I CZ 64/14
PostanowienieIzba Cywilna2014-09-17
Skład orzekający: Irena Gromska-Szuster, Iwona Koper, Krzysztof Pietrzykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, złożona z przekroczeniem terminu, może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, nawet jeśli nastąpiła z przekroczeniem terminu, nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do jej wniesienia. Termin procesowy jest terminem ciągłym i jego bieg nie ulega zawieszeniu ani przerwaniu z powodu postawy pełnomocnika. Strona, która skorzystała z pomocy prawnej z urzędu, nie może powoływać się na przymus adwokacki jako usprawiedliwienie braku winy w niedochowaniu terminu.Stan faktyczny
Powód złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, twierdząc, że dwaj pełnomocnicy z urzędu odmówili jej sporządzenia, a ostatni z nich zrobił to z opóźnieniem. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek o przywrócenie terminu i odrzucił skargę kasacyjną, uznając winę powoda w uchybieniu terminowi. Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego w części odrzucającej skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w części odrzucającej skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 64/14 POSTANOWIENIE Dnia 17 września 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) SSN Iwona Koper (sprawozdawca) SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa K. Z. przeciwko Giełdzie […] o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 września 2014 r., zażalenia powoda na pkt 2 postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 listopada 2013 r., oddala zażalenie. UZASADNIENIE
2 Postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek powoda K. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 14 lutego 2013 r., oraz odrzucił skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny stwierdził, że powód z własnej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej, ponieważ dnia 12 września 2013 r. ustanowił pełnomocnika z wyboru, a dnia 19 września 2013 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy termin do wniesienia skargi upłynął już 6 sierpnia 2013 r. Wyrok wraz z uzasadnianiem doręczony został pierwszemu pełnomocnikowi powoda - ustanowionemu z urzędu, w dniu 6 czerwca 2013 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego podnoszony we wniosku o przywrócenie terminu fakt odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej przez dwóch kolejnych pełnomocników ustanowionych z urzędu nie stanowił okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do jej wniesienia. Powód zaskarżył zażaleniem postanowienie Sądu Apelacyjnego w części odrzucającej skargę kasacyjną. Zarzucając naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. podniósł, że skarga kasacyjna została odrzucona w następstwie niezasadnego oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, mimo że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie została przez powoda zawiniona. Sąd Apelacyjny nie wziął bowiem pod uwagę faktu, że opinia o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej została złożona przez pełnomocnika z urzędu z przekroczeniem dwutygodniowego terminu określonego w art. 118 § 5 k.p.c. dopiero w dniu 30 lipca 2013 r. tj. na tydzień przed upływającym w dniu 6 sierpnia 2013 r. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu celem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i nadania jej dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Adwokat albo radca prawny ustanowiony dla strony przez sąd może odmówić sporządzenia skargi kasacyjnej, jeżeli byłaby ona niedopuszczalna lub oczywiście bezzasadna. Pomoc prawna, udzielana stronie zwolnionej od kosztów przez ustanowionego dla niej adwokata albo radcę prawnego, po wydaniu w sprawie orzeczenia przez sąd drugiej instancji, nie oznacza bezwzględnego
3 obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli tylko strona wyrazi takie żądanie (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2000 r., III CZP 14/00, OSNC 2001, nr 2, poz. 21). Odmowa wniesienia skargi kasacyjnej przez wyznaczonego przez sąd z urzędu pełnomocnika jest równoznaczna ze spełnieniem obowiązku udzielenia stronie pomocy prawnej. Strona, która z niej skorzystała nie może więc powoływać się na przymus adwokacki jako okoliczność usprawiedliwiającą brak jej winy w niedochowaniu terminu. Odmowa wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa bezpośrednio na bieg terminu do wniesienia skargi, terminy procesowe zawite są bowiem terminami ciągłymi i wobec braku przepisów szczególnych nie ma podstaw do przyjęcia zawieszenia lub przerwania tego biegu ze względu na postawę wyznaczonego pełnomocnika (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 października 2002 r., IV CKN 424/01, OSNC 2004, nr 3, poz. 39). Wyznaczony dla powoda w sprawie pełnomocnik z urzędu złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w otwartym terminie do jej wniesienia. Wnioskodawca otrzymał tę opinię w dniu 30 lipca 2013 r. Skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez kolejnego pełnomocnika - ustanowionego przez powoda, w ciągu siedmiu dni od udzielania mu pełnomocnictwa do tej czynności. Wynika z tego, że ustanowienie przez powoda pełnomocnika z wyboru niezwłocznie po zawiadomieniu go o odmownej opinii wcześniejszego pełnomocnika ustanowionego przez sąd czyniło realną możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w terminie otwartym do dnia 6 sierpnia 2014 r. Powód nie twierdził jednak, by poza opóźnieniem pełnomocnika z urzędu w sporządzeniu opinii o bezzasadności sporządzenia skargi kasacyjnej, istniały jakieś inne, niezależne od niego, obiektywne przeszkody, które uniemożliwiły mu wcześniejsze niż dopiero w dniu 12 września 2014 r., tj. ponad miesiąc po upływie terminu do wniesienia skargi, ustanowienie pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej, a co za tym idzie, że opóźnienia w tym zakresie nie zawinił. W tym stanie rzeczy Sąd drugiej instancji zasadnie, w konsekwencji oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, odrzucił skargę kasacyjną, jako wniesioną po upływie terminu.
4 Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 25/17 2017-02-28Czy odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do jej wniesienia, jeśli strona nie miała możliwości rzeczywistego wywiązania się z obowi…
- I CZ 63/13 2013-07-04Czy odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, uzasadniona brakiem podstaw, wpływa na bieg terminu do jej wniesienia i może stanowić podstawę do przywrócenia terminu?
- I CZ 81/10 2010-11-05Czy odmowa sporządzenia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu lub opóźnienie w wyznaczeniu kolejnego pełnomocnika z urzędu mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej?
- V CZ 45/09 2009-09-30Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, złożony przez stronę po upływie terminu do jej wniesienia, może być uwzględniony, jeśli strona wystąpiła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu z opóźnien…
- III CZ 364/22 2023-01-26Czy niedochowanie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika strony, bez wykazania braku winy, uzasadnia przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej?
Powołane przepisy
art. 3986 § 2 KPCart. 168 § 1 KPCart. 118 § 5 KPCart. 39814art. 3941 § 1§ 2§ 1§ 5
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy