I KR 209/77

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kotowski. Sędziowie: A. Hapon, T. Rybicki (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: I. Kanicka.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Stanisława P., oskarżonego z art. 242 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ciechanowie z tymczasową siedzibą w Płońsku z dnia 8 lipca 1977 r.utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, przy czym poprawił kwalifikację prawną czynów oskarżonemu przypisanych, przyjmując, że podstawą skazania i wymiaru kary są przepisy art. 242 k.k. w związku z art. 241 § 3 k.k. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Ciechanowie z tymczasową siedzibą w Płońsku wyrokiem z dnia 8 lipca 1977 r. uznał oskarżonego Stanisława P. za winnego tego, że:1) w dniua 28 sierpnia 1976 r. w miejscowości T. udzielił pomocy funkcjonariuszowi MO Zygmuntowi M. - ale nie pełniącemu w tym czasie funkcji związanej ze szczególną odpowiedzialnością - przyjmującemu korzyść majątkową, w zamian za czynność stranowiącą naruszenie przepisu prawa, w ten sposób, że pobrał od Jana N. żądane przez Zygmunta M. 2.000 zł, z których następnie wręczył mu, w zamian za zwrócenie prawa jazdy tegoż Jana N., 1.000 zł, pozostałą zaś kwotę zatrzymał dla siebie,i za to na podstawie art. 242 i 36 § 3 k.k. skazał na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny;2) w dniu 20 listopada 1976 r. w O. udzielił pomocy funkcjonariuszowi MO Zygmuntowi M. przyjmującemu korzyść majątkową w związku z pełnieniem funkcji publicznej, w zamian za czynność stanowiącą naruszenie przepisu prawa, w ten sposób, że z pobranych od Piotra A., a żądanych przez Zygmunta M., 1.500 zł wręczył mu, w zamian za zwrócenie prawa jazdy tegoż Piotra A., 800 zł, pozostałą zaś kwotę zatrzymał dla siebie,i za to na podstawie art. 242 i 36 § 3 k.k. skazał na karę 1 roku 6 miesięcy pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny - zamiast kar orzeczonych na poszczególne czyny wymierzył mu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z zaliczeniem na poczet jej wykonania okresu tymczasowego aresztowania od dnia 4 maja do dnia 24 maja 1977 r. i od dnia 9 lipca 1977 r., oraz 15.000 zł grzywny, z zamianą - na wypadek nieuiszczenia jej w terminie - na 150 dni zastępczej kary pozbawienia wolności, a ponadto na podstawie art. 40 § 2 k.k. orzekł pozbawienie praw publicznych na okres 3 lat.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonego (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Twierdzenie, że sąd pierwszej instancji w niedostatecznym stopniu uwzględnił okoliczności łagodzące orzekając w stosunku do oskarżonego Stanisława P. karę pozbawienia wolności, jest chybione. Przestępstwa polegające na udzielaniu i przyjmowaniu korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej stanowią wysoce ujemne zjawisko, a ich demoralizujący wpływ jest społecznie bardzo niepożądany.Również nie można uznać za zasadne zarzutów rewizyjnych. Pogląd, że wymierzona kara pozbawienia wolności jest rażąco niewspółmierna, nie uwzględnia wysokiego stopnia niebezpieczeństwa społecznego tego rodzaju czynów. Sąd pierwszej instancji trafnie zwraca uwagę na ujemne skutki przestępnych czynów oskarżonego Stanisława P. i b. funkcjonariusza MO Zygmunta M., który rewizję cofnął.Ocena zamiaru przestępnego i stopnia nasilenia złej woli u oskarżonego Stanisława P. dokonana przez Sąd Wojewódzki jest trafna. Bezpodstawnie twierdzi się w rewizji, że oskarżony Stanisław P. był przestępcą przypadkowym. Przeczy temu porozumienie zawarte między oskarżonym Stanisławem P. a skazanym Zygmuntem M., na podstawie którego podjęli przestępną działalność obliczoną na dłuższy okres w przekonaniu, że nie zostanie ujawniona ze względu na jej "organizację i formę".Niezależnie od granic rewizji Sąd Najwyższy poprawił kwalifikację prawną przez powołanie dodatkowo art. 241 § 3 k.k., który jedynie łącznie z art. 242 k.k. może stanowić podstawę skazania i wymiaru kary.Sąd Wojewódzki, zmieniając kwalifikację prawną obu czynów przypisanych oskarżonemu Stanisławowi P., przeoczył, że art. 242 k.k. nie zawiera sankcji. Skoro zatem art. 242 k.k. nie zawiera sankcji, nie może stanowić samodzielnej podstawy skazania i wymiaru kary. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że podżegacz i pomocnik do przestępstw polegających na przyjmowaniu korzyści majątkoych lub osobistych w związku z pełnieniem funkcji publicznych podlega karom przewidzianym dla udzielającego korzyści majątkowej lub osobistej. Stąd też za podstawę skazania i wymiaru kary za pomocnictwo do przestępstw określonych w art. 239 k.k. przyjąć należy art. 241 k.k. w związku z art. 242 k.k. (...).