I CZ 39/13

PostanowienieIzba Cywilna2013-05-23

Skład orzekający: Antoni Górski, Irena Gromska-Szuster, Krzysztof Strzelczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak interesu prawnego strony w zaskarżeniu wyroku Sądu Apelacyjnego stanowi podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd drugiej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak interesu prawnego strony w zaskarżeniu nie jest wymieniony w art. 3986 § 2 k.p.c. jako podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej przez sąd drugiej instancji. Badanie istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu jest przejawem oceny merytorycznej, a jego brak może co najwyżej skutkować oddaleniem środka zaskarżenia, do czego sąd drugiej instancji nie jest uprawniony. W konsekwencji, postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu braku interesu prawnego zostało uchylone.
Stan faktyczny
Powódka L. S. domagała się ustalenia, że właścicielem lokalu mieszkalnego jest Miasto W. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo skierowane przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę kasacyjną, którą Sąd Apelacyjny odrzucił, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku interesu prawnego pozwanej w zaskarżeniu. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 39/13 POSTANOWIENIE Dnia 23 maja 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa L. S. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. K. […] w W. z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej C. P. o ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2013 r., zażalenia strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. K. […] w W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 31 stycznia 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. K. […] w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 28 czerwca 2012 r. uznając ją za niedopuszczalną. W stanie faktycznym sprawy powódka L. S. dochodziła ustalenia, że właścicielem lokalu mieszkalnego nr 18 przy ul. K.[…] w W. jest Miasto W. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2012 r. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 lutego 2011 r. w ten sposób, że powództwo oddalił, zasądził od L. S. 3600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz uchylił punkt 3. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. sprostował z urzędu niedokładność w punkcie pierwszym wyroku Sądu Apelacyjnego w ten sposób, że po słowie: „powództwo” wpisał słowa: „skierowane przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. K. […] w W.”. Skarżąca w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. poprzez przyjęcie, że skarga kasacyjna pozwanej jest niedopuszczalna z uwagi na to, że pozwana nie ma interesu w zaskarżeniu wyroku Sądu Apelacyjnego. W konkluzji wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Rację ma skarżąca, że Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną w razie wystąpienia przesłanek określonych w art. 3986 § 2 k.p.c. Określenia zakresu użytego w tym przepisie pojęcia „innych przyczyn niedopuszczalności” skargi kasacyjnej, poza wyraźnie w nim wymienionymi, należy poszukiwać w przepisach art. 3982 § 1-3 k.p.c. Interes prawny w zaskarżeniu nie jest pojęciem ustawowym, ale w judykaturze przyjmuje się konieczność jego istnienia jako przesłanki środka odwoławczego (gravamen). Chodzi tu o pokrzywdzenie strony treścią orzeczenia wynikające z różnicy między 3 zgłoszonym przez nią żądaniem a końcowym rozstrzygnięciem. O tym, czy interes taki istnieje, przesądza uzyskanie bądź nieuzyskanie przez stronę zaspokojenia jej sfery materialnoprawnej, realizowanej w procesie sądowym (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1971 r., III CZP 79/71, OSNC 19872, nr 6, poz. 101 oraz dnia 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNC 1997, nr 11, poz. 66). Żaden z przepisów przesądzających o przyczynach niedopuszczalności skargi kasacyjnej nie wskazuje na brak interesu prawnego strony wnoszącej skargę kasacyjną. W konsekwencji oznacza to brak uprawnienia Sądu drugiej instancji do badania istnienia interesu prawnego strony wnoszącej skargę kasacyjną, skoro nawet ewentualny pozytywny wynik tego badania nie dawałby podstawy w świetle art. 3986 § 2 k.p.c. do odrzucenia jej z tej przyczyny przez Sąd drugiej instancji (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2006 r. V CZ 147/05 niepubl.). W ocenie Sądu Najwyższego w składzie rozpoznającym tę sprawę, zasadny jest wyrażony w nowszym piśmiennictwie pogląd, że badanie istnienia interesu prawnego w zaskarżeniu jest przejawem dokonywania oceny merytorycznej, co przemawiałoby – w razie stwierdzenia braku interesu skarżącego we wniesieniu skargi kasacyjnej – za oddaleniem tego środka zaskarżenia, do czego nie jest oczywiście uprawniony Sąd drugiej instancji. Już więc z tych przyczyn zaskarżone postanowienie nie mogło się ostać. W przedmiotowej sprawie Sąd Apelacyjny odrzucając skargę kasacyjną pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej uznał, że nie ma ona interesu w zaskarżeniu wyroku Sądu Apelacyjnego, którym oddalono skierowane przeciwko niej powództwo. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w zw. z art. 394 § 3 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3986 § 2 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 3982 § 1art. 39815 § 1art. 394 § 3 KPC§ 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy