I PKN 448/99
WyrokIzba Cywilna1999-12-21
Skład orzekający: Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym, czy też powinien był wyznaczyć rozprawę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że sąd ten naruszył przepisy Kodeksu postępowania cywilnego (art. 410 § 1 i art. 411 KPC). Sąd Apelacyjny rozstrzygnął sprawę na posiedzeniu niejawnym, mimo że powinien był wyznaczyć rozprawę, ponieważ badał zasadność podstawy wznowienia, a nie tylko jej istnienie. Ponadto, skarga została odrzucona bez rozpoznania jednej z jej podstaw, która odpowiadała ustawowej podstawie z art. 403 § 2 KPC.Stan faktyczny
Strona pozwana wniosła skargę o wznowienie postępowania, zarzucając nieważność postępowania z powodu pozbawienia jej organu uprawnionego do reprezentowania. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę na posiedzeniu niejawnym, uznając, że strona była należycie reprezentowana. Strona pozwana wniosła kasację, zarzucając naruszenie przepisów KPC, w tym art. 401 pkt 2, art. 403 § 2, art. 405 i art. 411.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 21 grudnia 1999 r. I PKN 448/99 Rozpoznanie zasadności podstaw skargi o wznowienie postępowania następuje wyłącznie na rozprawie. Przewodniczący: SSN Andrzej Wróbel, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wasilewski. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 1999 r. sprawy z powództwa Sławomira P. przeciwko Przedsiębiorstwu Usługowo-Produkcyjno-Handlowemu „B.” Spółce z o.o. w B.Z. o wznowienie postępowania, na skutek kasacji strony pozwanej od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 marca 1999 r. [...] p o s t a n o w i ł : u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Apelacyj-nemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępo-wania kasacyjnego. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 26 listopada 1997 r. [...] Sąd Apelacyjny w Krakowie po roz-poznaniu apelacji pozwanego Przedsiębiorstwa Usługowo-Produkcyjno-Handlowego „B.” Spółki z o.o. w B.Z. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 14 lutego 1997 r. [...] apelację tę oddalił. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego jest prawomoc-ny. Pismem z dnia 24 września 1998 r. strona pozwana wniosła skargę o wzno-wienie postępowania. Zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z przyczy-ny nieważności (art. 401 pkt 2 KPC, chociaż w skardze, jak to wyjaśniono, na skutek błędu wskazany został art. 402 pkt 3 KPC). Przyczynę nieważności według skarżą-cego stanowił fakt pozbawienia strony w okresie od dnia 13 marca 1997 r. do dnia 25
2 czerwca 1998 r. organu uprawnionego do jej reprezentowania, gdyż dopiero na podstawie uchwały wspólników z dnia 25 czerwca 1998 r. „pozwana Spółka ponow-nie uzyskała prawomocnie działający zarząd”. W piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w Krakowie w dniu 19 listopada 1998 r., strona pozwana „w uzupełnieniu skargi o wznowienie pos-tępowania” powołała się na wskazane w tym piśmie dokumenty, które uzyskała w dniu 1 października 1998 r., które miały świadczyć o tym, że powód otrzymywał określone kwoty na poczet wynagrodzenia za pracę co było sporne w sprawie. Pismo to zawiera twierdzenie skarżącego, że z powoływanych dokumentów strona pozwana nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznawał skargę o wznowienie postępowania na rozprawie w dniu 24 listopada 1998 r. Rozprawę tę odroczył celem przeprowa-dzenia określonego postępowania dowodowego [...]. Jednakże bez kontynuacji roz-prawy bo na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 1999 r. Sąd Apelacyjny w Kra-kowie postanowił o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu tego postanowienia przeds-tawiono w szczególności, że w oparciu o przeprowadzone dowody (odpisy z rejestru handlowego w toku postępowania ze skargi oraz w postępowaniu poprzednim) nale-żało przyjąć, że w trakcie procesu strona pozwana była należycie reprezentowana, natomiast uchwała wspólników, na którą powołuje się skarżący jest bezprzedmioto-wa, gdyż w rzeczywistości nie spowodowała ona zmian w składzie zarządu Spółki. W kasacji od powyższego postanowienia strona pozwana, na podstawie art. 3931 pkt 2 KPC, zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 401 pkt 2, art. 403 § 2, art. 405 i art. 411), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. We wniosku kasacji żądano uchylenia zaskarżonego postanowienia i prze-kazania sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację z następujących przyczyn. Stosownie do art. 410 § 1 KPC na posiedzeniu niejawnym podlega badaniu, czy skarga o wzno-wienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej pods-tawie wznowienia. Tylko w braku jednego z tych wymagań można zakończyć postę-powanie ze skargi na posiedzeniu niejawnym przez odrzucenie skargi. Badanie wy-maganych warunków wniesienia skargi (czy oparta jest na ustawowej podstawie) nie obejmuje rozstrzygania o zasadności podstawy wznowienia (czy ustawowa podstawa wznowienia została wykazana). W przeciwnym razie – jak to określa zdanie drugie
3 art. 410 § 1 KPC – sąd ma obowiązek wyznaczyć rozprawę. Rozgraniczenie posie-dzenia niejawnego i rozprawy na podstawie art. 410 i art. 411 KPC może budzić nie-kiedy poważne trudności. W razie wątpliwości trzeba mieć na uwadze, że jawność rozpoznawania spraw jest zasadą postępowania sądowego (art. 9 KPC). Według oceny Sądu Najwyższego w sprawie z rozpatrywanej skargi nie może budzić wątpli-wości to, że Sąd Apelacyjny na posiedzeniu niejawnym rozstrzygnął po pierwsze, że podana w skardze przyczyna nieważności mieści się w podstawie wznowienia okre-ślonej w art. 401 pkt 2 KPC oraz po drugie, że skarga okazała się bezzasadna, gdyż wbrew zarzutowi strona była należycie reprezentowana. W tych okolicznościach Sąd Apelacyjny niekonsekwentnie w stosunku do swego postanowienia o odroczeniu rozprawy – rozstrzygnął sprawę na posiedzeniu niejawnym z naruszeniem art. 410 § 1 i art. 411 KPC. Ponadto w kasacji zasadnie zarzucono, że skarga została odrzuco-na pomimo nierozpoznania tej jej podstawy, która została zgłoszona przez skarżące-go w piśmie procesowym z dnia 19 listopada 1998 r. i według zawartych tam zarzu-tów odpowiada podstawie ustawowej z art. 403 § 2 KPC. Nie ma natomiast racji wnoszący kasację zarzucając naruszenie art. 405 KPC. Określone bowiem w tym przepisie zasady ustalania właściwości sądu zostały prawi-dłowo zastosowane do powoływanych podstaw skargi. W zakresie wznowienia pos-tępowania z przyczyn nieważności właściwy byłby Sąd Apelacyjny jako sąd drugiej instancji, którego również dotyczy wskazana w skardze przyczyna nieważności. Je-żeli natomiast chodzi o drugą podstawę skargi, to również Sąd Apelacyjny jest właś-ciwy skoro właśnie ten Sąd rozpoznając sprawę w drugiej instancji „ostatnio orzekał co do istoty sprawy” w rozumieniu art. 405 ostatnie zdanie KPC. Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy rozstrzygnął zgodnie z art. 39313 § 1 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I PKN 28/96 1996-12-05Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając skargę o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym, narusza przepisy postępowania, jeśli nie przeprowadził rozprawy, a tym samym pozbawia stronę możliwości obrony swoich praw…
- I CZ 56/18 2018-08-31Czy skarga o wznowienie postępowania może zostać odrzucona na posiedzeniu niejawnym, jeśli nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, a sąd stwierdzi, że powołana podstawa faktycznie nie zaistniała?
- II CZ 97/08 2009-02-13Czy skarga o wznowienie postępowania, oparta na zarzucie pozbawienia strony możności działania z powodu nie zawiadomienia jej o terminie rozprawy apelacyjnej, mimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, może zostać odrzucon…
- III CZ 92/12 2012-12-20Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, nie badając wszystkich wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia i nie stosując trybu uzupełnienia skargi?
- I CZ 41/13 2013-05-10Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę o wznowienie postępowania, jeśli powódki nie przedstawiły uzasadnienia dla zachowania terminu i dopuszczalności skargi pomimo wezwania sądu?
Powołane przepisy
art. 401 pkt 2 KPCart. 402 pkt 3 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 401 pkt 2art. 403 § 2art. 405art. 411art. 410 § 1 KPCart. 410art. 411 KPCart. 9 KPCart. 410 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy