I CZ 51/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Gross. Sędziowie: J. Ignatowicz (sprawozdawca), F. Wesely.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Włodzimierza T. przeciwko Spółdzielni Pracy Graficzno-Introligatorskiej w G. o wydanie maszyn i zapłatę, na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego z dnia 7 kwietnia 1964 r.,zaskarżone postanowienie uchylił i sprawę w tym zakresie, objętym zaskarżonym postanowieniem, przekazał Sądowi Wojewódzkiemu dla Województwa Warszawskiego do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePozwana Spółdzielnia zaskarżyła postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla Województwa Warszawskiego z dnia 7 kwietnia 1964 r., mocą którego Sąd ten odrzucił jej rewizję, jako wniesioną po upływie dwutygodniowego terminu, przewidzianego w art. 373 § 1 k.p.c.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie pozwanej, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Z akt sprawy, a w szczególności z dowodu doręczenia, z pisma Urzędu Wymiany Poczty - Dział Reklamacji adresowanego do pełnomocnika powoda oraz z akt dochodzenia pocztowego, załączonych do sprawy niniejszej, wynika, że doręczenie stronie pozwanej odpisu wyroku, od którego wniosła ona rewizję, miało następujący przebieg: list polecony zawierający ten odpis został przez organ doręczający doręczony adresatowi, tj. stronie pozwanej, w dniu 9 grudnia 1963 r., przy czym organ doręczający pobrał na dowód doręczenia podpis od osoby odbierającej od niego korespondencję, a znajdującej się w lokalu pozwanej; podpis ten został złożony na tzw. karcie doręczeń, na której składają podpisy adresaci różnych przesyłek poleconych, przy czym podpis ten jest nieczytelny. Wobec braku zwrotnego dowodu doręczenia wymienionej przesyłki na druku sądowym miejscowy Urząd Pocztowy zwrócił się - na skutek reklamacji Sądu Wojewódzkiego - do pozwanej o nadesłanie duplikatu dowodu doręczenia. Taki duplikat strona pozwana wysłała, zamieszczając na nim jako datę doręczenia dzień 12 grudnia 1963 r. Ten właśnie duplikat znajduje się w aktach.Powyższy stan faktyczny nie wystarcza do oceny, od jakiej daty biegnie dla strony pozwanej termin do złożenia rewizji. Jako tę datę Sąd Wojewódzki przyjął dzień 9 grudnia 1963 r., ale ta ocena nie może być uznana za prawidłową, nie każde bowiem doręczenie jest skuteczne w tym znaczeniu, że od jego daty biegną przewidziane w kodeksie postępowania cywilnego terminy, lecz tylko takie doręczenie, które czyni zadość wymaganiom formalnym, jakie się stawia doręczeniom sądowym. Istotne z tego punktu widzenia są, jeżeli chodzi o sprawę niniejszą, następujące dwie przesłanki skutecznego doręczenia:Po pierwsze - doręczenie musi nastąpić za pokwitowaniem złożonym na takim dokumencie, którego duplikat pozostaje u strony (doręczenie dotyczy tej właśnie strony). Jest to konieczne dlatego, że strona musi mieć w swoim posiadaniu dokument, który będzie wskazywał na początek biegu terminów procesowych. Ma to szczególne znaczenie w razie doręczenia pism adresowanych do osób prawnych, gdyż z reguły inni jej pracownicy są powołani do odbioru korespondencji, a inni do czuwania nad zachowaniem terminów procesowych. Dlatego też dowód doręczenia na wymienionej wyżej karcie doręczeń, jako na dokumencie znajdującym się wyłącznie w posiadaniu Urzędu Pocztowego, nie czyni zadość powyższemu wymaganiu.Po drugie - doręczenie jest tylko o tyle skuteczne, o ile wiadomo, kto je potwierdził, w świetle bowiem przepisów kodeksu postępowania cywilnego o doręczeniach skuteczne jest tylko doręczenie dokonane do rąk adresata lub osoby w tych przepisach wskazanej. W szczególności jeśli chodzi o doręczenie pisma kierowanego pod adresem takiej jednostki jak spółdzielnia, to zgodnie z art. 148 k.p.c. doręczenie powinno być dokonane w lokalu biurowym do rąk którejkolwiek z osób uprawnionych do przyjmowania pism, a w razie niezastania takiej osoby - komukolwiek z personelu biurowego. Dopóki więc nie wiadomo, kto pokwitował odbiór pisma, nie można ustalić, czy jest to jedna z osób wymienionych w tym przepisie.W świetle tego, co wyżej powiedziano, rzeczą Sądu Wojewódzkiego będzie obecnie wyjaśnienie, czy oprócz podpisu złożonego na karcie doręczeń osoba, która odebrała za stronę pozwaną odpis wyroku w dniu 9 grudnia 1963 r., pokwitowała ten odbiór także na sądowym zwrotnym poświadczeniu odbioru, którego duplikat pozostał u pozwanej. Jeżeli się okaże, że tak właśnie było, to Sąd Wojewódzki wyjaśni, kim była ta osoba i czy należała do kręgu osób wymienionych w art. 148 k.p.c. Ustaleń tych Sąd Wojewódzki dokona na podstawie wyjaśnień Urzędu Pocztowego, dowodów wskazanych przez strony, a w szczególności na podstawie przesłuchania doręczyciela.Jeżeli nie uda się wyjaśnić choćby jednej z wyżej podanych okoliczności, to trzeba będzie przyjąć, że strona pozwana otrzymała odpis wyroku w dniu 12 grudnia 1963 r., albowiem niezachowanie terminu musi być wykazane stronie, która się dopuściła tego uchybienia.Z zasad powyższych Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.