II CKN 416/97
Izba Cywilna1997-10-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość zadośćuczynienia przyznanego przez sąd drugiej instancji za doznaną krzywdę w wyniku wypadku samochodowego była adekwatna do poniesionej szkody, biorąc pod uwagę trwały uszczerbek na zdrowiu i utratę zdolności do pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwota zadośćuczynienia przyznana przez sąd drugiej instancji była niewspółmiernie niska w stosunku do procentu trwałego inwalidztwa (35%) oraz częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej powoda. Zadośćuczynienie z art. 445 k.c. ma charakter kompensacyjny, a jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną, adekwatną do kosztów utrzymania i wymagań gospodarki rynkowej. W związku z tym Sąd Najwyższy podwyższył zasądzoną kwotę.Stan faktyczny
Powód J. L. dochodził od ubezpieczyciela odszkodowania i zadośćuczynienia w związku z wypadkiem samochodowym z 1989 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając, że odszkodowanie zostało już wypłacone. Sąd Apelacyjny zasądził 2 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Powód wniósł kasację, domagając się wyższej kwoty zadośćuczynienia. W wyniku wypadku powód doznał urazu głowy i klatki piersiowej, co skutkowało 35% trwałym inwalidztwem i częściową utratą zdolności do pracy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, podwyższając kwotę zadośćuczynienia z 2 000 zł do 5 000 zł, a w pozostałej części oddalił kasację.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CKN 416/97 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 1997 r Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: Prezes SN - T. Ereciński (spraw.) Sędziowie: SN - G. Bieniek SN - T. Wiśniewski Protokolant: P. Malczewski po rozpoznaniu w dniu 29 października 1997 roku sprawy z powództwa J. L. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń SA o zapłatę na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 14 stycznia 1997 roku, 1. zmienia zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że kwotę 2 000 zł (dwa tysiące złotych) zastępuje kwotą 5 000 zł (pięć tysięcy złotych), 2. w pozostałej części kasację oddala, 3. koszty postępowania kasacyjnego między stronami wzajemnie znosi, 4. nakazuje ściągnąć od powoda z zasądzonego roszczenia na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Wojewódzki w K.) kwotę 662,5 zł (sześćset
2 sześdziesiąt dwa zł i pięćdziesiąt groszy) tytułem połowy nieuiszczonego wpisu od kasacji oraz od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Wojewódzki w K.) kwotę 662,5 zł (sześćset sześćdziesiąt dwa złote i pięćdziesiąt groszy) tytułem nieuiszczonego wpisu od kasacji. U Z A S A D N I E N I E Powód J. L. domagał się od PZU SA III Inspektorat w K. zasądzenia 120 mln starych zł, a po zmodyfikowaniu w toku procesu roszczenia żądał 15 000 zł z tytułu zadośćuczynienia za cierpienie fizyczne i krzywdę moralną 2500 zł tytułem odszkodowania za zakłócenia w działalności firmy powoda oraz odszkodowania za uszkodzony samochód. Roszczenia te związane były z wypadkiem samochodowym, któremu powód uległ 12 grudnia 1989 r. Wyrokiem z 3 VI 1996 r. Sąd Wojewódzki w K. oddalił powództwo, podzielając zarzuty pozwanego ubezpieczyciela, że stosowne odszkodowanie zostało już wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego. Na skutek rewizji powoda Sąd Apelacyjny w . wyrokiem z 14 I 1997 r. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził na rzecz powoda kwotę 2 000 zł z ustawowymi odsetkami z tytułu zadośćuczynienia, w pozostałej zaś części rewizję oddalił. Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył kasacją powód zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 445 § 1 k.c oraz naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na treść wyroku - tj. art. 217 w zw. z art. 322 k.p.c. Skarżący wnosił o zmianę wyroku i zasądzenie od strony pozwanej kwoty 15,5 tys. zł z ustawowymi odsetkami oraz uchylenie w pozostałym zakresie wyroków obu instancji.
3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący błędnie powołuje się na naruszenie przez sąd II instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania - tj. art. 217 w zw. z art. 322 oraz art. 233 § 1 k.p.c. Zaskarżenie kasacją orzeczenia sądu II instancji nie może opierać się na zarzutach dotyczących uchybień sądu pierwszej instancji. Te bowiem podlegają kontroli instancyjnej. Ponieważ orzeczenie Sądu Wojewódzkiego było wydane przed dniem 1 lipca 1996 r., to stosownie do art. 11 ust. 2 i 3 ustawy z 1 marca 1996 r. o zmianie k.p.c i innych ustaw - kontroli kasacyjnej podlegać może prawidłowości wypełnienia przez ten sąd obowiązków sądu rewizyjnego (art. 385 - 390 k.p.c w brzmieniu sprzed 1 VII 1996 r.). W związku z tym zarzut naruszenia art. 217 i 233 § 1 k.p.c może być postawiony temu sądowi zasadnie tylko wówczas, gdy uzupełniając lub ponawiając dowody dokonywał on własnych nowych ustaleń faktycznych w sposób sprzeczny z wynikającymi z art. 233 k.p.c regułami. Takich zarzutów skarżący nie podniósł i nie wykazał. Na marginesie wskazać należy kolejną niekonsekwencję wywodów kasacji - skarżący zarzuca naruszenie istotnych przepisów postępowania a jednocześnie wbrew dyspozycji art. 39315 k.p.c domaga się zmiany zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego. Nie znajdując jednak takich istotnych naruszeń postępowania przez Sąd II instancji, w związku z treścią powołanego art. 39315 k.p.c, Sąd Najwyższy związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku. W stanie faktycznym ustalonym przez Sąd Apelacyjny znajduje natomiast uzasadnienie zarzut naruszenia przez ten Sąd art. 445 § 1 k.c - polegający na nieodpowiedniej ocenie adekwatności odszkodowania, które powinien otrzymać powód za szkodę jaką poniósł w wypadku samochodowym w dniu 12 grudnia 1989 r.
4 W wypadku tym powód doznał urazu głowy, połączonego z rozległą raną tłuczoną czoła oraz stłuczenia lewej strony klatki piersiowej. W późniejszym czasie wystąpiły objawy neurologiczne spowodowane uszkodzeniem naczyń krwionośnych opony twardej mózgowej. W wyniku doznanych obrażeń powód był niezdolny do pracy i wymagał leczenia specjalistycznego przez okres około 6 miesięcy, zaś po tym czasie uszczerbek na zdrowiu określony został na 35 % trwałego inwalidztwa w tych okolicznościach przyznaną przez ubezpieczyciela kwotę 1000 zł i dodatkowo zasądzoną przez Sąd kwotę 2000 zł należy uznać za niewspółmiernie niską w stosunku do procentu utraty zdrowia oraz częściowej utraty przez powoda zdolności do pracy zarobkowej i w konsekwencji zdaniem Sądu Najwyższego zasądzoną kwotę należy podwyższyć do kwoty 5 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 17 maja 1993 r. do dnia spełnienia świadczenia. Należy podkreślić, że zadośćuczynienie z art. 445 k.c ma przede wszystkim charakter kompensacyjny i tym samym jego wysokość musi przedstawiać odczuwalną wartość ekonomiczną adekwatną do kosztów utrzymania i wymagań gospodarki rynkowej. Z tych względów na podstawie art. 39315 i 39312 k.p.c orzeczono jak w sentencji. O kosztach procesu za instancję kasacyjną orzeczono na podstawie art. 39319 w zw. z art. 102 i 108 § 1 k.p.c oraz art. 11 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. jg
Powiązane orzeczenia
- IV CK 384/05 2006-02-15Czy wysokość zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku wypadku komunikacyjnego, ustaloną przez Sąd Apelacyjny na kwotę 350 000 zł, jest rażąco zaniżona i stanowi naruszenie art. 445 § 1 k.c., biorąc pod uwagę trwałe s…
- II CSKP 124/22 2022-03-24Czy kwota zadośćuczynienia w wysokości 150 000 zł, zasądzona przez sąd drugiej instancji za utratę kończyny w wyniku wypadku przy pracy, jest rażąco niska i nieadekwatna do poniesionej krzywdy, biorąc pod uwagę wiek posz…
- II CSKP 344/22 2023-04-20Czy Sąd Apelacyjny naruszył art. 445 § 1 k.c. poprzez niewłaściwe ustalenie wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, nie uwzględniając wszystkich istotnych okoliczności sprawy?
- I CSK 32/18 2019-04-30Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ustalił wysokość zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę oraz stopień przyczynienia się poszkodowanego do powstania szkody w kontekście naruszenia przepisów prawa materialnego…
- IV CSK 221/11 2012-01-19Czy Sąd Apelacyjny naruszył art. 445 § 1 k.c. poprzez błędną wykładnię kryteriów ustalania wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, co skutkowało zasądzeniem nieodpowiedniej jego wysokości?
Powołane przepisy
art. 445 § 1 k.cart. 217art. 322 KPCart. 322art. 233 § 1 KPCart. 11 ust. 2art. 385art. 233 KPcart. 39315 KPcart. 445 k.cart. 39315art. 39319
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy