I PKN 444/98
WyrokIzba Cywilna1998-12-04
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatrudnienie pracownika w tej samej grupie zawodowej, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jest ograniczone do zatrudnienia na tym samym stanowisku lub w tym samym wymiarze czasu pracy?Ratio decidendi
Obowiązek zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej, wynikający z art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, nie jest ograniczony do zatrudnienia pracownika na tym samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, ani w tym samym wymiarze czasu pracy. Sąd Najwyższy podkreślił, że pracodawca nie może odmówić nawiązania stosunku pracy z pracownikiem, który był zwolniony z przyczyn określonych w art. 1 ust. 1 tej ustawy, z uwagi na ocenę jego kwalifikacji czy przydatności do pracy, ani ze względu na zatrudnienie na tym stanowisku innego pracownika.Stan faktyczny
Powód, lekarz ginekolog, został zwolniony z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Domagał się ponownego zatrudnienia na podstawie art. 12 ustawy o zwolnieniach grupowych, twierdząc, że pracodawca zatrudnił innych lekarzy z tej samej grupy zawodowej. Sądy niższych instancji oddaliły powództwo, uznając, że zatrudnieni lekarze byli cytologami, a nie ginekologami, oraz negatywnie oceniając pracę powoda. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, stwierdzając, że lekarz cytolog należy do tej samej grupy zawodowej co lekarz ginekolog, a obowiązek ponownego zatrudnienia nie jest ograniczony do stanowiska czy wymiaru czasu pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 4 grudnia 1998 r. I PKN 444/98 Obowiązek zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej wynikający z art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm.) nie jest ograni-czony do zatrudnienia pracownika na tym samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, ani w tym samym wymiarze czasu pracy. Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski, Maria Mańkowska (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 1998 r. sprawy z powództwa Wiesława N. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej dla W.-K. w W. o ponowne za-trudnienie, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 26 marca 1998 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Wojewódzkiemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu do ponownego rozpozna-nia. U z a s a d n i e n i e Powód Wiesław N. w pozwie z dnia 12 kwietnia 1995 r. skierowanym przeciw-ko Zespołowi Opieki Zdrowotnej W.-K. domagał się nawiązania umowy o pracę na stanowisku lekarza ginekologa, powołując się na art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz.19 ze zm.). Sąd Rejonowy-Sąd Pracy dla Wrocławia-Śródmieście wyro-kiem z dnia 24 kwietnia 1996 r. oddalił powództwo, a Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyrokiem z dnia 26 marca 1998 r. oddalił rewizję powoda.
2 Sąd Najwyższy, w wyniku rozpoznania kasacji powoda od powyższego wyroku Sądu drugiej instancji, wyrokiem z dnia 13 lutego 1997 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwier-dził, iż w sytuacji, gdy powód został zwolniony z przyczyn określonych w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r, to roszczenie o ponowne zatrudnienie na podstawie art. 12 tej ustawy, nie może być uzależnione od oceny jego kwalifikacji i przydatności na danym stanowisku pracy. Dla oceny roszczenia powoda wymagane jest istnienie dalszych przesłanek z art. 12, to jest ustalenie, czy pracodawca zatrudnił pracowni-ków z tej samej grupy zawodowej po dacie zgłoszenia przez powoda zamiaru po-wrotu do pracy, to jest po dniu 3 marca 1993 r. do upływu roku od rozwiązania z nim umowy o pracę w dniu 31 maja 1993 r., to jest do dnia 31 maja 1994 r. Sąd Wojewódzki po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 26 marca 1998 r. oddalił rewizję powoda i ustalił, że rozwiązanie z powodem umowy o pracę faktycznie nastąpiło nie tylko z przyczyn określonych w art. 1 ust.1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., lecz także „z przyczyn dotyczących zastrzeżeń do pracy po-woda”. Powód był zatrudniony u strony pozwanej w charakterze ginekologa, a nie cytologa. W okresie od 3 marca 1993 r. do 31 maja 1994 r. pozwany nie zatrudniał pracowników w grupie zawodowej ginekologów. Zatrudnił natomiast lekarzy z ukoń-czonymi kursami z zakresu cytologii : B.M. od 1 listopada 1993 r. i M.R. od 1 lutego 1994 r., która również zastępowała lekarzy ginekologów, którzy przebywali na zwol-nieniu lekarskim, urlopie wypoczynkowym i odbywali staż specjalistyczny. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją pełnomocnik powoda, zarzucając narusze-nie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zwolnieniach grupowych przez uzna-nie, że zatrudnienie lekarza cytologa nie jest zatrudnieniem w tej samej grupie zawo-dowej, w której był powód, jako lekarz ginekolog. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest zasadna. Już w poprzednim wyroku Sąd Najwyższy, powołując uchwałę z dnia 22 lutego 1994 r. I PZP 2/94 (OSNAPiUS 1994 nr 1 poz.5 ) wskazał, że na podstawie art. 12 ustawy z dnia 12 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 1990 r. Nr 4, poz. 19 ze zm. ) pra-cownikowi przysługuje roszczenie o nawiązanie stosunku pracy w razie, gdy zakład
3 pracy rozwiązał z nim stosunek pracy, a następnie zatrudnia w tej samej grupie za-wodowej innego pracownika, Zakład pracy nie może odmówić nawiązania stosunku pracy z takim pracownikiem z uwagi na dokonanie oceny jego kwalifikacji i przydat-ności do pracy, ani też ze względu na zatrudnienie na tym stanowisku innego pra-cownika. Przyczyny określone w art. 1 ust 1 tej ustawy (przyczyny ekonomiczne lub polegające na zmianach organizacyjnych, produkcyjnych lub technologicznych ) nie mają odniesienia do racjonalnego i swobodnego doboru kadr, dlatego też oceny kwalifikacji powoda i jego przydatności na danym stanowisku nie mogą mieć zna-czenia w przedmiotowej sprawie. Mimo powyższej wykładni art. 12 omawianej ustawy o grupowych zwolnie-niach i stwierdzeniu przez Sąd Najwyższy, iż powód jest tak samo lekarzem - gine-kologiem, jak przyjęta do pracy lekarz M.R. - Sąd Wojewódzki uznał, że lekarz - cy-tolog należy do innej grupy zawodowej, niż lekarz - ginekolog a także negatywnie ocenił dotychczasową pracę powoda. Poglądów tych nie można podzielić. Nie ma odrębnej grupy zawodowej cytologów. Badania cytologiczne mają prawo dokonywać zarówno lekarze medycyny, lekarze weterynarii, magistrowie analityki, jak i magis-trowie biologii, czy chemii po uzyskaniu specjalizacji z zakresu analityki klinicznej bądź ukończenia kursu kwalifikacyjnego. Zarówno powód, jak i lekarz M.R. są leka-rzami ginekologami i ukończyli kursy w zakresie cytodiagnostyki onkologicznej na-rządu rodnego. Oboje należą zatem do tej samej grupy zawodowej. Natomiast prze-pis art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r., stanowiąc o obowiązku zatrudnienia w tej samej grupie zawodowej, nie ogranicza tego obowiązku do zatrudnienia pracow-nika na tym samym stanowisku, jakie zajmował poprzednio, ani w tym samym wy-miarze czasu pracy. Zatrudnienie więc innego lekarza z tej samej grupy zawodowej w innym miejscu pracy i w zmniejszonym wymiarze czasu pracy stanowiło narusze-nie omawianego przepisu. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 39313 KPC Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 26/97 1997-03-07Czy pracownik zwolniony na podstawie ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy ma prawo do ponownego zatrudnienia, jeśli pr…
- III PK 34/06 2006-07-05Czy pracodawca, który rozwiązał stosunek pracy z pracownikiem z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jest zobowiązany do ponownego zatrudnienia tego pracownika w tej samej grupie zawodowej, nawet jeśli wolne miejsca pracy…
- I PKN 337/00 2001-04-11Czy pracownikowi przysługuje roszczenie o ponowne zatrudnienie na podstawie art. 12 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pra…
- I PKN 445/97 1997-12-19Czy pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy z przyczyn ekonomicznych lub organizacyjnych, przysługuje uprawnienie do ponownego zatrudnienia, jeśli pracodawca zamierza zatrudnić nowego pracownika w tej samej grup…
- I PK 173/04 2005-02-16Czy pracodawca, który po upływie rocznego terminu określonego w art. 12 ustawy o zwolnieniach grupowych zatrudnia byłych pracowników, dobrowolnie wydłuża okres swojego związania obowiązkami wynikającymi z tego przepisu?
Powołane przepisy
art. 12art. 1 ust.1art. 1 ust 1art. 39313 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy