I PR 73/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Wilewski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Knap, A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Piotra K. przeciwko Dyrekcji Okręgu Poczty i Telekomunikacji w G. i Rejonowej Eksploatacji Dróg Publicznych w T. o ustalenie i zapłatę na skutek rewizji pozwanej Dyrekcji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 22 października 1973 r.,zmienił zaskarżony wyrok w części zasądzającej w ten tylko sposób, że zasądzoną nim kwotę 20.000 zł obniżył do kwoty 10.000 zł; oddalił rewizję w pozostałej części.Uzasadnienie faktycznePowód wystąpił pierwotnie przeciwko Dyrekcji Okręgu Poczty i Telekomunikacji w G., a następnie także przeciwko Rejonowi Eksploatacji Dróg Publicznych w T. z żądaniem ustalenia i zasądzenia odszkodowania za skutki wypadku, jakiemu uległ w czasie pracy w dniu 16.III.1968 r.Po uchyleniu przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku wyroku tamtejszego Sądu Powiatowego w części uwzględniającej powództwo, sprawa w zakresie ustalenia odpowiedzialności obu pozwanych i zasądzenia kwoty 20.000 zł stała się przedmiotem rozpoznania Sądu Wojewódzkiego jako orzekającego w I instancji.Sąd ten zaskarżonym wyrokiem ustalił, że Dyrekcja Okręgu Poczty i Telekomunikacji w G. oraz Rejon Eksploatacji Dróg Publicznych w T. odpowiadać będą solidarnie do wysokości 3/4 stwierdzonej szkody za skutki wypadku, jakiemu uległ powód Piotr K. w dniu 16.III.1968 r., i zasądził na jego rzecz solidarnie od obu pozwanych kwotę 20.000 zł z 8% od dnia 13 marca 1971 r., a ponadto orzekł o kosztach procesu i opłatach sądowych.Sąd Wojewódzki ustalił, że powód, będąc pracownikiem pozwanej Dyrekcji, został w dniu 16.III.1968 r. skierowany do zabezpieczenia kabla w czasie przebudowywania drogi prowadzącej z T. do C. Przebudowa ta była związana z koniecznością usuwania drzew, pod którymi przebiegał kabel. Wbrew obowiązującej instrukcji, drzewa wyrywano za pomocą ciągnika, bez uprzedniego podkopywania i obcinania korzeni otaczających kabel, co zmuszało powoda do obserwowania z bliskiej odległości skutków szarpania wyrywanego drzewa.W takich okolicznościach na głowę powoda upadła gałąź, która spowodowała wstrząs mózgu, stwierdzony przez Szpital w C., dokąd powoda odwieziono po wypadku i gdzie przebywał do 25.III.1968 r. Następnie powód był leczony ambulatoryjnie i w szpitalach w latach 1968-1971 i nadal leczy się w Przychodni Chorób Układu Nerwowego.U powoda - w wyniku urazu - nastąpiło ropne zapalenie ucha środkowego, wyraźne osłabienie słuchu i nerwica pourazowa. W czasie leczenia, z uwagi na ciągły wyciek z ucha, powód musiał się poddać szpitalnemu zabiegowi operacyjnemu, co jednak nie usunęło przewlekłego zapalenia prawego ucha środkowego.Za skutki wypadku odpowiadają obydwa pozwane podmioty na zasadzie winy: Dyrekcja Okręgu Poczty na podstawie art. 24 dekretu o p.z.e. z powodu niezaopatrzenia powoda w hełm ochronny, a Rejon Eksploatacji Dróg Publicznych na zasadzie art. 415 k.c. z powodu stosowania niebezpiecznych metod pracy.Powód także przyczynił się do wypadku w 25% przez tolerowanie tej niebezpiecznej metody.Przy określaniu wysokości zadośćuczynienia Sąd Wojewódzki wziął pod uwagę, że powód doznał trwałego uszkodzenia ciała i długo cierpiał w związku z wypadkiem oraz że otrzymał już od pozwanej Dyrekcji 10.000 zł, a z PZU kwotę 10.500 zł.Wyrok ten skarży pozwana Dyrekcja Okręgu Poczty i Telekomunikacji w G., domagając się w rewizji zmiany tego wyroku - przez oddalenie roszczenia w kwocie 20.000 zł - i ustalenia, że pozwani będą odpowiadać do wysokości połowy szkody poniesionej przez powoda.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest tylko częściowo uzasadniona, co odnosi się do wysokości zadośćuczynienia zasądzonego w kwocie 20.000 zł od obu pozwanych podmiotów.Powód, choć doznał trwałego uszkodzenia słuchu i w związku z tym poddał się zabiegowi operacyjnemu, a ponadto cierpi na nerwicę pourazową, nie został jednak zaliczony do żadnej grupy inwalidów i nadal jest zatrudniony na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy.Okoliczności te nie pozwalają przekroczyć jako górnej granicy zadośćuczynienia kwoty 20.000 zł, po uwzględnieniu już przyczynienia się powoda w 1/4 oraz otrzymanego odszkodowania z PZU w kwocie 10.500 zł.Od tej sumy, jako stanowiącej wynagrodzenie szkody zawinionej przez obu pozwanych i należnej od nich powodowi, powinna być odjęta kwota 10.000 zł, wypłacona już powodowi przez pozwaną Dyrekcję. Reszta więc tej sumy, czyli kwota 10.000 zł stanowi kwotę odszkodowania, pozostałą jeszcze do zasądzenia na rzecz powoda. Z tej przyczyny i stosując art. 445 § 1 k.c., Sąd Najwyższy zmienił z mocy art. 390 § 1 k.p.c. zaskarżony wyrok i obniżył zasądzone odszkodowanie z 20.000 zł do kwoty 10.000 zł.Nie jest natomiast uzasadniona rewizja, gdy zarzuca naruszenie art. 362 k.c. przez przyjęcie, że nie w połowie, lecz tylko w 1/4 części powód przyczynił się do szkody. Powoływanie się w tej mierze na zeznania świadków M., W., C. czy U. jest o tyle bezprzedmiotowe, o ile nie jest równocześnie podważona wina każdego z pozwanych podmiotów i nie jest kwestionowana troska powoda o całość kabla, co było przecież decydujące dla jego zachowania się w czasie poprzedzającym wypadek. Skoro dążenie do ochrony własności społecznej przed grożącą jej szkodą jest obowiązkiem każdego obywatela (art. 127 § 1 k.c.), to troska pracownika o mienie społeczne nie może być uważana za nadmierną, nawet wówczas, gdy metoda zastosowana przez pracownika nie byłaby właściwa, jako że troska ta należy do jego szczególnych obowiązków.Dlatego też ocena Sądu Wojewódzkiego co do stopnia przyczynienia się powoda do szkody ani nie uchybia przepisom art. 233 § 1 k.p.c., ani też nie narusza art. 362 k.c., co prowadzi do oddalenia rewizji z mocy art. 387 k.p.c. w omawianej tu części.Powód przegrał sprawę w postępowaniu rewizyjnym tylko w zakresie 10.000 zł, a zatem w stosunku do tej wysokości Sąd Najwyższy, stosując art. 98 § 2 i 3 k.p.c., obciążył go obowiązkiem zwrotu stosownej części wpisu i opłaty adwokackiej.