I CZ 50/07
PostanowienieIzba Cywilna2007-05-30
Skład orzekający: Teresa Bielska-Sobkowicz, Jan Górowski, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie zawiera precyzyjnego wskazania zakresu żądanej zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia, podlega odrzuceniu, jeśli zakres zaskarżenia i zarzuty apelacyjne nie budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie zawiera precyzyjnego wskazania zakresu żądanej zmiany lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia, nie podlega automatycznemu odrzuceniu, jeśli zakres zaskarżenia i zarzuty apelacyjne nie budzą wątpliwości. Wymagania formalne apelacji, choć istotne, nie mogą prowadzić do nadmiernego formalizmu, zwłaszcza gdy cel postępowania apelacyjnego jest osiągalny pomimo pewnych niedoskonałości pisma procesowego.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił apelację wnioskodawczyni od postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, uznając, że nie spełnia ona wymogów formalnych dotyczących wskazania zakresu żądanej zmiany orzeczenia. Wnioskodawczyni w zażaleniu zarzuciła błędne ustalenie sądu, wskazując, że zakres zaskarżenia był jasno określony w apelacji. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego, uznając je za wadliwe.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 50/07 POSTANOWIENIE Dnia 30 maja 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) SSN Jan Górowski SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) w sprawie z wniosku G. L. przy uczestnictwie H. P. i in., o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2007 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 października 2006 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 19 października 2006 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił apelację wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Rejonowego w W. o stwierdzeniu nabycia spadku po W. K., zmarłej dnia 20 września 1988 r., oraz po C. K., zmarłym dnia 17 lipca 1998 r. Sąd Okręgowy stwierdził, że apelacja wniesiona przez pełnomocnika wnioskodawczyni będącego adwokatem nie czyni zadość wymaganiu przewidzianemu w art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ zawarty w niej wniosek, ograniczający się do żądania zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczenia odmiennie co do istoty sprawy przez stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu z dnia 14 maja 1997 r., nie zawiera sformułowania, iż należy go odnieść do pkt 2 zaskarżonego postanowienia. Niespełnienie wskazanego wymagania uniemożliwia nadanie apelacji dalszego biegu, wobec czego wniesiona apelacja – zgodnie z art. 370 1 k.p.c. – ulega odrzuceniu. W zażaleniu wnioskodawczyni zarzuciła Sądowi Okręgowemu błędne ustalenie, że wniesiona apelacja nie zawiera wskazania zakresu żądanej zmiany zaskarżonego orzeczenia. W apelacji bowiem wyraźnie wskazano, że zaskarżono nią postanowienie Sądu pierwszej instancji jedynie w pkt 2. W tej sytuacji nie powinno budzić wątpliwości, że zawarte w niej wnioski o zmianę zaskarżonego postanowienia ewentualnie o jego uchylenie dotyczą zaskarżonej części postanowienia. W konkluzji żaląca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 368 § 1 k.p.c., apelacja powinna zawierać oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części, zwięzłe przedstawienie zarzutów, uzasadnienie zarzutów, powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później, oraz wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia. Wymagania te – zgodnie z art. 13 § 3 k.p.c. – stosuje się do apelacji wnoszonej w postępowaniu
3 nieprocesowym od postanowień sądu pierwszej instancji orzekających co do istoty sprawy (art. 518 k.p.c.). Według art. 3701 k.p.c., apelację sporządzoną przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, niespełniającą wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1 – 3 i pkt 5, sąd pierwszej instancji odrzuca bez wzywania do usunięcia tych braków. Ustawodawca nie przesądził jednak o tym, że wskazane w powołanych przepisach elementy wymaganej treści apelacji muszą być przedstawione w określonej części pisma lub w określonej kolejności. Sąd Najwyższy niejednokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach, że postępowanie apelacyjne jest mniej sformalizowane niż postępowanie kasacyjne, oraz że krytyczna ocena apelacji sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego w sposób odbiegający od profesjonalnego standardu, nie uzasadnia odrzucenia apelacji, jeżeli zakres zaskarżenia orzeczenia lub zarzuty apelacyjne i ich uzasadnienie nie budzą wątpliwości (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 57/02, niepubl., z dnia 30 czerwca 2006 r., V CZ 48/06, niepubl. oraz z dnia 12 lipca 2006 r., V CZ 52/06, niepubl.). W apelacji złożonej w niniejszej sprawie wnioskodawczyni wskazała, że na podstawie art. 518 k.p.c. zaskarża postanowienie Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 8 maja 2006 roku w punkcie 2 (k. 400). Następnie, precyzując wniosek o zmianę lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia, wskazała, że wnosi o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie odmiennie co do istoty sprawy poprzez stwierdzenie nabycia spadku na podstawie testamentu notarialnego z dnia 14.05.1997 r. w całości przez wnioskodawczynię ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania (k. 401). Zakres zaskarżenia postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 8 maja 2006 r. nie budzi zatem wątpliwości, postanowienie to zostało przez żalącą zaskarżone w części obejmującej stwierdzenie nabycia spadku po C. K., zmarłym dnia 17 lipca 1998 r., co potwierdzają dodatkowo wywody zawarte w uzasadnieniu apelacji. W tej sytuacji ocenę Sądu Okręgowego, wyrażającą się stwierdzeniem, że nienależyte sprecyzowanie wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu
4 pierwszej instancji uniemożliwia nadanie apelacji dalszego biegu, trzeba uznać za wadliwą. Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze w związku z art. 3941 k.p.c. postanowił, jak w sentencji. db
Powiązane orzeczenia
- I CZ 86/07 2007-08-08Czy apelacja sporządzona przez zawodowego pełnomocnika, która nie zawiera jednoznacznego wniosku o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupe…
- III CZ 78/05 2005-10-27Czy Sąd Apelacyjny może odrzucić apelację sporządzoną przez zawodowego pełnomocnika, jeśli nie określa ona zakresu żądanej zmiany zaskarżonego wyroku, zgodnie z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 3701 k.p.c.?
- I CZ 31/06 2006-07-07Czy apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie zawiera wyraźnego wskazania, czy zaskarża orzeczenie w całości, czy w części, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia, czy też jej wymagania…
- I CZ 105/06 2006-12-01Czy apelacja sporządzona przez adwokata, która nie zawiera wniosku o zmianę lub uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych?
- II CZ 11/07 2007-03-15Czy apelacja sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, która nie spełnia wymogu zwięzłego przedstawienia zarzutów, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braków formalnych?
Powołane przepisy
art. 368 § 1 pkt 5 KPCart. 370art. 368 § 1 KPCart. 13 § 3 KPCart. 518 KPCart. 3701 KPCart. 368 § 1 pkt 1art. 39815 § 1art. 3941 KPC§ 1 pkt 5§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy