I PKN 37/96

WyrokIzba Cywilna1996-12-11

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe i ogólnokrajowe związki zawodowe reprezentatywne dla pracowników większości zakładów pracy są podmiotami uprawnionymi do wnoszenia kasacji w trybie art. 12 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że z dniem 1 lipca 1996 r. ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe i ogólnokrajowe związki zawodowe reprezentatywne dla pracowników większości zakładów pracy nie są podmiotami uprawnionymi do wnoszenia kasacji w trybie art. 12 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw. Uprawnienie związków zawodowych do wnoszenia kasacji w trybie nadzwyczajnym, wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, przestało istnieć wraz z wejściem w życie wspomnianej ustawy, która skreśliła dział dotyczący rewizji nadzwyczajnej.
Stan faktyczny
Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" wniosła kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu, który oddalił rewizję powodów w sprawie o ekwiwalent za deputat węglowy. Sądy obu instancji uznały roszczenia powodów za niezasadne. Kasacja została złożona po wejściu w życie ustawy z dnia 1 marca 1996 r., która zniosła rewizję nadzwyczajną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił kasację jako niedopuszczalną, uznając Komisję Krajową NSZZ "Solidarność" za podmiot nieuprawniony do jej wniesienia w trybie art. 12 ustawy z dnia 1 marca 1996 r.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 11 grudnia 1996 r. I PKN 37/96 Komisja Krajowa NSZZ "Solidarność" nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia kasacji w trybie art. 12 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189). Przewodniczący SSN: Walerian Sanetra, Sędziowie: SN Maria Mańkowska, SA Mieczysław Bareja (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 1996 r. sprawy z powództwa Ireneusza M., Witolda N., Ireneusza S. i Edwarda C. przeciwko KGHM Polska Miedź SA Oddział Huta Miedzi "L." w L. o ekwiwalent za deputat węglowy, na skutek kasacji Komisji Krajowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność" [...] od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d r z u c i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 kwietnia 1996 r. [...] oddalił rewizję powodów od wyroku Sądu Rejonowego-Sądu Pracy w Legnicy z dnia 24 stycznia 1995 r. [...] Sądy obu instancji uznały roszczenia powodów o wyrównanie ekwiwalentu za deputat węglowy wobec pra-codawcy Kombinatu Górniczo-Hutniczego Miedzi - Polska Miedź SA, Hucie Miedzi w L. za niezasadne. Kasację od tych wyroków, nadaną w urzędzie pocztowym 30 października 1996 r., złożyła Komisja Krajowa Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność". Skarżący wnosił o zmianę wyroków i uwzględnienie powództwa, ewen-tualnie o uchylenie wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu-Sądowi Pracy w Legnicy do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie prawa materialnego, art. 6 ust. 6, art. 24 i 25 ustawy z dnia 28 stycznia 1984 r. o zasadach tworzenia zakładowych systemów wynagradzana (Dz. U. z 1990 r., Nr 69, poz. 407) oraz błędne zastosowanie przepisów wewnątrzzakładowych. Jako podstawę prawną do złożenia kasacji wskazano przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. Nr 55, poz. 234 ze zm.) w związku z art. 465 § 1 KPC. Kasacja została podpisana przez radcę prawnego Biura Prawnego Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Z dniem 1 lipca 1996 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189). W ust. 1 pkt 55 ustawa skreśliła dział VII "Rewizja nadzwyczajna" tytułu VI księgi pierwszej części pierwszej KPC. Rewizja nadzwyczajna jako środek zaskarżenia tym samym przestała istnieć. Jest to konse-kwencja realizacji zasady konstytucyjnego podziału władz na władzę ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą oraz realizacji zasady niezależności władzy sądowniczej. Ustawodawca mając na uwadze toczące się postępowania i zaszłości, w art. 12 ustawy, mającym charakter przepisu intertemporalnego, określił zasady dotyczące rozpoz-nawania kasacji od prawomocnych orzeczeń sądowych w okresie przejściowym oraz wprowadził szczególnego rodzaju regulacje na ten okres (art. 12 ust. 3 ustawy), dopuszczając na określonych zasadach rozpoznawanie kasacji od prawomocnych orzeczeń sądowych wydanych po 1 lipca 1996 r., to jest po dacie wejścia w życie ustawy z 1 marca 1996 r. Przepis art. 12 określa, które z podmiotów poprzednio upraw-nionych do wnoszenia rewizji nadzwyczajnych mogą rozpoznawać będące w toku załatwiania podania o wniesienie rewizji nadzwyczajnej i wnosić w tych sprawach kasację na odmiennych zasadach i które z tych organów mogą wnosić kasację w trybie art. 12 ust. 3 ustawy. Z analizy tego przepisu wynika jednoznacznie, że spośród organów poprzednio uprawnionych do wnoszenia rewizji nadzwyczajnych, uprawnienia do wnoszenia kasacji w trybie nadzwyczajnym nie zachował Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego i Minister Pracy i Polityki Socjalnej. Uprawnienia Rzecznika Praw Obywatelskich uległy pewnemu ograniczeniu (art. 12 ust. 2 ustawy). Dla zachowania nadzoru judykacyjnego Sądu Najwyższego nad orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz nad orzecznictwem organów pozasądowych ustawodawca zachował uprawnienia wynikające z ustaw szczególnych (art. 10 ustawy). Kompleksowa, a zarazem szczegółowa regulacja prawna oraz charakter prawny rozwiązań przejściowych, jednoznacznie wskazują na to, że uprawnienie związków zawodowych wynikające z art. 22 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, pomimo braku normy derogacyjnej, przestało istnieć. Po dniu 1 lipca 1996 r. nie ma po prostu możliwości wnoszenia rewizji nadzwyczajnych w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych od wyroków sądów pracy i ubezpieczeń społecznych, nie ma rewizji nadzwyczajnych w tych sprawach, a do przepisów wprost określających zasady i tryb wnoszenia tych rewizji nawiązywało uprawnienie związków zawodowych ustanowione w art. 22 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych. Konkludując, z dniem 1 lipca 1996 r. ogólnokrajowe organizacje międzyzwiązkowe i ogólnokrajowe związki zawodowe reprezentatywne dla pracowników większości zakładów pracy, nie są podmiotami uprawnionymi do wnoszenia kasacji w trybie art. 12 ustawy. Z tej też przyczyny, kasację wniesioną w niniejszej sprawie uznano za niedopuszczalną. Powołany w kasacji przepis art. 465 § 1 KPC dotyczy przymusu adwokacko-radcowskiego i wiąże się z art. 3932 § 1 KPC. Dotyczy zatem wyłącznie kasacji wnoszonych w trybie zwykłym. Przepis ten, z natury rzeczy, nie dotyczy podmiotów uprawnionych do wnoszenia kasacji w trybie szczególnym, to jest Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich. Kasacja w sprawie została podpisana przez radcę prawnego, a nie uprawnio- nych statutowo przedstawicieli Komisji Krajowej NSZZ "Solidarność" i już z tych względów byłaby również niedopuszczalna. W sprawie, gdy zważy się na datę wydania zaskarżonego wyroku, nie ma pods-taw do uznania kasacji za wniesioną w zwykłym trybie. Z tych wszystkich przyczyn, stosownie do art. 3938 § 1 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12art. 6 ust. 6art. 24art. 22 ust. 1art. 465 § 1 KPC.art. 12 ust. 3art. 12 ust. 2art. 10art. 465 § 1 KPCart. 3932 § 1 KPC.art. 3938 § 1 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy