I CZ 6/17
PostanowienieIzba Cywilna2017-01-26
Skład orzekający: Marta Romańska, Józef Frąckowiak, Agnieszka Piotrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych, polegającego na zwolnieniu od opłaty od pisma, profesjonalny pełnomocnik strony ma obowiązek samodzielnego uiszczenia opłaty podstawowej od tego pisma, bez uprzedniego wezwania sądu?Ratio decidendi
W przypadku częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych, polegającego na zwolnieniu od uiszczenia opłaty od pisma podlegającego opłacie, pobiera się od tego pisma opłatę podstawową. Obowiązek jej uiszczenia w terminie tygodnia od daty doręczenia postanowienia rozstrzygającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych ciąży na profesjonalnym pełnomocniku strony, chyba że ustawa stanowi inaczej. Brak należytego opłacenia pisma skutkuje jego odrzuceniem.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej od apelacji. Powodowie zostali wcześniej zwolnieni przez Sąd Okręgowy od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji. Powodowie wnieśli zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 6/17 POSTANOWIENIE Dnia 26 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska (przewodniczący) SSN Józef Frąckowiak SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B. W. , M. W. i M. X. przeciwko Spółdzielni […] w likwidacji w W. i "Z." spółce z o.o. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 stycznia 2017 r., zażalenia powodów M. W. i M. X. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 25 lipca 2016 r., sygn. akt VI ACa […], oddala zażalenie. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 25 lipca 2016 roku Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów M. W. i M. X. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 5 lutego 2015 roku z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej w kwocie 30 złotych od wniesionego środka zaskarżenia w sytuacji, w której Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 11 maja 2015 roku, doręczonym fachowemu pełnomocnikowi powodów, zwolnił ich od kosztów sądowych w zakresie opłaty od apelacji. W zażaleniu na to postanowienie powodowie zarzucając naruszenie art.101 ust. 3 w związku z art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn.t.: Dz. U. z 2016r., poz. 623 - dalej „u.k.s.c.”) oraz art. 14 ust. 2 w związku z art. 100 ust. 2 tej ustawy, wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Podstawowa kwestia sporna sprowadza się do tego, czy fachowy pełnomocnik powodów miał obowiązek samodzielnego, bez uprzedniego wezwania Sądu, uiszczenia w terminie tygodnia od daty doręczenia postanowienia rozstrzygającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, opłaty podstawowej od apelacji w sytuacji zwolnienia powodów od kosztów sądowych w zakresie opłaty od tego środka zaskarżenia. Rozważania należy rozpocząć od stwierdzenia, że w niniejszej sytuacji miał zastosowanie art. 14 ust. 2 u.k.s.c., albowiem postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2006 roku o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 21, poz. 123), uchylającej ten przepis z dniem 10 marca 2007 r. Zgodnie z art. 2 tej ustawy, do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w brzmieniu sprzed dnia 10 marca 2007 roku. Artykuł 14 ust. 2 u.k.s.c. przewidywał, że opłatę podstawową pobiera się także od podlegających opłacie pism, o których mowa w art. 3 ust. 2, wnoszonych przez stronę zwolnioną od kosztów sądowych przez sąd, chyba że ustawa stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie powodowie zostali
3 zwolnieni od kosztów sądowych w zakresie opłaty należnej od apelacji (art. 101 ust. 1 i 2 u.k.s.c.), co nie oznaczało jednak- jak błędnie wywodzą skarżący- zwolnienia ich od obowiązku uiszczenia opłaty podstawowej. W razie częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych, polegającego na zwolnieniu od uiszczenia opłaty od pisma podlegającego opłacie, pobiera się bowiem od tego pisma opłatę podstawową, o której mowa w art. 14 ust. 2 u.k.s.c. Kwestia ta została przesądzona w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia 28 listopada 2006 r., IV CZ 93/06, Biuletyn SN 2007, nr 2, s. 13 i z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 23/06, M. Prawn.2008, nr 10, s. 539 oraz uchwała z dnia 7 lutego 2007 r., III CZP 154/06, OSNC 2007, nr 12, poz. 181). Opłata podstawowa jest opłatą w wysokości stałej, stąd na fachowym pełnomocniku powodów ciążył przewidziany w art. 112 ust. 3 u.k.s.c. obowiązek jej uiszczenia w terminie tygodnia od daty doręczenia postanowienia rozstrzygającego wniosek powodów o zwolnienie od kosztów sądowych. Skoro apelacja nie została należycie opłacona, zasadnie podlegała odrzuceniu przez Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 w związku z art. 370 k.p.c. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.). aj l.n
Powiązane orzeczenia
- III CZP 154/06 2007-02-07Czy w sytuacji częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych, polegającego na zwolnieniu od uiszczenia opłaty od pisma podlegającego opłacie, pobiera się od tego pisma opłatę podstawową?
- II CZ 78/16 2016-08-09Czy wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, złożony po prawomocnym oddaleniu wniosku o całkowite zwolnienie, przerywa bieg terminu do uiszczenia opłaty sądowej w całości, czy tylko w części objętej wnioskiem?
- IV CZ 69/13 2013-10-23Czy art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ma zastosowanie również w przypadku częściowego uwzględnienia zażalenia na postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych, a tym samym czy profesjonalny…
- V CZ 24/12 2012-07-06Czy w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, profesjonalny pełnomocnik strony ma obowiązek samodzielnego obliczenia i uiszczenia pozostałej części opłaty sądowej od pisma procesowego be…
- II CZ 100/11 2011-11-09Czy w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, sąd ma obowiązek wezwać do uiszczenia pozostałej opłaty, czy też termin d…
Powołane przepisy
art.101 ust. 3art. 100 ust. 1art. 14 ust. 2art. 100 ust. 2art. 2art. 3 ust. 2art. 101 ust. 1art. 112 ust. 3art. 373art. 370 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy