I PKN 418/00

WyrokIzba Cywilna2000-07-11

Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak pełnomocnictwa procesowego do zaskarżania orzeczeń w określonych instancjach, jeśli nie jest wyraźnie wskazany, skutkuje nieważnością postępowania, a w przypadku braku formalnego, czy sąd powinien wezwać do jego uzupełnienia, nawet jeśli zażalenie jest niedopuszczalne z innych przyczyn?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że ograniczenie zakresu pełnomocnictwa przez wyłączenie czynności związanych z zaskarżaniem orzeczeń w określonych instancjach musi być wyraźne, gdyż zasadą jest, że pełnomocnictwo obejmuje z mocy prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych (art. 91 w związku z art. 88 KPC). Ponadto, wezwanie do uzupełnienia zażalenia w zakresie braków pełnomocnictwa jest bezprzedmiotowe, jeżeli zażalenie jest niedopuszczalne z innych przyczyn.
Stan faktyczny
Pozwani zaskarżyli apelacją wyrok Sądu Wojewódzkiego. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację jako spóźnioną. Pozwani złożyli zażalenie na to postanowienie, które Sąd Apelacyjny również odrzucił, uznając, że na postanowienie sądu drugiej instancji nie przysługuje zażalenie, poza przypadkiem odrzucenia kasacji. Pozwani wnieśli kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego, zarzucając nieważność postępowania z powodu braku należytego umocowania pełnomocnika, który złożył zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanych.

Pełny tekst orzeczenia

Postanowienie z dnia 11 lipca 2000 r. I PKN 418/00 1. Ograniczenie zakresu pełnomocnictwa przez wyłączenie czynności związanych z zaskarżaniem orzeczeń w określonych instancjach musi być wy-raźne, gdyż zasadą jest, że pełnomocnictwo obejmuje z samego prawa umo-cowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych (art. 91 w związku z art. 88 KPC). 2. Wezwanie do uzupełnienia zażalenia w zakresie braków pełnomocnic-twa jest bezprzedmiotowe, jeżeli zażalenie jest niedopuszczalne. Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Józef Iwulski (sprawozdawca), Andrzej Kijowski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2000 r. sprawy z powództwa Korporacji Budownictwa Przemysłowego „J.P.” Spółki z o.o. w W. przeciwko Maciejowi M. i Adamowi M. o zapłatę, na skutek kasacji pozwa-nych od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł: o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 25 marca 1997 r. [...] Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpie-czeń Społecznych we Wrocławiu zasądził od pozwanego Macieja M. na rzecz Korpo-racji Budownictwa Przemysłowego "J.P." spółka z o.o. w W. kwotę 44.525,89 zł z od-setkami, umorzył postępowanie co do kwoty 120.466,89 zł i oddalił powództwo w po-zostałym zakresie w stosunku do tego pozwanego. Sąd zasądził również od drugiego z pozwanych Adama M. kwotę 118.456 zł, umorzył postępowanie co do kwoty 33 143,70 zł i oddalił powództwo w pozostałym zakresie w stosunku do tego pozwane- 2 go. Wyrok ten pozwani zaskarżyli apelacją z dnia 27 czerwca 1997 r. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 1997 r. [...] apelację pozwanych odrzucił Sąd Apelacyjny we Wrocławiu. Sąd Apelacyjny stwierdził, że w terminie do złożenia apelacji pełnomocnik pozwanych wniósł pismo nazwane apelacją. W piśmie tym, poza sformułowaniem wniosku apelacyjnego i wskazaniem naruszenia prawa mate-rialnego brakowało pozostałych elementów wymaganych art. 368 KPC. Po upływie terminu do wniesienia apelacji pełnomocnik pozwanych złożył ponownie apelację zawierającą uzasadnienie wniosku i zarzutu, a w piśmie z 7 lipca 1997 r. poinformo-wał Sąd, że poprzednio omyłkowo wysłał "niepełną apelację". Sąd Apelacyjny uznał, że apelacja jako spóźniona podlega odrzuceniu. Zażalenie z dnia 3 marca 1998 r. na to postanowienie skierowane do Sądu Najwyższego złożył pełnomocnik pozwanych, podnosząc że apelację złożył w termi-nie i powinien być wezwany w trybie art. 130 KPC do jej uzupełnienia. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, postanowieniem z dnia 12 marca 1998 r., od-rzucił to zażalenie, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez sąd drugiej instancji, a od postanowienia tego sądu zażalenie przysługuje tylko w przypadku odrzucenia kasacji (art. 39318 KPC). Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 12 marca 1998 r. zostało przez po-zwanych zaskarżone dwutorowo. Pozwani złożyli zażalenie z dnia 22 kwietnia 1998 r., które zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 11 sierpnia 1998 r. Z kolei to postanowie-nie zostało zaskarżone przez pozwanych kasacją z dnia 11 września 1998 r., która została oddalona przez Sąd Najwyższy. Równolegle pozwani zaskarżyli postanowienie z dnia 12 marca 1998 r., kasa-cją z dnia 13 maja 1998 r., która wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w dniu następnym (14 maja 1998 r.). W tej kasacji pozwani zarzucili, że w postępowaniu dotyczącym wniesionego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji doszło do nieważno-ści postępowania (art. 379 pkt 2 KPC), gdyż reprezentujący wówczas pozwanych adwokat Roman W. nie był należycie umocowany. Złożył on bowiem tylko pełno-mocnictwo do reprezentacji przed Sądem Wojewódzkim. Gdyby nawet przyjąć, że dotyczyło ono reprezentacji przed sądami powszechnymi, to nie obejmowało z pew-nością Sądu Najwyższego. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanych, a następnie odrzucił zażalenie pozwanych na to postanowienie, przyjmując, że na postanowienie sądu drugiej ins-tancji nie przysługuje zażalenie, poza przypadkiem zażalenia na postanowienie o odrzuceniu kasacji (art. 394 § 1 i 39318 KPC). To rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego jest merytorycznie oczywiście prawidłowe, gdyż zgodnie ze wskazanymi przepisami tylko na jedno postanowienie sądu drugiej instancji przysługuje zażalenie. Dotyczy to wyłącznie postanowienia o odrzuceniu kasacji. Na żadne inne postanowienie sądu drugiej instancji (w tym więc także na postanowienie o odrzuceniu apelacji) nie przy-sługuje zażalenie. Problem czy adwokat Roman W., składając zażalenie, legitymował się właściwym pełnomocnictwem może wzbudzać pewne wątpliwości. W toku postę-powania złożył on bowiem druk pełnomocnictwa podpisany przez pozwanych, zawie-rający formułę: "do prowadzenia we wszystkich instancjach". Zwrot ten jest częścio-wo podkreślony, a częściowo przekreślony, a nadto na pełnomocnictwie dopisano ręcznie: "przed sądem pracy o sygn. akt [...]". Analiza art. 88 i 91 KPC wskazuje, że zasadą jest udzielanie pełnomocnictwa procesowego ogólnego, a więc z istoty obej-mującego wszystkie łączące się ze sprawą czynności procesowe (a więc we wszyst-kich instancjach). Stwierdzenie, że pełnomocnictwo zostało udzielone tylko do niektó-rych czynności procesowych (art. 88), a więc że wyłączono niektóre czynności (np. czynności procesowe związane z zaskarżaniem orzeczeń w określonych instancjach) musi być wyraźne. Tymczasem z pełnomocnictwa udzielonego przez pozwanych adwokatowi Romanowi W. bynajmniej nie wynika, aby wyłączało ono czynności procesowe związane z zaskarżaniem zażaleniem postanowienia Sądu drugiej ins-tancji. Ten pełnomocnik legitymował się więc prawidłowym pełnomocnictwem w fazie złożenia zażalenia na postanowienie Sądu drugiej instancji i nie wystąpiła w tym za-kresie nieważność postępowania. Sąd Najwyższy zważył nadto, że nawet, gdyby przyjąć, że występował wska-zany brak w zakresie pełnomocnictwa adwokata Romana W., to kasacja i tak nie ma usprawiedliwionej podstawy. Brak pełnomocnictwa jest bowiem brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu, w tym przypadku w trybie art. 368 w związku z art. 397 § 2 i art. 126 § 3 KPC. Gdyby adwokat nie uzupełnił tego braku to zażalenie podlega-łoby odrzuceniu na podstawie art. 370 w związku z art. 397 § 2 KPC. Również, gdyby pełnomocnik uzupełnił taki brak, to zażalenie podlegałoby odrzuceniu, gdyż było 4 niedopuszczalne z innych przyczyn. Z tego względu wzywanie do uzupełnienia ta-kiego braku było bezprzedmiotowe (por. § 122 rozporządzenia Ministra Sprawiedli-wości z dnia 19 listopada 1987 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania sądów po-wszechnych, Dz.U. Nr 38, poz. 218 ze zm.). Z tych względów kasacja pozwanych podlegała oddaleniu na podstawie art. 39312 KPC. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 91art. 88 KPCart. 368 KPC.art. 130 KPCart. 39318 KPCart. 379 pkt 2 KPCart. 394 § 1art. 88art. 368art. 397 § 2art. 126 § 3 KPC.art. 370

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy