Wbrew jednak stanowisku strony skarżącej, przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ w okresie wniesienia skargi kasacyjnej i w czasie wydania zarządzenia z dnia 23 listopada 2009 r. obowiązywał jeszcze przepis art. 89 § 1 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej wspomnianą ustawą z dnia 23 października 2009 r. Zarządzeniem tym strona pozwana została bowiem wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej właśnie przy zastosowaniu wówczas obowiązującego reżimu prawnego uwierzytelnienia dokumentu obejmującego pełnomocnictwo procesowe. W tej sytuacji należało oddalić zażalenie jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.) O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono zgodnie z art. 98 k.p.c, at. 108 § 1 k.p.c. i §§ 6 oraz 12 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Powiązane orzeczenia
- II PZ 2/25 2025-07-08Czy skarga kasacyjna złożona przez pełnomocnika procesowego, który przedstawił nowe pełnomocnictwo datowane po dacie wniesienia skargi, ale przed upływem terminu do uzupełnienia braków formalnych, powinna zostać odrzucon…
- III CZ 179/24 2024-11-14Czy uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa opatrzonego datą późniejszą niż data wniesienia skargi kasacyjnej jest skuteczne?
- IV CZ 57/10 2010-09-24Czy pełnomocnictwo procesowe, które nie wymienia wprost Sądu Najwyższego, ale wskazuje na zastępowanie w sprawie skargi kasacyjnej, upoważnia pełnomocnika do reprezentowania strony przed Sądem Najwyższym?
- III UZ 6/16 2016-06-22Czy pełnomocnictwo procesowe obejmujące reprezentację "przed wszystkimi instancjami" upoważnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli informacja o tym umocowaniu znajduje się w dokumencie pełnomocnictwa po…
- IV CZ 110/08 2009-01-28Czy pełnomocnictwo procesowe udzielone do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem apelacyjnym obejmuje umocowanie do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli zostało ono udzielone przed uprawomocnieniem się orzeczen…
Powołane przepisy
art. 89 §
2art. 89 KPCart. 89 § 1 KPCart. 89 § 1 KCart. 89 § 1art. 1art. 11art. 3941 § 3 KPCart. 39814 KPCart. 98 KPc§
2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy