II CK 162/04
Izba Cywilna2004-12-09
Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski, Mirosław Bączyk, Marian Kocon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządca nieruchomości gminnej może skutecznie dochodzić zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego na podstawie umowy o przelew wierzytelności, jeśli ustawa o gospodarce nieruchomościami wyłącza takie czynności z zakresu uprawnień zarządcy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarządca nieruchomości gminnej nie może skutecznie dochodzić zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu. Ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 25 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 8 wyłącza możliwość podejmowania przez zarządcę czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości. Postanowienie umowne o przelew wierzytelności w tym zakresie byłoby sprzeczne z ustawą i tym samym nieważne na podstawie art. 58 § 1 k.c.Stan faktyczny
Powód, będący zarządcą nieruchomości gminnej, dochodził od pozwanego zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że zarządca nie może skutecznie dochodzić takiej należności. Sąd drugiej instancji oddalił apelację powoda. Kasacja powoda została oparta na zarzucie naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony powodowej, potwierdzając tym samym wyrok Sądu Okręgowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CK 162/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 grudnia 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Marian Kocon (sprawozdawca) Protokolant Anna Banasiuk w sprawie z powództwa B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko G.B. o zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 9 grudnia 2004 r., kasacji strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 2 grudnia 2003 r., sygn. akt [...], oddala kasację.
2 Uzasadnienie Sąd Okręgowy w S. oddalił apelację powodowego B. od wyroku Sądu Rejonowego w S., którym ten Sąd oddalił żądanie powoda skierowane przeciwko G.B. o zapłatę 17.447,30 zł z odsetkami z tytułu wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z bliżej określonego lokalu mieszkalnego gminy. U podłoża tego wyroku legł pogląd, że powód, jako zarządca nieruchomości gminnej, nie może skutecznie dochodzić tej należności. Kasacja powoda – oparta na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c. - zawierała zarzut naruszenia art. 25 ust. 3 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce gruntami i zmierzała do zmiany zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa, bądź jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Ustawa o gospodarce nieruchomościami stanowi w art. 25 ust. 1, że gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje zarząd gminy. W art. 25 ust. 2 w związku z art. 23 ust. 2 ustawy zdefiniowane zostały najważniejsze czynności, składające się na to gospodarowanie. Stosownie do art. 25 ust. 3, wykonywanie tych czynności, z wyłączeniem wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 7 i 8, może być powierzone zarządcom nieruchomości. Przewidziane w pkt 8 wyłączenie uprawnienia zarządcy dotyczy m. in. podejmowania czynności w postępowaniu sądowym w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia. Kategoryczność tego wyłączenia sprawia, że omawiany przepis nie pozwala występować zarządcy m.in. o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu. Wbrew stanowisku skarżącego, stwierdzić należy, że rację ma Sąd drugiej instancji, iż postanowienie umowne o przelewie wierzytelności przewidzianych w powołanym pkt 8 art. 23 ustawy o gospodarce nieruchomościami pozostawałaby w sprzeczności z art. 25 ust. 3 tej ustawy, co czyniłoby takie postanowienie
3 nieważnym (art. 58 § 1 k.c.). Prowadzi to do wniosku, że w obecnym stanie prawnym zarządca nieruchomości należącej do zasobu gminnego nie może występować z powództwem o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu. Poza osądem Sądu Najwyższego pozostaje okoliczność, czy stan taki odpowiada zasadom pragmatyzmu w zarządzaniu zasobem gminnym, zwłaszcza w dużych aglomeracjach miejskich, gdyż regulacja tej kwestii należy do kompetencji ustawodawcy. Z tych przyczyn orzeczono, jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 26/03 2003-05-23Czy zarządca nieruchomości gminnej, wykonujący czynności zarządu na podstawie umowy zawartej przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest legitymowany czynnie do dochodzenia zwrotu lokalu mieszkalneg…
- III CSK 37/14 2014-12-05Czy zarządca nieruchomości, działający w ramach prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia, może dochodzić od osoby trzeciej wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu, gdy właściciel nieruchomości nie jest znany?
- III CZP 70/10 2010-10-20Czy umowa o nieodpłatne ustanowienie użytkowania na nieruchomości stanowiącej własność gminy na rzecz samorządowej osoby prawnej jest nieważna z powodu sprzeczności z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami?
- I CSK 312/09 2010-02-11Czy powód, jako współwłaściciel nieruchomości, ma legitymację procesową do dochodzenia wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu użytkowego, jeśli nie wykazał prawa własności lub zarządu nieruchomością?
- III CSK 272/14 2015-04-17Czy gmina, która zarządza nieruchomością bez tytułu prawnego, może dochodzić od pozwanych wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu na podstawie przepisów o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia?
Powołane przepisy
art. 3931 KPCart. 25 ust. 3art. 23 ust. 1art. 25 ust. 1art. 25 ust. 2art. 23 ust. 2art. 23art. 58 § 1 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy