I PR 24/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Piekarski. Sędziowie: J. Knap (sprawozdawca), T. Kasiński.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Zdzisława R. przeciwko Stoczni Marynarki Wojennej w G. o nagrodę jubileuszową na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Powiatowego w Gdyni z dnia 1 marca 1973 r. oraz na skutek przedstawienia przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 13 listopada 1973 r. w trybie art. 391 § 1 k.p.c. zagadnienia prawnego, przejąwszy sprawę do rozpoznania,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Gdyni do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowód Zdzisław R. pracował w Stoczni G. od dnia 28.VI.1945 r. do dnia 30.IV.1949 r., a z dniem 1.V.1949 r. podjął pracę w Stoczni Marynarki Wojennej w G.W pozwie z dnia 12.I.1973 r., skierowanym przeciwko tej ostatniej jednostce, powód zażądał zasądzenia od niej kwoty 6.500 zł tytułem należnej mu nagrody jubileuszowej za 35-letnią nieprzerwaną pracę w jednym zawodzie, przewidzianej w art. 40 układu zbiorowego pracy dla przemysłu metalowego z dnia 16 kwietnia 1957 r.Pozwana Stocznia wniosła o oddalenie powództwa i zarzuciła, że pracy powoda nie można uznać za nieprzerwaną, gdyż stosunek pracy w poprzednim zakładzie, tj. Stoczni G., został rozwiązany w trybie powodującym utratę ciągłości pracy, a mianowicie na skutek wypowiedzenia dokonanego przez pracownika.Sąd Powiatowy w Gdyni wyrokiem z dnia 1.III.1973 r. oddalił powództwo, ustaliwszy, że właśnie taki stan rzeczy miał miejsce. W szczególności - zdaniem Sądu Powiatowego - w sprawie nie ma istotnego znaczenia przedstawione przez powoda oświadczenie byłego kierownika Stoczni Marynarki Wojennej z dnia 4.XI.1952 r. tej treści, że na ustne naleganie oświadczającego "inż. Zdzisław R. zwolnił się z miesięcznym wymówieniem ze Stoczni G. z dniem 30.IV.1949 r.".Od wyroku Sądu Powiatowego powód wniósł rewizję, wywodząc, że na naleganie kierownika pozwanej Stoczni złożył wniosek o rozwiązanie umowy o pracę w Stoczni G., przy czym rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w wyniku porozumienia uczestników, a więc z zachowaniem ciągłości pracy.Sąd Wojewódzki w Gdańsku w dniu 13.XI.1973 r. postanowił przedstawić Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne, budzące poważne wątpliwości:"Czy na podstawie art. 39 w zw. z art. 40 układu zbiorowego pracy dla przemysłu metalowego z dnia 26 kwietnia 1957 r. pracownik umysłowy, który wypowiedział umowę o pracę, a z którym w ostatecznym wyniku rozwiązano umowę o pracę bez wyczekiwania na upływ ustawowego terminu wypowiedzenia (po upływie 1 miesiąca), zachowuje ciągłość pracy wymaganą do uzyskania nagrody jubileuszowej?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i zważył, co następuje:Jeżeli stosunek pracy został wypowiedziany przez pracownika, to następne porozumienie uczestników tego stosunku co do skrócenia obowiązującego terminu wypowiedzenia nie ma wpływu na ocenę kwalifikacji czynności prawnej, dokonanej przez pracownika, i wynikających z niej skutków prawnych. W takim bowiem wypadku porozumienie nie dotyczy sposobu rozwiązania stosunku pracy, lecz tylko czasu jego trwania już w okresie limitowanym terminem wypowiedzenia, który właśnie zaczął liczyć się od chwili dokonania przez pracownika jednostronnej czynności wypowiedzenia.W konsekwencji nie można by w takiej sytuacji uznać, że pracownik, który przeszedł do innego zakładu pracy, zachował ciągłość pracy w rozumieniu art. 16 ust. 1 dekretu z dnia 18 stycznia 1956 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 11). Przepis ten zaś miałby w sprawie zastosowanie na podstawie art. 39 w zw. z art. 40 wiążącego strony układu zbiorowego pracy dla przemysłu metalowego z dnia 26 kwietnia 1957 r.Jednakże, jak dotychczas, sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona w tym kierunku, czy rzeczywiście zachodzi w niej stan faktyczny objęty założeniem pytania prawnego przedstawionego przez Sąd Wojewódzki.Zaświadczenie Stoczni G. z dnia 3.V.1949 r. stwierdza, że powód "został zwolniony na własną prośbę". Takie sformułowanie prowadziłoby raczej do wniosku, że prośba pracownika w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę znalazła w zakładzie pracy, do którego została skierowana, pozytywny oddźwięk i że została potraktowana jako propozycja godna w swej motywacji zaakceptowania. Gdyby istotnie tak było, to przejście powoda z jednej stoczni do drugiej, jako w pełni usprawiedliwiona zmiana miejsca pracy, nastąpiłaby nie w drodze jednostronnego ukształtowania stosunku prawnego, lecz w drodze wzajemnego porozumienia zakładu pracy i pracownika (art. 6 cyt. wyżej dekretu). Sąd Powiatowy w tym zakresie nie dokonał ustaleń i z ustalonego przez siebie faktu, że "umowa o pracę w Zjednoczeniu Stoczni Polskich - Stoczni G. została rozwiązana z dniem 30.IV.1949 r. na własną prośbę powoda", przedwcześnie wyprowadził wniosek o rozwiązaniu stosunku pracy przez powoda na skutek dokonanego przezeń wypowiedzenia.Okoliczności towarzyszące rozwiązaniu stosunku pracy, wobec zatrudnienia powoda w tym samym zawodzie stoczniowca przez jednostkę spełniającą równie ważną rolę w gospodarce narodowej, wymagały bliższego wyjaśnienia przez przesłuchanie zgłoszonego w pozwie świadka M.F., byłego dyrektora Stoczni G., a także ewentualnie innej osoby mającej wiadomości o spornym w sprawie fakcie.Według uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 22.III.1969 r., oddalającego rewizję powoda od wyroku Sądu Powiatowego w Gdyni z dnia 21.XII.1968 r., oddalenie w tamtej sprawie powództwa Zdzisława R. o ustalenie ciągłości pracy w zakresie prawa do nagrody jubileuszowej nastąpiło wyłącznie z tej przyczyny, że powód może dochodzić tej nagrody nie w drodze powództwa o ustalenie, lecz w drodze powództwa o zapłatę.W tej sytuacji powołanie się przez pozwaną Stocznię - w odpowiedzi na pozew - na oddalenie powództwa o ustalenie ciągłości pracy nie ma znaczenia w aktualnie rozpoznawanej sprawie.Ponieważ więc zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego wydany został przed wyjaśnieniem sprawy do stanowczego rozstrzygnięcia, z naruszeniem art. 233 § 1, art. 316 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c., a wykazane uchybienie uniemożliwia uznanie tego wyroku za odpowiadający prawu, Sąd Najwyższy z mocy art. 388 § 1 w zw. z art. 331 § 1 zd. 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.