I CZ 54/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-07-13
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Wojciech Katner, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, syndyk masy upadłości zastawnika ma legitymację do uczestniczenia w postępowaniu o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej tym zastawem, nawet jeśli przelew nastąpił przed ogłoszeniem upadłości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że Sąd Okręgowy błędnie stwierdził nieważność postępowania. W przypadku ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, postępowanie o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym dotyczy masy upadłości, co oznacza, że legitymację do uczestniczenia w tym postępowaniu posiada syndyk masy upadłości. Syndyk działa w tym postępowaniu na rzecz upadłego zastawnika, ale w imieniu własnym, a sam upadły zastawnik nie może wszcząć takiego postępowania ani w nim brać udziału.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego, zniósł postępowanie dotknięte nieważnością i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że uczestnik postępowania – bank w upadłości – nie miał organów uprawnionych do reprezentacji. Wnioskodawca wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. i Prawa upadłościowego poprzez błędne uznanie nieważności postępowania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 54/17 POSTANOWIENIE Dnia 13 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Wojciech Katner SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku Narodowego Banku Polskiego przy uczestnictwie […] Banku […] w W. w upadłości likwidacyjnej, Syndyka masy upadłości […] Banku […] w W. w upadłości likwidacyjnej, K. S.A. w W. i K. spółce z o.o. w W. o wpis, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 lipca 2017 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 października 2016 r., sygn. akt XXIII Ga (…), uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 października 2016 r. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w W. w sprawie z wniosku Narodowego Banku Polskiego z udziałem […] Banku […] w W. w upadłości likwidacyjnej, K. S.A. w W.
2 i K. sp. z o.o. w W. o wpis, zniósł postępowanie w sprawie dotknięte nieważnością i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy uznał, że w sprawie niniejszej wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, gdyż uczestnik […] Bank […] w W. w upadłości likwidacyjnej nie posiadał organów uprawnionych do reprezentacji. Wskazał, że wobec tego, iż umowa przelewu wierzytelności na zabezpieczenie została zawarta z Narodowym Bankiem Polskim, to wierzytelność, która jest jej przedmiotem nie wchodzi do masy upadłości i w konsekwencji nie jest ona także w zarządzie syndyka masy upadłości, zatem legitymację zachowuje upadły. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 379 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 144 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171, ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie oraz błędną wykładnię wskutek uznania, że zachodzi przesłanka nieważności postępowania z uwagi na to, że strona nie miała organu uprawnionego do udziału w postępowaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. W uchwale z dnia 18 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt III CZP 6/17 (Biul. SN 2017, nr 5, s. 11)., Sąd Najwyższy wyjaśnił, że w razie ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej tym zastawem jest syndyk masy upadłości zastawnika, choćby przelew był dokonany przed ogłoszeniem upadłości. Gdy następuje ogłoszenie upadłości zastawnika, postępowanie o wpis w rejestrze zastawów zmiany zastawnika, w związku z przeniesieniem wierzytelności zabezpieczanej zastawem rejestrowym na jej nabywcę dotyczy masy upadłości zastawnika. Legitymację do jego wszczęcia lub uczestniczenia w nim ma syndyk masy upadłości, który działa w tym postępowaniu na rzecz upadłego zastawnika, ale w imieniu własnym.
3 Nie może natomiast wszcząć takiego postępowania, ani brać w nim udziału upadły zastawnik. Stojąc na gruncie tego zapatrywania, aprobowanego przez skład orzekający, należy uznać, że Sąd drugiej instancji błędnie przyjął, iż w sprawie niniejszej wystąpiły przesłanki skutkujące nieważnością postępowania wobec nieposiadania przez uczestnika […] Banku […] w W. w upadłości likwidacyjnej organów uprawnionych do reprezentacji, bowiem postępowanie o wpis w rejestrze zastawów zmiany zastawnika w związku z przeniesieniem wierzytelności zabezpieczanej zastawem rejestrowym dotyczy masy upadłości, co sprawia, że syndyk posiada legitymację do uczestniczenia w tym postępowaniu. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji. jw
Powiązane orzeczenia
- I CSK 350/17 2018-01-31Czy w postępowaniu o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów, w przypadku ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, legitymację procesową do udziału w sprawie posiada syndyk masy upadłości, a nie sam upadły b…
- I CSK 563/17 2018-04-13Czy w postępowaniu o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów, w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej zastawem, po ogłoszeniu upadłości banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania jest syndyk m…
- I CSK 785/17 2018-04-26Czy w postępowaniu o zmianę wpisu w rejestrze zastawów, w którym bank będący zastawnikiem jest w upadłości, legitymację do działania w imieniu upadłego banku ma syndyk masy upadłości, a nie sam upadły bank?
- III CZP 6/17 2017-05-18Kto jest obligatoryjnym uczestnikiem postępowania rejestrowego o zmianę zastawnika w rejestrze zastawów, gdy bank będący zastawnikiem ogłosił upadłość po dokonaniu przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestro…
- I CZ 79/17 2017-08-10Czy w postępowaniu o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów, dotyczącej przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym, gdy ogłoszono upadłość zastawnika, stroną postępowania powinien być syndyk masy up…
Powołane przepisy
art. 379 pkt 2 KPCart. 13 § 2 KPCart. 144art. 39815art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy