I CZ 96/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-12-16
Skład orzekający: Jan Górowski, Wojciech Jan, Barbara Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radca prawny (pełnomocnik substytucyjny) może uwierzytelnić kopię dokumentu potwierdzającego czynności pełnomocników procesowych, jeśli nie jest on notariuszem?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że radca prawny, nawet działający jako pełnomocnik substytucyjny, nie może uwierzytelniać kopii dokumentów, jeśli nie jest do tego uprawniony, np. przez notariusza. Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił apelację z powodu nieusunięcia braków formalnych, polegających na nieprzedłożeniu oryginału lub notarialnie poświadczonego odpisu oświadczenia potwierdzającego czynności pełnomocników, a nie ze zbytniego formalizmu.Stan faktyczny
Pozwana spółka wniosła apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny wezwał pozwaną do usunięcia braków formalnych apelacji, w szczególności do wykazania umocowania pełnomocnika. Pozwana przedłożyła odpis z KRS oraz kopię oświadczenia prezesa potwierdzającego czynności pełnomocników, uwierzytelnioną przez pełnomocnika substytucyjnego. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację z powodu nieusunięcia braków formalnych. Pozwana wniosła zażalenie, twierdząc, że spełniła wymagania sądu i że odrzucenie apelacji było przejawem zbytniego formalizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 96/09 POSTANOWIENIE Dnia 16 grudnia 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Wojciech Jan Katner (sprawozdawca) SSN Barbara Myszka w sprawie z powództwa P. S.A. przeciwko K. S.A. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 grudnia 2009 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 sierpnia 2009 r., sygn. akt [....], oddala zażalenie.
2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny, postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2009 r. odrzucił apelację pozwanej K. S.A. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 31 października 2008 r. Przyczyną takiego stanowiska Sądu Apelacyjnego było nie usunięcie w terminie braków apelacji, w odniesieniu do wykazania umocowania pełnomocnika do reprezentowania skarżącej Spółki. Stwierdzony brak nie został usunięty mimo wezwania pełnomocnika pozwanej pod rygorem odrzucenia apelacji. W zażaleniu pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia z zasądzeniem kosztów twierdząc, że dokonała wszelkich czynności, do których została zobowiązana przez Sąd. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że pozwana Spółka wykonując wezwanie Sądu Apelacyjnego przedłożyła w oryginale odpis z KRS oraz uwierzytelnioną przez pełnomocnika substytucyjnego kopię oświadczenia obecnego Prezesa pozwanej Spółki, potwierdzającego dokonane przez dotychczasowych pełnomocników procesowych czynności i działania prawne oraz faktyczne przed Sądami obu instancji. Ze względu na to, że powyższe oświadczenie dotyczyło także czynności dokonanych w postępowaniu apelacyjnym, pełnomocnik substytucyjny pozwanej Spółki uznał, że nie było przeszkód dla niego, jako wnoszącego apelację, do uwierzytelnienia kopii powyższego oświadczenia. Uzasadnił to tym, że, jak podniósł, nie można od dokumentu mającego za cel potwierdzenie prawidłowości pełnomocnictwa wymagać spełnienia wyższych rygorów, niż samo pełnomocnictwo; tak więc, zdaniem skarżącego odrzucenie apelacji stanowiło przejaw zbytniego formalizmu Sądu Apelacyjnego. Zarzuty podniesione w zażaleniu są nieuzasadnione. Kwestia nie leży w formalizmie, mniejszym lub większym, tylko w niestarannym wykonaniu wezwania Sądu II instancji, zawartego w wiążącym pozwaną Spółkę zarządzeniu tego Sądu. Z zażalenia zresztą wynika, że wcale takiego zachowania się nie zaprzecza.
3 Sąd Apelacyjny wezwał pozwaną i to ponownie do złożenia oryginału lub notarialnie poświadczonego odpisu oświadczenia o potwierdzeniu czynności lub wykazania umocowania prezesa Zarządu pozwanej do jednoosobowej reprezentacji Spółki przez wykazanie daty powołania na stanowisko prezesa. Pozwana miała więc szansę na poprawienie swego błędu. Jednak tego nie zrobiła, potwierdzając przy tym, że nie kwestionuje powoływanego wyroku SN z dnia 30 stycznia 2008 r. III CSK 235/07 (publ.). Tymczasem cytowany wyrok trafnie stwierdza, że radca prawny nie może uwierzytelniać wszelkich dokumentów, których kopie (xero) przedstawia. Tak jak w oświadczeniu o potwierdzeniu przez stronę dotychczasowych czynności pełnomocników, będąc pełnomocnikiem, w dodatku z substytucji. Sąd Apelacyjny wyraźnie żądał i miał do tego uprawnienie, oryginału, albo notarialnego poświadczenia odpisu tego oświadczenia, a nie xero z nieczytelnym podpisem. Wezwanie Sądu nie zostało wykonane, a jego stanowisko nie wynika ze zbytniego formalizmu, tylko uniknięcia zarzutu nieważności postępowania z racji wadliwej reprezentacji. W okolicznościach sprawy nie było to jasno dokumentowane, czego dowodzą przyczyny niniejszego postępowania zażaleniowego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy prawidłowość zastosowania art. 370 k.p.c. przez Sąd Apelacyjny i na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. - zażalenie oddalić.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 78/06 2006-11-07Czy postanowienie sądu odrzucające apelację z powodu wadliwego pełnomocnictwa substytucyjnego, które zostało formalnie nazwane "substytucją" i było podstawą reprezentacji strony w postępowaniu przed sądem pierwszej insta…
- III CZP 22/08 2008-08-28Czy radca prawny (adwokat, rzecznik patentowy) ustanowiony na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego może uwierzytelnić odpis pełnomocnictwa podstawowego, a jeśli nie, to czy dopuszczalna jest konwalidacja braku formal…
- II CZ 11/06 2006-03-23Czy przedłożenie przez pełnomocnika kopii pełnomocnictwa procesowego, różniącej się od oryginału jedynie zakresem umocowania, stanowi niewykazanie umocowania w terminie, skutkujące odrzuceniem apelacji?
- I CZ 58/17 2017-05-18Czy czynność procesowa dokonana przez pełnomocnika substytucyjnego, który nie był umocowany do działania przed sądem właściwym dla danej czynności, może zostać sanowana przez późniejsze działania strony?
- III CZP 118/08 2009-01-23Czy radca prawny (adwokat, rzecznik patentowy) ustanowiony przez pełnomocnika strony może uwierzytelnić odpis pełnomocnictwa podstawowego, a jeśli nie, czy dopuszczalna jest konwalidacja braku formalnego pisma procesoweg…
Powołane przepisy
art. 370 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy