I CZ 62/18
PostanowienieIzba Cywilna2018-07-05
Skład orzekający: Grzegorz Misiurek, Marian Kocon, Roman Trzaskowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieprawidłowe pouczenie przez pracownika sekretariatu sądu o sposobie i terminie wniesienia zażalenia może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do jego złożenia, jeśli strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nieprawidłowe pouczenie przez pracownika sekretariatu sądu o sposobie i terminie wniesienia zażalenia, jeśli strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika, może uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Jednakże, ocena, czy termin został zachowany bez winy strony, nie należy do kognicji sądu rozpoznającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia.Stan faktyczny
Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o uchylenie wyroku sądu arbitrażowego. Po złożeniu wniosku o uzasadnienie, skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, jednak uczynił to po terminie. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie jako wniesione po terminie. Skarżący w zażaleniu na to postanowienie zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, wskazując na błędne pouczenie przez pracownika sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 62/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) SSN Marian Kocon SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi P. B. przeciwko ,,D.” S.A. w M. (Hiszpania), działającej przez ,,D.” S.A. Oddział w Polsce o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 lipca 2018 r., zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt VI ACa […], oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. wydanym na rozprawie Sąd Apelacyjny w […] odrzucił skargę P. B. o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. SA […]. W dniu 26 kwietnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia postanowienia z dnia 20 marca 2017 r. W dniu 2 października 2017 r. P. B. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 20 marca 2017 r. Postanowieniem z dnia 17 października 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] odrzucił zażalenie powoda jako wniesione po terminie. W zażaleniu na postanowienie z dnia 17 października 2017 r. P. B. zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 397 § 2 w związku z art. 370 k.p.c. poprzez niezasadne uznanie, że zażalenie z dnia 2 października 2017 r. wniesione na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 marca 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W. z dnia 18 grudnia 2015 r. zostało wniesione po upływie terminu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c. termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na rozprawie - od ogłoszenia postanowienia. Termin do zgłoszenia wniosku o uzasadnienie i doręczenie postanowienia, ogłoszonego na posiedzeniu jawnym, a podlegającego zaskarżeniu, wynosi tydzień (art. 357 § 1 k.p.c.). W razie uchybienia terminowi do żądania sporządzenia uzasadnienia i doręczenia postanowienia wydanego na rozprawie i jednocześnie terminowi do złożenia zażalenia na to postanowienie (terminy te upływają w tym samym czasie) strona może według swego wyboru wnosić o przywrócenie jednego z tych terminów.
3 Sąd Apelacyjny na rozprawie dnia 20 marca 2017 r. odrzucił skargę P. B. W dniu 26 kwietnia 2017 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie mu uzasadnienia postanowienia z dnia 20 marca 2017 r. W dniu 2 października 2017 r. P. B. wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 20 marca 2017 r. Termin do złożenia zażalenia od postanowienia z dnia 20 marca upłynął w dniu 27 marca 2017 r. Tymczasem skarżący złożył zażalenie dopiero w dniu 2 października 2017 r., czyli po upływie ustawowego terminu. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu było odrzucenie zażalenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podnosi, że wskutek nieprawidłowych informacji udzielonych mu przez pracownika Biura Obsługi Interesantów Sądu Apelacyjnego w […], został wprowadzony w błąd co do sposobu i możliwości uzyskania postanowienia z uzasadnieniem, tak aby mógł prawidłowo wnieść zażalenie i z tego względu nie z własnej winy nie złożył w terminie zażalenia. Okoliczność ta nie miała jednak wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kwestia skutków naruszenia przez sąd obowiązku pouczania strony (uczestnika) postępowania o sposobie zaskarżania orzeczeń sądowych rozstrzygnięta została w uchwale Sądu Najwyższego Izby Cywilnej i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 listopada 2011 r., III CZP 38/11, OSNC 2012/5/56, zgodnie z którą niepouczenie albo błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Natomiast brak pouczenia może uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu, jeżeli strona uchybiła terminowi z powodu błędnego pouczenia pracownika sekretariatu sądu. Profesjonalny pełnomocnik powinien był więc wraz z zażaleniem z dnia 2 października 2017 r. złożyć wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Ocena tego, czy skarżący nie zachował terminu bez swojej winy, nie należy do kognicji Sądu rozpoznającego zażalenie na postanowienie w przedmiocie odrzucenia zażalenia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.
4 t jw
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 86/09 2009-12-17Czy uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, będące konsekwencją działania strony zgodnie z błędnym pouczeniem sądu, może być uznane za niezawinione w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. i uzasadniać przywrócenie terminu?
- I CZ 140/17 2018-01-10Czy brak pouczenia strony o przysługujących jej środkach zaskarżenia, w sytuacji gdy strona działała bez profesjonalnego pełnomocnika, może uzasadniać przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia?
- I PZ 34/10 2010-12-14Czy termin do wniesienia zażalenia do Sądu Najwyższego, które wymaga zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika, biegnie od dnia doręczenia postanowienia stronie, czy od dnia doręczenia postanowienia ustanowionemu peł…
- III PZ 17/19 2019-10-29Czy błędne pouczenie strony przez sąd o terminie do wniesienia zażalenia, nawet jeśli strona jest profesjonalnym pełnomocnikiem, wyłącza winę w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia?
- II CZ 195/04 2005-02-25Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę o wznowienie postępowania, wniesione po upływie terminu, może zostać uwzględnione, jeśli opóźnienie wynika z błędu profesjonalnego pełnomocnika co…
Powołane przepisy
art. 397 § 2art. 370 KPCart. 394 § 2 KPCart. 357 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 2§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy