I CZ 81/09

PostanowienieIzba Cywilna2009-11-26

Skład orzekający: Barbara Myszka, Mirosław Bączyk, Grzegorz Misiurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa o stały zarząd majątkiem i sprawami osobistymi może stanowić podstawę do umocowania pełnomocnika procesowego do wniesienia apelacji, jeśli umowa ta zawiera zastrzeżenie o konieczności uzyskania pełnomocnictwa szczególnego do konkretnej sprawy sądowej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że umowa o stały zarząd majątkiem i sprawami osobistymi nie może stanowić podstawy do umocowania pełnomocnika procesowego do wniesienia apelacji, jeśli umowa ta zawiera wyraźne zastrzeżenie o konieczności uzyskania pełnomocnictwa szczególnego do konkretnej sprawy sądowej. Brak takiego pełnomocnictwa oznacza, że pełnomocnik nie miał umocowania do działania w imieniu strony, a wniesiona przez niego apelacja jest nieskuteczna.
Stan faktyczny
Pozwany zaskarżył postanowienie Sądu Apelacyjnego, który odrzucił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł., który wniósł apelację w imieniu pozwanego, nie miał skutecznego umocowania, ponieważ umowa o stały zarząd majątkiem i sprawami osobistymi, na którą się powoływał, zawierała zastrzeżenie o konieczności uzyskania pełnomocnictwa szczególnego do spraw sądowych, którego G.Ł. nie przedstawił. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego i zasądził od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa koszty postępowania zażaleniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I CZ 81/09 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Starosty […] przeciwko A.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2009 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. odrzucił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł., który wniósł apelację w imieniu pozwanego, nie mógł skutecznie dokonać tej czynności. Umowa, jaką zawarł on z pozwanym o stały zarząd jego majątkiem i sprawami osobistymi, nie obejmuje prowadzenia spraw związanych z odpowiedzialnością pozwanego na podstawie art. 299 k.s.h., będącą przedmiotem sporu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie, kwestionując wyrażoną przez Sąd Apelacyjny ocenę braku zdolności G.Ł. do działania w charakterze pełnomocnika pozwanego w rozpoznawanej sprawie. W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o jego oddalenie i zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c., pełnomocnikiem strony może być m.in. osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Stosownie zaś do art. 89 § 1 k.p.c., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. G.Ł., zgłaszając swój udział w sprawie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w charakterze pełnomocnika pozwanego, złożył do akt sprawy dokument pełnomocnictwa ogólnego, opatrzony datą 28 maja 2007 r., upoważniający go do prowadzenia spraw podatkowych i innych oraz zarządu majątkiem i sprawami majątkowymi A.W. W dokumencie tym zastrzeżono, że do prowadzenia spraw przed sądami wymagane będzie pełnomocnictwo szczegółowe do każdej sprawy (k. 51). G.Ł. złożył jednocześnie pełnomocnictwo procesowe z 3 dnia 28 maja 2007 r., zawierające upoważnienie do reprezentowania pozwanego w rozpoznawanej sprawie (k. 52). Skarżący upatrywał jednak podstawy do umocowania G.Ł. do działania w jego imieniu w niniejszej sprawie w „umowie stałej o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi”, zawartej w dniu 28 stycznia 2008 r., a złożonej do akt sprawy dopiero na żądanie Sądu Apelacyjnego (k. 197). Tymczasem w § 3 pkt 2 tej umowy zastrzeżono wyraźnie, że do występowania przed sądami powszechnymi zleceniobiorca (G.Ł.) zobowiązany będzie uzyskać pełnomocnictwo szczególne do konkretnej sprawy. Takiego pełnomocnictwa G.Ł. nie przedstawił. Jego upoważnienia do reprezentowania pozwanego w niniejszej sprawie – w oparciu o wzmiankowaną umowę – nie można wyprowadzić ani z pełnomocnictwa wystawionego w dniu 28 maja 2008 r., gdyż w dacie tej nie została jeszcze zawarta umowa stała o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi pozwanego, ani z pełnomocnictwa udzielonego w dniu 1 września 2008 r., którego zakres zawężony został do występowania przed organami podatkowymi i w sprawach egzekucyjnych (k. 198). Trafnie więc Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł. nie miał umocowania do działania w imieniu pozwanego w niniejszym procesie i nie mógł skutecznie wnieść apelacji. Wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego, konstatacja ta nie upoważniała Sądu Apelacyjnego do stwierdzenia nieważności postępowania przed Sadem pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji bierze bowiem pod uwagę z urzędu tego rodzaju wadliwość postępowania w przypadku skutecznego wniesienia apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 299 KSHart. 87 § 1 KPCart. 89 § 1 KPCart. 378 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3 pkt 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy