I PKN 611/98
WyrokIzba Cywilna1999-04-15
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odwołanie urzędnika państwowego mianowanego na stanowisko organu kontroli skarbowej, powierzone na podstawie aktu powołania, powoduje rozwiązanie stosunku pracy?Ratio decidendi
Akt powołania na stanowisko inspektora kontroli skarbowej stanowi jedynie powierzenie pełnienia funkcji organu kontroli skarbowej. W związku z tym, odwołanie z takiego stanowiska nie powoduje rozwiązania stosunku pracy z mianowanym urzędnikiem państwowym. Przepisy ustawy o kontroli skarbowej określają przypadki, w których odwołanie stanowi rozwiązanie stosunku pracy, a rozwiązanie za porozumieniem stron nie jest wśród nich wymienione.Stan faktyczny
Powód, będący mianowanym urzędnikiem państwowym zatrudnionym na stanowisku inspektora kontroli skarbowej, przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie został zaliczony do II grupy inwalidów i przyznano mu rentę. Po otrzymaniu zawiadomienia o przyznaniu renty, powód oświadczył, że nie wróci do pracy i odebrał świadectwo pracy, podpisując oświadczenie o zachowaniu tajemnicy. Sąd pierwszej instancji uznał, że stosunek pracy rozwiązał się na zasadzie porozumienia stron w związku z przejściem powoda na rentę. Sąd drugiej instancji utrzymał ten wyrok, uznając, że rozwiązanie nastąpiło zgodnie z prawem. Powód wniósł kasację, kwestionując uznanie rozmowy telefonicznej za porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając ją za bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 15 kwietnia 1999 r. I PKN 611/98 Akt powołania na stanowisko inspektora kontroli skarbowej określonego stopnia stanowi powierzenie pełnienia funkcji organu kontroli skarbowej (art. 8 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, Dz.U. Nr 100, poz. 442 ze zm.) i odwołanie z tego stanowiska nie powoduje roz-wiązania stosunku pracy z mianowanym urzędnikiem państwowym. Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Walerian Sanetra, Barbara Wagner. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 1999 r. sprawy z po-wództwa Stanisława K. przeciwko Urzędowi Kontroli Skarbowej w P. o zapłatę, na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 21 listopada 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Stanisław K. wniósł „o ustalenie, że pozwany zakład pracy rozwiązał z nim stosunek pracy bez wypowiedzenia mimo braku podstaw ku temu” oraz kwoty łącznie 9.267,75 zł tytułem: odszkodowania (w kwocie 5.754 zł), wyrównania odprawy rento-wej i ekwiwalentu za urlop (w łącznej kwocie 3.513,72 zł). Pozwany Urząd Kontroli Skarbowej w P. wniósł o oddalenie powództwa. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Pile wyrokiem z dnia 5 lipca 1996 r. oddalił po-wództwo. Sąd ten ustalił, że powód był u pozwanego zatrudniony na stanowisku ins-pektora kontroli III stopnia. Od 21 października 1994 r. do 15 października 1995 r. powód nieprzerwanie przebywał na zwolnieniu lekarskim. „Decyzją z 26 września 1995 r. Komisja do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia przyznała powodowi II grupę inwalidztwa od 16 października 1995 r.” (w istocie rzeczy decyzją z 26 września 1995 r. zaliczono powoda do II grupy inwalidów, a rentę przyznano od 16 października
2 1995 r.) Zawiadomienie o przyznaniu powodowi renty inwalidzkiej pozwany otrzymał 13 października 1995 r. i w tym dniu pracownica kadr skontaktowała się z powodem, który oświadczył, że do pracy nie wróci, bo przechodzi na rentę. 16 października 1995 r. powód udał się do lekarza, nie otrzymał dalszego zwolnienia i nie starał się o orzeczenie o zdolności do pracy. 17 października 1995 r. powód w związku z uzgod-nieniem z 13 października przyszedł do zakładu pracy, odebrał świadectwo pracy i napisał własnoręcznie oświadczenie, że w związku z przejściem od 16 października 1995 r. na rentę inwalidzką zobowiązuje się do zachowania tajemnicy państwowej i służbowej. Wypełnił też kartę obiegową. Tego samego dnia poinformowano powoda w księgowości o wysokości należnej mu odprawy rentowej i ekwiwalentu za 39 dni urlopu wypoczynkowego, które to wyliczenie powód zakwestionował. Powód ma ponad 40-letni staż pracy. Świadectwo pracy wraz z pouczeniem powód odebrał 17 października 1995 r., zaś pozew złożył 7 lutego 1996 r. Sąd Rejo-nowy stwierdził, że pozwany prawidłowo uznał, iż „umowa o pracę rozwiązała się z dniem 15.10.95 r. na zasadzie porozumienia stron w związku z przejściem przez po-woda od dnia 16.10.95 r. na rentę inwalidzką”. Sąd uznał również za bezzasadne roszczenie o zapłatę kwoty 3.513,72 zł tytułem wyrównania odprawy i ekwiwalentu, uznawszy za prawidłowy sposób wyliczenia tych świadczeń przez pozwanego. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 listopada 1996 r. oddalił apelację powoda od tego wyroku. Zdaniem tego Sądu rozwiązanie stosunku pracy z powodem nastąpiło w drodze porozumienia stron na podstawie art. 15 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.). Na zamiar rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron i przejścia na rentę wskazują jednocześnie wszystkie czyn-ności poczynione przez powoda w celu załatwienia formalności związanych z za-kończeniem pracy. Powód nie wniósł odwołania w zakreślonym terminie zgodnie z pouczeniem zamieszczonym w świadectwie pracy. Wbrew twierdzeniom powoda art. 14 ust. 3 ustawy o pracownikach urzędów państwowych nie miał w sprawie zastoso-wania. Sąd drugiej instancji uznał, że rozwiązanie stosunku pracy z powodem nas-tąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i stąd nie należy mu się odszko-dowanie. Sąd Wojewódzki uznał też za prawidłowe wyliczenie odprawy rentowej i ekwiwalentu za urlop. Powód wniósł kasację od tego wyroku. Podniesiono w niej zarzut naruszenia art. 16 ustawy z dnia „16 września 1962 r.” o pracownikach urzędów państwowych
3 (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.) przez uznanie rozmowy telefonicznej jako rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron. W konkluzji powód wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie wyroków i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzut kasacji jest bezpodstawny. Przepis art. 16 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. Nr 31, poz. 214 ze zm.) sta-nowi, że „przepisy niniejszego rozdziału nie naruszają przepisów dotyczących szcze-gólnej ochrony pracowników w zakresie wypowiedzenia i rozwiązania stosunku pracy”. Przepis ten nie został naruszony w zaskarżonym wyroku. Nie był on w ogóle stosowany. Ustalenie faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego orzeczenia, zgodnie z którym działania podjęte przez powoda (nie tylko rozmowa telefoniczna) świadczą o porozumieniu stron co do rozwiązania stosunku pracy nie mogłoby być w ogóle skutecznie zakwestionowane przez podniesienie jedynie zarzutu naruszenia prawa materialnego. Jest to bowiem problem ustalenia faktycznego a nie wykładni (stosowania) prawa materialnego. Zarzut uznania przez Sąd „rozmowy telefonicznej jako rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron”, odniesiony do art. 16 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, jest niezrozumiały i nieadekwatny do ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Natomiast badając sprawę poza granicami kasacji na podstawie art. 39311 KPC (i w związku z treścią pisma procesowego powoda) Sąd Najwyższy uznał, że nie było nieważności postępowania w związku z niedopuszalnością drogi sądowej. Okolicznością bezsporną jest, że powód był mianowanym urzędnikiem państwowym. Na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. Nr 100, poz. 442 ze zm.), powód był powołany przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej kolejno na stanowiska inspektora kontroli skarbowej IV i III stop-nia. Otrzymane przez powoda „akty powołania” stanowiły jedynie powierzenie mu pełnienia funkcji organu kontroli skarbowej (art. 8 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Z art. 39 ustawy o kontroli skarbowej wyraźnie wynika, że inspektor kontroli skarbowej (co do zasady) musi już wcześniej być zatrudniony w jednostkach organizacyjnych kontroli skarbowej. W związku z tym odwołanie ze stanowiska przez głównego inspektora nie powoduje również rozwiązania stosunku pracy. Przypadki, kiedy odwołanie stanowi rozwiązanie stosunku pracy są wymienione w art. 42 ustawy. Nie ma wśród nich
4 rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron. Nie zachodziły zatem przesłan-ki z art. 38 ustawy urzędniczej do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie zapadła wreszcie „decyzja w sprawie wypowie-dzenia lub rozwiązania stosunku pracy z urzędnikiem państwowym mianowanym w rozumieniu tego przepisu”. Powód odwołał się od rozwiązania stosunku pracy na podstawie porozumienia stron, żądając ustalenia i odszkodowania. Do rozpoznania takich roszczeń właściwy był sąd pracy (art. 39 ustawy urzędniczej). Z powyższych względów należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 39312 KPC. ========================================
Powiązane orzeczenia
- III PK 65/13 2014-02-18Czy odwołanie inspektora kontroli skarbowej z funkcji kierowniczej, zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, może być dokonane w drodze wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy, a jeśli nie, to jakie są konsekw…
- III PK 158/14/1 2015-10-06Czy odwołanie inspektora kontroli skarbowej ze stanowiska na podstawie art. 42a ust. 1 pkt 3 ustawy o kontroli skarbowej, równoznaczne z rozwiązaniem stosunku pracy bez wypowiedzenia, wymaga uprzedniego przeprowadzenia p…
- I PK 168/09 2010-01-06Czy odwołanie pracownika urzędu skarbowego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę ze stanowiska zastępcy naczelnika urzędu skarbowego stanowi wystarczającą przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie zmieniające warunki prac…
- III PZP 16/02 2002-08-07Czy do powołania i odwołania naczelnika urzędu skarbowego, mianowanego na podstawie ustawy o pracownikach urzędów państwowych, mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy dotyczące nawiązania i rozwiązania stosunku pracy?
- III PSKP 67/21 2022-04-26Czy pracownikowi, którego stosunek pracy wygasł w związku z reorganizacją administracji skarbowej i złożeniem oświadczenia lustracyjnego, przysługuje przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach, czy jedynie odszkodowa…
Powołane przepisy
art. 8 ust. 1art. 15art. 14 ust. 3art. 16art. 39311 KPCart. 8 ust. 3art. 39art. 42art. 38art. 39312 KPC.
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy