I CZ 52/20

PostanowienieIzba Cywilna2020-10-09

Skład orzekający: Maria Szulc, Krzysztof Pietrzykowski, Katarzyna Tyczka-Rote

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację, jeśli zażalenie zostało wniesione po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. nowelizującej Kodeks postępowania cywilnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację, jeśli zażalenie zostało wniesione po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 3942 § 1 k.p.c., zażalenie takie przysługuje do innego składu sądu drugiej instancji. Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. weszła w życie 7 listopada 2019 r., a przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, chyba że środki odwoławcze zostały wniesione i nierozpoznane przed tą datą, wówczas stosuje się przepisy dotychczasowe.
Stan faktyczny
Pozwany wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jego apelację. Sąd Apelacyjny przekazał to zażalenie Sądowi Najwyższemu. Sąd Najwyższy rozważał swoją właściwość do rozpoznania tego zażalenia w świetle zmian wprowadzonych ustawą z dnia 4 lipca 2019 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę według właściwości do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 52/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca) SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa S. W. przeciwko P. N. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2020 r., na sutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...) z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I AGa (...), przekazuje sprawę według właściwości do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (...). UZASADNIENIE W niniejszej sprawie Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r. odrzucił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 24 czerwca 2019 r. Pozwany dnia 21 listopada 2019 r. wniósł od tego postanowienia zażalenie prawidłowo do Sądu Apelacyjnego w (…). Tymczasem Sąd ten przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu do rozpoznania. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 ze zm. - dalej: „ustawa z dnia 4 lipca 2019 r.”) zmodyfikowała zakres spraw podlegających rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia wniesionego od postanowień sądu drugiej instancji. Uchyliła ona bowiem art. 3941 § 2 k.p.c., który przewidywał, że w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługiwało na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Konsekwencją zmian wprowadzonych w art. 3941 k.p.c. jest to, że obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje wyłącznie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną i na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 3941 § 1 k.p.c.) oraz zażalenia wnoszone w związku z uchyleniem przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania (art. 3941 § 11 k.p.c.). De lege lata nie jest dopuszczalne wniesienie do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację. Co więcej, zgodnie z art. 3942 § 1 k.p.c., zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie tego sądu o odrzuceniu apelacji. We wskazanym wyżej zakresie ustawa z 4 lipca 2019 r. weszła w życie w dniu 7 listopada 2019 r. (art. 17 ustawy). Do oceny, czy po dniu wejścia w życie tej ustawy do zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucającego skargę o wznowienie postępowania mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., czy też w brzmieniu poprzednio obowiązującym znaczenie ma data wniesienia zażalenia do sądu. Artykuł 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienionych m.in. w art. 1 (dotyczy Kodeksu postępowania cywilnego), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 4, do rozpoznania środków odwoławczych – w tym więc także do zażaleń według 3 systematyki przepisów Kodeksu postępowania cywilnego - wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia tej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej w art. 1 (Kodeksu postępowania cywilnego) w brzmieniu dotychczasowym. Wynika z tego, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 7 listopada 2019 r. mają zastosowanie do zażalenia, jeżeli zostało ono wniesione i nierozpoznane przed tą datą (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2020 r., III CZ 13/20, niepubl.). W niniejszej sprawie zażalenie zostało wniesione w dniu 21 listopada 2019 r., a więc już po wejściu w życie z dniem 7 listopada 2019 r. części przepisów modyfikujących przepisy określające wnoszenie zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego. Uzasadniało to ocenę ich dopuszczalności na podstawie art. 3941 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 2 KPCart. 3981 KPCart. 3941 KPCart. 3941 § 1 KPCart. 3941 § 11 KPCart. 3942 § 1 KPCart. 17art. 1art. 9 ust. 4§ 2§ 1§ 11

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy