II CKN 513/98
Izba Cywilna1999-10-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata kluczyków i dokumentów pojazdu przez ubezpieczonego, spowodowana jego zaniedbaniem, stanowi naruszenie obowiązku zabezpieczenia ich z należytą starannością poza pojazdem, co skutkuje wyłączeniem ochrony ubezpieczeniowej z tytułu kradzieży samochodu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniedbanie właściciela ubezpieczonego samochodu, polegające na braku nadzoru nad kluczykami i dokumentami pojazdu, które doprowadziło do ich utraty i w konsekwencji kradzieży samochodu, jest zaprzeczeniem wymaganego przez ogólne warunki ubezpieczenia autocasco obowiązku „zabezpieczenia z należytą starannością poza pojazdem kluczyków i dokumentów pojazdu". Odmienna interpretacja prowadziłaby do zrównania sytuacji zawinionej utraty kluczyków z sytuacją, której właściciel nie mógł zapobiec.Stan faktyczny
Powód dochodził odszkodowania od ubezpieczyciela za skradziony samochód. Samochód został skradziony po tym, jak powód zaparkował go, schował kluczyki i dokumenty do saszetki, którą zabrał ze sobą, a następnie zgubił. Sąd Apelacyjny oddalił powództwo, uznając, że powód nie zabezpieczył należycie kluczyków i dokumentów poza pojazdem, co było warunkiem ochrony ubezpieczeniowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda i nie obciążył go kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CKN 513/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 1999 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN – F. Barczewska Sędziowie: SN – A. Górski SN – H. Pietrzkowski (spraw.) Protokólant: E. Chojnacka po rozpoznaniu w dniu 13 października 1999 r. na rozprawie sprawy z powództwa W. Z. przeciwko P. S.A. […] Inspektoratowi w Ł. o zapłatę na skutek kasacji powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 11 marca 1998 r., sygn. akt I ACa […] 1. oddala kasację, 2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
2 U Z A S A D N I E N I E Sąd Apelacyjny w […], po rozpoznaniu apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Ł. uwzględniającego powództwo W. Z. o zasądzenie kwoty 21.000 zł. tytułem odszkodowania za skradziony samochód, który był ubezpieczony u strony pozwanej, wyrokiem z dnia 11 marca 1998 r. zmienił ten wyrok i powództwo oddalił. Rozstrzygnięcia zawarte w obu wyrokach oparte zostały na tych samych, następujących okolicznościach faktycznych: W dniu 5 maja 1997 r. powód zaparkował przedmiotowy samochód w Ł. przy ul. W.. Po zamknięciu samochodu na kluczyki, schował je wraz z dokumentami do saszetki, którą zabrał ze sobą i poszedł na pobliskie złomowisko w poszukiwaniu części samochodowych. Po powrocie stwierdził, że samochód został skradziony, wtedy też zorientował się, że nie ma przy sobie saszetki. Sąd Apelacyjny uznał, że skoro powód nie potrafi - jak zeznał - wyjaśnić w jaki sposób utracił saszetkę i nie wyklucza, że odłożył ją zapominając o niej w czasie przeszukiwania złomowiska, , to oznacza, że nie zabezpieczył znajdujących się w saszetce kluczyków oraz dokumentów samochodu. Nie może zatem korzystać z ochrony ubezpieczeniowej, która - zgodnie z § 5 ust.1 pkt 6 ogólnych warunków ubezpieczenia, stanowiących integralną część umowy ubezpieczenia autocasco - obejmuje szkodę spowodowaną kradzieżą samochodu pod warunkiem zabezpieczenia z należytą starannością poza pojazdem kluczyków i dokumentów pojazdu. Od powyższego wyroku pełnomocnik powoda wniósł kasację, którą oparł na podstawie naruszenia prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 k.p.c.) przez błędną wykładnię § 5 ust.1 pkt 6 ogólnych warunków ubezpieczenia w zw. z art. 827 § 1 i 2 k.p.c., polegającą na uznaniu, że powód nie zabezpieczył z należytą starannością
3 poza pojazdem kluczyków i dokumentów pojazdu. Wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Przepisy o kasacji wymagają przytoczenia między innymi podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3933 k.p.c.). Autor kasacji uzasadniając zarzut naruszenia powołanych w kasacji przepisów prawa materialnego krytycznie odniósł się do przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego oraz do ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku wskazując, iż: - ,,materiał dowodowy sprawy opiera się na zeznaniach powoda i to mało szczegółowych", - ,,koniecznym jest przesłuchanie świadka W. K.", - ,,celowym staje się przesłuchanie świadka D. Ś.", - ,,należy ustalić jak miało wyglądać staranne zabezpieczenie samochodu", - ,, dowód z przesłuchania taśmy nie został przeprowadzony". Uzasadnienie kasacji nie koresponduje zatem z podstawą kasacyjną naruszenia prawa materialnego. Prezentuje zarzuty nie mieszczące się w jej ramach. Formułuje natomiast zarzuty, które mogłyby stanowić podstawę kasacyjną z art. 3931 pkt 2 k.p.c. mimo że na tej podstawie kasacja nie została oparta. Powołany w kasacji zarzut naruszenia art. 827 § 1 i 2 k.c. nie został w ogóle uzasadniony i nie wiadomo na czym - według skarżącego - miałoby polegać naruszenie tego przepisu. W świetle powyższego możliwości badania przez Sąd Najwyższy prawdziwości przytoczonej podstawy, i tym samym możliwości merytorycznego jej rozpoznania były ograniczone. Musiały zostać sprowadzone do oceny, czy Sąd Apelacyjny dokonał właściwej wykładni - zawartego w § 5 ust.1 pkt 6 ogólnych warunków ubezpieczenia, stanowiących integralną część umowy ubezpieczenia łączącej strony - pojęcia ,, zabezpieczenie z należytą starannością poza pojazdem
4 kluczyków i dokumentów pojazdu" oraz czy poczynione w sprawie ustalenia uzasadniały zastosowanie tego przepisu. Akceptując wykładnię przyjętą przez Sąd Apelacyjny stwierdzić należy, iż zaniedbanie właściciela ubezpieczonego samochodu, polegające na braku nadzoru nad kluczykami i dokumentami pojazdu, które spowodowało ich utratę prowadzącą do kradzieży samochodu - jest zaprzeczeniem, wymaganego przez ogólne warunki ubezpieczenia autocasco, ,,zabezpieczenia z należytą starannością poza pojazdem kluczyków i dokumentów pojazdu". Odmienna interpretacja § 5 ust.1 pkt 6 ogólnych warunków ubezpieczenia prowadziłaby do zrównania oceny wypadku utraty kluczyków i dokumentów samochodu zawinionej przez właściciela samochodu z wypadkiem ich kradzieży, której właściciel samochodu nie mógł zapobiec (np. kradzież szczególnie zuchwała). Z przytoczonych względów zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny § 5 ust.1 pkt 6 ogólnych warunków ubezpieczenia ocenić należało jako bezzasadny. Skutkowało to oddaleniem kasacji na podstawie art. 39312 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. w zw. z art. 39319 i art. 391 k.p.c. aw db
Powiązane orzeczenia
- II CSK 37/15 2016-01-13Czy utrata kluczyków do samochodu na skutek kradzieży, która nie nastąpiła z użyciem przemocy, może być uznana za rażące niedbalstwo ubezpieczonego, uzasadniające odmowę wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela z umow…
- I CSK 479/14 2015-05-20Czy pozostawienie kluczyków do pojazdu w kieszeni płaszcza wiszącego na wieszaku w ogólnodostępnej restauracji, gdzie widoczność ubrania wymagała dobrego przypatrzenia się, stanowi nienależyte zabezpieczenie kluczyków w…
- V CSK 4/18 2019-06-13Czy pozostawienie kluczyków, dokumentów pojazdu i sterownika w zamkniętym domku letniskowym, schowanych pod poduszką, stanowi naruszenie obowiązku należytego zabezpieczenia tych przedmiotów w rozumieniu § 12 ust. 1 pkt 1…
- I CSK 155/13 2014-01-10Czy ubezpieczyciel jest zwolniony z odpowiedzialności za kradzież pojazdu, jeśli kluczyki nie zostały zabezpieczone z należytą starannością poza pojazdem, a umowa ubezpieczenia zawiera klauzulę wyłączającą odpowiedzialno…
- III CKN 300/00 2001-04-27Czy pozostawienie kluczyków w stacyjce pojazdu przez właściciela, który wysiadł z niego na chwilę, aby zamienić się miejscami z potencjalnym nabywcą, podczas gdy właściciel pozostawał w bezpośredniej bliskości pojazdu i…
Powołane przepisy
art. 3931 pkt 1 KPCart. 827 § 1art. 3933 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 39312 KPCart. 102 KPCart. 39319art. 391 KPC§ 5 ust.1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy