I CZ 64/15
PostanowienieIzba Cywilna2015-09-30
Skład orzekający: Dariusz Zawistowski, Zbigniew Kwaśniewski, Anna Owczarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną obejmuje koszty postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz kwoty, co do których nie zapadło merytoryczne rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną należy przyjmować wartość przedmiotu podlegającego rzeczywistemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, determinowanego żądaniem pozwu i indywidualnym interesem majątkowym strony. Koszty postępowania przed sądem pierwszej instancji oraz kwoty, co do których nie zapadło merytoryczne rozstrzygnięcie, nie wlicza się do wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną, gdy zweryfikowana wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa od progu określonego w art. 3982 § 1 k.p.c.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od progu wymaganego przez prawo. Powód wniósł zażalenie, twierdząc, że błędnie wyliczono wartość zaskarżenia, gdyż powinna ona obejmować również koszty postępowania pierwszoinstancyjnego oraz kwotę, co do której miało nastąpić rozszerzenie powództwa. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda jako bezzasadne.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 64/15 POSTANOWIENIE Dnia 30 września 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. R. przeciwko […] B. Sp. z o.o. w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 września 2015 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 marca 2015 r., sygn. akt VI ACa […], oddala zażalenie.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w […] odrzucił skargę kasacyjną powoda M. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 30 czerwca 2014 r. stwierdzając, że rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 36.712,69 zł i jest niższa od wskazanej w art. 3982 § 1 k.p.c. Powód wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Wnosząc o jego uchylenie zarzucił naruszenie art. 3982 § 1 w zw. z art. 19 § 1 i art. 20 k.p.c. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że dla określenia wartości zaskarżenia kasacyjnego decydująca jest wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w apelacji oraz naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. poprzez bezzasadne odrzucenie skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącego prawidłowo wyliczona wartość zaskarżenia wynosi 64.227,34 zł. Sąd Najwyższy zważył: Ograniczenia dopuszczalności skargi kasacyjnej dokonywane są ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (ratio valoris) bądź rodzaj sprawy (ratio materiae). Z tych względów wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia jest wymogiem formalnym skargi kasacyjnej (art. 3984 § 2 k.p.c.). Prawidłowość wypełnienia tego obowiązku podlega kontroli sądu drugiej instancji i Sądu Najwyższego, które mogą weryfikować prawidłowość wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie akt sprawy, z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ 98/02, OSNC 2004, Nr 1, poz. 11). Sprawdzenie to jest niezbędne w szczególności wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że skarżący dokonał zawyżenia wskazanej wartości w celu obejścia przepisów procesowych instrumentalnie zmierzając do przekroczenia progu wyznaczającego dopuszczalność skargi kasacyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZ 89/06, nie publ.). Zakres sprawdzenia ogranicza się do badania, czy strona prawidłowo podała wartość tej części przedmiotu sporu, która odpowiada zakresowi zaskarżenia kasacyjnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2015 r.,
3 V CZ 2/15, nie publ.). Zasadą jest, że wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie może przewyższać wartości przedmiotu sporu, ani wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu apelacyjnym, a wyjątki od niej dotyczą rozszerzenia powództwa oraz zasądzenia ponad żądanie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2002 r., II UZ 11/02, OSNP-wkł. 2002, nr 17, poz. 7). Dla określenia wartości przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego przyjmować należy wartość przedmiotu podlegającego rzeczywistemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu, determinowanego żądaniem pozwu i indywidualnym interesem majątkowym osoby dochodzącej udzielenia ochrony prawnej w postępowaniu kasacyjnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2013 r. IV CSK 719/12, nie publ.). Zdaniem powoda na wskazaną przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia składają się kwoty obejmujące: 36.712,69 zł wysokość kwoty objętej oddaleniem apelacji od wyroku oddalającego powództwo, 12.061 zł koszty postępowania przed sądem pierwszej instancji, 15.453,65 zł „nieuznana” waloryzacja kaucji, co do której miało nastąpić rozszerzenie powództwa przed sądem pierwszej instancji. Wyliczenie to jest oczywiście nieprawidłowe. Wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną została ustalona właściwie. Zgodnie z art. 20 k.p.c. do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów żądanych obok roszczenia głównego. Co do kwoty 15. 453,65 zł należy zauważyć, że w tym zakresie orzeczenie nie istnieje (sententia non existens). Z sentencji wyroku wynika, że nie zapadło co do niej żadne rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym bądź formalnym, a oznaczenie w rubrum przedmiotu sprawy odnosi się wprost do wysokości pierwotnego żądania pozwu, tj. kwoty 169.215,42 zł. Okoliczność, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd zajął stanowisko odnośnie do apelacyjnego zarzutu naruszenia art. 4794 § 2 k.p.c. stwierdzając, że w zakresie pozostawienia rozszerzonego powództwa bez rozpoznania został on prawidłowo zastosowany, pozbawiona jest znaczenia procesowego. Skarga kasacyjna może być wywiedziona jedynie co do istniejącego orzeczenia a nie uzasadnienia. W tym stanie rzeczy, skoro zweryfikowana wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 36.712,69 zł i jest niższa niż, wskazana w art. 3982 § 1 k.p.c., kwota pięćdziesiąt tysięcy zł Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną.
4 Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne. aw
Powiązane orzeczenia
- IV CZ 115/17 2018-02-06Czy wartość przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną, obejmującą zarówno roszczenie główne, jak i odsetki, jest wyznaczana wyłącznie przez wartość roszczenia głównego, jeśli skarga kasacyjna dotyczy całego wyroku?
- V CZ 38/09 2009-09-10Czy wartość przedmiotu zaskarżenia, określona dla celów skargi kasacyjnej, może być wyższa niż ostatecznie zasądzone świadczenie w postępowaniu apelacyjnym, jeśli obejmuje również roszczenie o ustalenie odpowiedzialności…
- III CZ 206/22 2022-06-23Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, obejmująca zarówno pierwotne roszczenie główne, jak i uwzględnione częściowo roszczenie ewentualne, powinna być ustalana poprzez zliczenie wartości obu tych roszcz…
- III CZ 31/15 2015-06-25Czy skarga kasacyjna może zostać odrzucona z powodu niedostatecznej wartości przedmiotu zaskarżenia, jeśli powód nie oznaczył jej wprost, a wartość została określona przez pozwanego w postępowaniu apelacyjnym?
- V CZ 46/18 2018-07-27Czy wartość przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym może być wyższa niż wartość przedmiotu sporu ustalona w postępowaniu apelacyjnym, jeśli nie doszło do rozszerzenia żądania ani orzeczenia ponad żądanie?
Powołane przepisy
art. 3982 § 1 KPCart. 3982 § 1art. 19 § 1art. 20 KPCart. 3986 § 2 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 25art. 4794 § 2 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy