I KR 120/71

Skład orzekającyPrzewodniczący Sędzia SN: L. Jax.Sędziowie SN: S. Kotowski, J. Polony (spraw).Przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej H. Kubickiego.SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie Izba Karna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 1971 r. sprawy Ryszarda P., oskarżonego z art. 215 § 2 k.k., z powodu rewizji, założonej przez oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 20 lutego 1971 r. sygn. akt IV K 85/70:1)utrzymuje w mocy powyższy wyrok w części dotyczącej osk. Ryszarda P.;2) zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania rewizyjnego i opłatę sądową w kwocie 31.400 zł za drugą instancję.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Ł. z dnia 20 lutego 1971 r., sygn. IV K 85/70, został skazany Ryszard P. - z art. 215 § 2 k.k. w zw. z art. 36 § 3 k.k. i art. 40 § 1 pkt 3 k.k. na karę 6 lat pozbawienia wolności, złagodzoną na zasadzie art. 6 pkt 4 ustawy o amnestii z dnia 20 lipca 1969 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 151) o 1/3, tj. do 4 lat pozbawienia wolności, 150.000 zł grzywny i pozbawienie praw publicznych na lat 5 - za przestępstwo popełnione czynem ciągłym w ten sposób, że: w okresie od dnia 31 lipca 1965 r. do dnia 20 lutego 1969 r. w K. jako właściciel prywatnego warsztatu ślusarsko-mechanicznego uczynił sobie stałe źródło dochodu, pośrednicząc w zbywaniu form wulkanizacyjnych i sprawdzianów wartości ogólnej około 770.000 zł, które przyjmował od Ludwika C. z wiedzą, że pochodzą one z kradzieży dokonanych na szkodę Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w K. i wystawiał na nie faktury, wykazując ich wykonanie we własnym warsztacie z przeznaczeniem dla Spółdzielni "Chemiczno-Metalowej" "C." w K., a ponadto nabył w tych samych okolicznościach 15 sztuk wykrojników dla własnego użytku, stanowiących wartość około 90.000 zł.Od powyższego wyroku zaskarżył rewizją oskarżony i wnosząc o zmianę wyroku przez przyjęcie kwalifikacji z art. 216 k.k. i obniżenie kary pozbawienia wolności i grzywny, zarzucił:1)obrazę prawa materialnego przez naruszenie zastosowania art. 215 § 2 k.k., mimo nieświadomości co do nielegalnego pochodzenia form i innych elementów dostarczonych do jego warsztatu przez L.C.;2) błąd w ustaleniach faktycznych, w szczególności niewyliczenie kwoty osiągniętego przez oskarżonego zysku i nieuwzględnienie potrąconego przez Spółdzielnię ryczałtu podatkowego oraz faktu podniesienia się obrotu rocznego, a w wyniku tego podatku płaconego od dokonywanych transakcji;3)rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności i grzywny w stosunku do starszego wieku inwalidy, chorego na gruźlicę, dotkniętego nadto śmiercią żony.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja oskarżonego jest bezzasadna.Zasadnicza dla oceny prawnej przypisanego Ryszardowi P. przestępstwa kwestia jego świadomości co do nielegalnego pochodzenia form, sprawdzianów i wykrojników nie przedstawia żadnych wątpliwości w świetle jego własnych wyjaśnień w śledztwie i na rozprawie.Już przy pierwszym przesłuchaniu (...) oskarżony przyznał, że na podstawie precyzyjnego wykonania form wulkanizacyjnych, których nikt w prywatnym warsztacie nie byłby w stanie wyprodukować, domyślał się, że pochodzą one z Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego - co w każdym razie uzasadnia przyjęcie, że co najmniej godził się z taką ewentualnością, pośrednicząc następnie w ich sprzedaży.Na rozprawie natomiast wyjaśnił, że wiedział o pochodzeniu wymienionych przedmiotów z WSK, o czym "trudno było nie wiedzieć, ponieważ C. nie miał warsztatu i nie pracował w WSK (...), a nadto wiedział od L., że formy te robią w zakładzie dla C. na kartę pracy" (...).Twierdzenie zaś oskarżonego, jakoby działał w przekonaniu, w oparciu o informację C., że WSK pozwala mu produkować na jego rzecz z materiału, na urządzeniach i kosztem robocizny przedsiębiorstwa precyzyjnie przedmioty w takiej ilości i tak znacznej wartości, jak wykazane przez niego w fakturach, nie wytrzymuje krytyki.Nie do przyjęcia jest również teza rewizji R.P., że całe jego działanie nie przyniosło mu żadnej korzyści i było tylko formą rewanżu wobec C., za świadczone z jego strony przysługi, "nie obliczoną na uzyskanie konkretnego zysku" - jako sprzeczna z wyjaśnieniami oskarżonego w śledztwie (...) częściowo powtórzonymi na rozprawie (...). Mianowicie według przytoczonych wyjaśnień P., uzgodniony z góry z C. jego zarobek (tzn. P.) miął wynosić 10-12% od sumy netto wystawionego rachunku i przy rozliczeniach po zainkasowaniu należności taki właśnie procent zatrzymywał dla siebie po potrąceniu wszystkich podatków, osiągając dla siebie łącznie zysk w wysokości około 100.000 zł. Sumę tę uznać można za wyraźnie zaniżoną w porównaniu z analogicznymi transakcjami współoskarżonego Jerzego M., oraz wysokością osiągniętego i przyznanego przez niego w śledztwie czystego dochodu (195.000 zł).Dla oceny winy osk. P. nie bez znaczenia jest wreszcie fakt ustalania z C., po ujawnieniu nadużyć, taktyki obronnej, a zwłaszcza podejmowanie próby uniknięcia odpowiedzialności za pomocą przekupienia pracowników organów ścigania (...).Uznając z powyższych względów za trafne zarówno ustalenia Sądu I instancji w przedmiocie winy osk. R.P., jak i przyjętą kwalifikację prawną jego czynu - Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do złagodzenia kary wymierzonej mu za to przestępstwo, współmiernej do wysokości szkody, osiągniętej korzyści, systematyczności działania przez okres blisko czterech lat oraz stanu zamożności oskarżonego (właściciel willi, 0,5 ha ziemi, samochodu osobowego i ruchomości oszacowanych na ponad 40.000 zł (...).Przy jej wymiarze, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku (...), znalazły należyte uwzględnienie w odpowiedniej proporcji między karą pozbawienia wolności i grzywny - okoliczności osobiste oskarżonego (jego wiek, choroba, śmierć żony).Zachowana została również przy indywidualizacji kar wymierzanych poszczególnym oskarżonym wewnętrzna sprawiedliwość wyroku.Wobec utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku o kosztach postępowania i opłatach sądowych orzeczono w myśl art. 546 i 547 § 1 k.p.k. oraz art. 9 i 15 dekr. o opłatach sądowych w sprawach karnych.