I PKN 66/99
WyrokIzba Cywilna1999-03-12
Skład orzekający: Teresa Flemming-Kulesza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy urzędowa informacja uzyskana przez stronę po wydaniu wyroku, która jedynie potwierdza okoliczności znane stronie i ujawnione w poprzednim postępowaniu, może stanowić podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 KPC?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że urzędowa informacja uzyskana przez stronę po wydaniu wyroku, która jedynie potwierdza okoliczności znane stronie i ujawnione w poprzednim postępowaniu, nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Podstawą wznowienia mogą być jedynie takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały w poprzednim postępowaniu, lecz z których strona nie mogła skorzystać, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Powódka domagała się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem oddalającym jej powództwo o przywrócenie do pracy. Jako podstawę wznowienia wskazała informację z Inspekcji Pracy, która miała dowodzić, że podana przez pracodawcę przyczyna zwolnienia (likwidacja etatu z przyczyn ekonomicznych) była nieprawdziwa. Sądy obu instancji odrzuciły skargę o wznowienie, uznając, że uzyskana informacja nie stanowiła nowej okoliczności ani dowodu, z którego powódka nie mogłaby skorzystać w poprzednim postępowaniu. Informacje zawarte w piśmie Inspekcji Pracy pokrywały się z wykazami, które były już przedmiotem dowodu w poprzednim postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 12 marca 1999 r. I PKN 66/99 Podstawą wznowienia postępowania nie jest urzędowa informacja uzys-kana przez stronę po wydaniu wyroku, która jedynie potwierdza okoliczności znane stronie i ujawnione w poprzednim postępowaniu. Przewodniczący: SSN Teresa Flemming-Kulesza, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Jadwiga Skibińska-Adamowicz (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 marca 1999 r. sprawy z powództwa Ewy D. przeciwko Zespołowi Opieki Zdrowotnej w S.P. o wznowienie postępowania, na skutek kasacji powódki od postanowienia Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Siedlcach z dnia 18 listo-pada 1998 r. [...] p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w Węgrowie wyrokiem z dnia 29 grudnia 1995 r. oddalił powództwo Ewy D. o przywrócenie do pracy w Zespole Opieki Zdrowotnej w S.P., zaś Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Lublinie wyro-kiem z dnia 23 lipca 1996 r. oddalił rewizję, którą powódka złożyła od powyższego wyroku. W dniu 4 grudnia 1997 r. powódka złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie [...], zakończonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Węgrowie na tej podsta-wie, że w dniu 17 listopada 1997 r. uzyskała z Okręgowej Inspekcji Pracy w W. in-formację świadczącą o tym, że podana przez pracodawcę przyczyna wypowiedzenia umowy (likwidacja etatu z przyczyn ekonomicznych) była nieprawdziwa. Rzeczywistą zaś przyczyną zwolnienia było zagrożenie ze strony powódki dla „osób z koalicji rzą-
2 dzącej”, które dążyły do uniemożliwienia powódce ukończenia doktoratu i zdobycia certyfikatu z psychoterapii. Sąd Rejonowy w Siedlcach postanowieniem z dnia 24 kwietnia 1998 r. odrzu-cił skargę o wznowienie, przyjmując stosownie do jej treści, że opiera się na podsta-wie wznowienia określonej w art. 403 § 2 KPC. Uznał jednak, że po wydaniu przez Sąd Rejonowy w Węgrowie wyroku z dnia 29 grudnia 1995 r., nie nastąpiło wykrycie takich okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których powódka nie mogła skorzystać w poprzednim postępo-waniu. Informacja udzielona powódce przez Okręgowy Inspektorat Pracy w W. w piś-mie z dnia 22 lipca 1997 r. nie wniosła bowiem do sprawy nic nowego, gdyż pokrywa się z treścią wykazów zwolnionych i nowo zatrudnionych pracowników w okresie od 1 lipca 1995 r. do 31 maja 1996 r., które były dołączone do akt sprawy i stanowiły przedmiot dowodu oraz oceny Sądu Wojewódzkiego w Lublinie. Tym samym pods-tawą skargi o wznowienie nie mógł być art. 403 § 2 KPC. Nie mógł być nią również art. 401 pkt 1 i 2 KPC, skoro powódka miała dostęp do przedmiotowych wykazów i mogła zapoznać się z nimi w każdej chwili. Sąd Wojewódzki w Siedlcach postanowieniem z dnia 18 listopada 1998 r. od-dalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Rejonowego. Sąd Wojewódzki pod-niósł, że zażalenie to nie zawiera wniosku o zmianę lub uchylenie zaskarżonego pos-tanowienia, lecz skarżąca domaga się w nim przywrócenia do pracy, kwestionując przyjętą przez Sądy przyczynę zwolnienia (likwidacja stanowiska). Gdy zaś chodzi o zaskarżone postanowienie, to Sąd Rejonowy trafnie stwierdził, że skarżąca nie wy-kazała istnienia jakiejkolwiek okoliczności faktycznej lub środka dowodowego, z któ-rych nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, a które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zamieszkiwanie w znacznej odległości od siedziby Sądu Woje-wódzkiego nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia. Od powyższego postanowienia powódka złożyła kasację opartą na zarzucie naruszenia art. 328 § 2 i art. 403 § 2 KPC. Wniosła o uchylenie zaskarżonego posta-nowienia oraz postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 24 kwietnia 1998 r. i przeka-zanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz rozstrzyg-nięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Zdaniem skarżącej, nieznanym Sądowi Wojewódzkiemu środkiem dowodo-wym jest pismo Okręgowego Inspektoratu Pracy w Warszawie z dnia 5 listopada 1997 r. informujące o tym, że w okresie od 1 lipca 1995 r. do 30 czerwca 1996 r.
3 strona pozwana rozwiązała stosunki pracy z 32 osobami, przy czym tylko z 2 z przy-czyn ekonomicznych. Oznacza to, że w miejsce 30 pracowników mogła przyjmować nowych. Tymczasem w postępowaniu o przywrócenie do pracy pracodawca utrzy-mywał, że po likwidacji stanowiska powódki od dnia 1 czerwca 1995 r., nie miał moż-liwości zatrudnienia jej na innym stanowisku. Ustalenie zaś – po wznowieniu postę-powania – okoliczności wynikającej z uzyskanego dowodu dałoby powódce możli-wość zatrudnienia jej na innym stanowisku, ale przy zachowaniu dotychczasowych zadań. Pismo Okręgowego Inspektoratu Pracy z 5 listopada 1997 r. zostało po raz pierwszy złożone w postępowaniu ze skargi o wznowienie, jest zatem - w myśl art. 403 § 2 KPC – dowodem, o którym stanowi art. 403 § 2 KPC. Tymczasem Sąd Wo-jewódzki nie ustosunkował się do niego w uzasadnieniu postanowienia, co stanowi naruszenie art. 328 § 2 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jednoznaczna treść art. 403 § 2 KPC nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że podstawą wznowienia postępowania mogą być takie okoliczności fak-tyczne lub środki dowodowe, które istniały w poprzednim postępowaniu, lecz z któ-rych strona nie mogła skorzystać, gdyż na przykład o nich nie wiedziała, przy czym gdyby były znane sądowi, mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem powódki, podstawę do wznowienia postępowania według wymienionego wyżej przepisu sta-nowiło pismo Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w W. z dnia 5 listo-pada 1997 r. informujące ją, że w okresie od 1 lipca 1995 r. do 30 czerwca 1996 r. zostały zwolnione z przyczyn ekonomicznych 2 osoby, a zatrudnionych zostało 21 osób, co przeczy tezie strony pozwanej w poprzedniej sprawie o przywrócenie do pracy, że likwidacja stanowiska powódki - młodszego asystenta w Poradni Zdrowia Psychicznego była spowodowana przyczynami ekonomicznymi. Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalając zażalenie trafnie uznał, że nie ma wskazanej przez powódkę podstawy wznowienia i że wobec tego Sąd pierwszej instancji zgodnie z art. 411 KPC odrzucił skargę. Przede wszystkim należy zauważyć, że pismo Inspektora Pracy z dnia 5 listo-pada 1997 r., na które powołała się powódka, zawiera inną treść niż podana w skar-dze o wznowienie. Z pisma tego bowiem wynika, że w okresie od 1 lipca 1995 r. do 30 czerwca 1996 r. strona pozwana zwolniła 32 pracowników, w tym dwóch – z przy-
4 czyn ekonomicznych. Nie odpowiada więc prawdzie twierdzenie skarżącej, że wy-mienione pismo jest dowodem świadczącym o tym, iż liczba przyjętych do pracy pra-cowników (21) przerosła wielokrotnie liczbę zwolnionych pracowników (według po-wódki – 2) i że wobec tego rozwiązanie umowy o pracę nie mogło wynikać z przy-czyn ekonomicznych podanych przez pracodawcę i przyjętych przez Sąd Wojewódz-ki w poprzednim postępowaniu. Ponadto, pismo wskazane przez powódkę nie mogło być uznane przez Sąd Wojewódzki ani za okoliczność faktyczną, ani za środek do-wodowy, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i które nie były powódce znane. Informacja zawarta w piśmie Inspektora Pracy z dnia 5 listopada 1997 r. oraz w piś-mie z dnia 22 lipca 1997 r. pokrywa się bowiem co do liczby zwolnionych i przyjętych pracowników z wykazem strony pozwanej z dnia 3 czerwca 1996 r., będącym przedmiotem dowodu w sprawie [...] o przywrócenie do pracy, który ponadto zawierał imiona i nazwiska pracowników zwolnionych i zatrudnionych w czasie od 1 lipca 1995 r. do 31 maja 1996 r. oraz ich stanowiska. Na tej głównie podstawie Sąd Wojewódzki ustalił, że w tymże czasie nikt nie został zatrudniony na zlikwidowanym stanowisku młodszego asystenta w Poradni Zdrowia Psychicznego, które zajmowała powódka przed rozwiązaniem umowy o pracę. Trzeba też zaznaczyć, że powódka brała czynny udział w postępowaniu o przywrócenie do pracy i że to na skutek jej wniosku Sąd Wojewódzki zażądał od strony pozwanej szczegółowych wykazów, obrazujących liczbę zwolnionych i zatrud-nionych pracowników w czasie wskazanym przez powódkę oraz zawierających in-formację co do stanowiska pracowników i daty rozwiązania z nimi stosunku pracy lub przyjęcia ich do pracy. Tak więc okoliczności faktyczne, które powołała skarżąca jako podstawę wznowienia, były znane zarówno jej, jak też Sądowi Wojewódzkiemu i były przedmiotem dowodu. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 328 § 1 KPC umotywowany tym, że Sąd Wojewódzki nie ustosunkował się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do złożonego przez powódkę dowodu. Sąd drugiej instancji nie przeprowadzał bo-wiem dowodu z pisma Inspektora Pracy z dnia 5 listopada 1997 r., lecz zaaprobował w tej kwestii ocenę przyjętą przez Sąd Rejonowy. Ponadto, gdyby wymienione pismo potraktować formalnie jako „środek dowodowy”, a nie jako „okoliczność faktyczną” stwierdzoną tym pismem, to trzeba byłoby przyjąć, że ze względu na czas powstania pisma, wykraczający poza datę zakończenia postępowania w sprawie o przywróce-
5 nie do pracy, nie może być ono uznane za „środek dowodowy”, który istniał w po-przednim postępowaniu, lecz jedynie skarżąca nie mogła z niego skorzystać. Z przedstawionych względów i stosownie do art. 39312 KPC Sąd Najwyższy oddalił kasację. ========================================
Powiązane orzeczenia
- II UKN 402/98 1998-11-17Czy uchwała Sądu Najwyższego wydana w innej sprawie, której treść strona poznała po uprawomocnieniu się wyroku, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 KPC?
- II UZ 36/19 2019-10-16Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które pojawiły się po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- V CZ 41/17 2017-07-07Czy okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które powstały lub stały się znane po prawomocnym zakończeniu postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- II PZ 15/19 2019-11-13Czy okoliczności znane stronie przed prawomocnym zakończeniem postępowania, które nie zostały ujawnione w poprzednim postępowaniu, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- IV CZ 20/11 2011-06-29Czy późniejsze uzyskanie pisma urzędowego, które zawiera informacje mogące wpłynąć na wynik sprawy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., jeśli strona miała obiektywną możliwość uz…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPC.art. 401 pkt 1art. 328 § 2art. 403 § 2 KPCart. 328 § 2 KPC.art. 411 KPCart. 328 § 1 KPCart. 39312 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy