I CZ 9/08
PostanowienieIzba Cywilna2008-04-16
Skład orzekający: Tadeusz Wiśniewski, Teresa Bielska-Sobkowicz, Hubert Wrzeszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji może oceniać potrzebę wykładni przepisów przytoczonych w podstawie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd drugiej instancji nie jest uprawniony do oceny potrzeby wykładni przepisów przytoczonych w podstawie skargi kasacyjnej; jego kontrola ogranicza się do badania elementów konstrukcyjnych skargi i braków formalnych. Wymóg uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest formalnie spełniony, gdy skarżący poświęci odrębny akapit potrzebie wyjaśnienia wątpliwości interpretacyjnych przez Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pozwanego, uznając, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym oraz że skarżący nie wykazał potrzeby wykładni przepisów ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie prawa procesowego, wskazując, że sąd drugiej instancji błędnie ocenił spełnienie wymogów skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 9/08 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa A. T. przeciwko M. D. o stwierdzenie nieważności umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2008 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 4 grudnia 2007 r., sygn. akt IV Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego M. D. Oceniając skargę uznał, że wskazany w niej zarzut naruszenia prawa materialnego nie ma odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania z uwagi na potrzebę wykładni przepisów, wskazał, że skarżący nie wyjaśnił, na czym polegają związane z art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592) poważne wątpliwości, a tym samym nie zachował wymogu określonego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. w zw. z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Ponadto Sąd podkreślił, że co prawda słowniczek pojęć zawarty w art. 2 tej ustawy nie definiuje pojęcia „gospodarstwo rodzinne”, jednakże ustawodawca precyzuje je w dalszej części ustawy - w art. 5.
2 W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik powoda zarzucił naruszenie prawa procesowego, a to art. 3986 § 2 k.p.c. polegające na błędnym uznaniu, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów określonych w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. i wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zwrócił uwagę, że w skardze kasacyjnej powołał się na brak orzecznictwa dotyczącego interpretacji pojęcia „gospodarstwo rodzinne” i dlatego nie mógł wskazać rozbieżności występujących w judykaturze. Zarzucił też, iż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dokładnie wskazał, dlaczego istnieje potrzeba wykładni przytoczonych przepisów. Jego zdaniem, brak definicji w słowniczku „gospodarstwa rodzinnego” i odwoływanie się do innych zwrotów świadczy o tym, iż mamy do czynienia jedynie ze wskazówką interpretacyjną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że nie jest dopuszczalne ocenianie przez sąd drugiej instancji potrzeby dokonywania wykładni przepisów przytoczonych w podstawie skargi kasacyjnej, należy to bowiem wyłącznie do kompetencji Sądu Najwyższego. Kontrola dokonywana przez sąd drugiej instancji sprowadza się jedynie do badania, czy skarga zawiera tzw. elementy konstrukcyjne i czy nie jest dotknięta brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie jej biegu procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący poświęcił osobny akapit potrzebie wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy wątpliwości, jakie stwarza wykładnia art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy, co wystarcza dla uznania, że wymóg uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania formalnie został spełniony. Kwestia zaś, czy takie wątpliwości rzeczywiście istnieją i czy istnieje potrzeba dokonania wykładni przepisu przez Sąd Najwyższy podlega ocenie w ramach tzw. przedsądu. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 327/15 2015-11-27Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na przesłance potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, spełnia wymogi formal…
- III CZ 103/25 2025-06-30Czy sąd drugiej instancji może odrzucić skargę kasacyjną z powodu niewłaściwego uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, jeśli skarżący powołał się na ustawową podstawę i przedstawił argumenty, które mogą być…
- IV CZ 68/11 2011-10-20Czy Sąd drugiej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu nieusunięcia braków formalnych, w tym nieprawidłowego uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania?
- II CSK 126/21 2021-10-28Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub potrzeby wykładni przepisów budzących wątpl…
- I CZ 70/14 2014-11-28Czy sąd drugiej instancji, odrzucając skargę kasacyjną z powodu rzekomego braku uzasadnienia wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, prawidłowo ocenił spełnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej?
Powołane przepisy
art. 3 ust. 7art. 3984 § 1 pkt 3 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 2art. 5art. 3986 § 2 KPCart. 5 ust. 1art. 39815 § 1art. 3941 § 3 KPC§ 1 pkt 3§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy