II CKN 661/97

Sygn. akt II CKN 661/97 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 1998 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - F. Barczewska Sędziowie: SN - H. Ciepła (spraw.) SN - Z. Strus Protokolant: P. Malczewski po rozpoznaniu w dniu 31 marca 1998 roku na rozprawie sprawy z powództwa L. R. - „T. […]” w D. przeciwko M. S. - […] „M.” w Ł. z udziałem interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń […] SA - Oddział w Ł. o zapłatę, na skutek kasacji interwenienta ubocznego od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 maja 1997 roku, sygn. akt I ACa […] I. zmienia zaskarżony wyrok w pkt I w ten sposób, że zmieniając wyrok Sądu Wojewódzkiego z dnia 4 grudnia 1996 r. w pkt I uchyla wyrok zaoczny tego sądu z dnia 9 lutego 1995 r. w części zasądzającej odsetki ustawowe pkt 1) i zasądza od pozwanego na rzecz powoda od kwoty 23.376,25 zł odsetki w wysokości 5 % 2 w stosunku rocznym od dnia 15 października 1994 r. do dnia zapłaty, II. w pozostałej części kasację oddala. UZASADNIENIE Sąd Wojewódzki w Ł. wyrokiem z dnia 4.XII.1996 r. utrzymał w mocy wyrok zaoczny tego Sądu, którym zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 23.376.24 zł z ustawowymi odsetkami, tytułem odszkodowania za uszkodzone w czasie transportu z Włoch do Polski płyty marmurowe. Rozstrzygnięcie to oparł na ustaleniu, że płyty i ich opakowanie były w dobrym stanie w chwili przyjęcia przez przewoźnika od nadawcy. Ani kierowca przewoźnika obecny przy załadunku płyt, ani protokół z odbioru towaru od przewoźnika nie stwierdzają żadnych zastrzeżeń co do stanu opakowania płyt. W konkluzji Sąd Wojewódzki uznał, że nie zachodzi żadna z przyczyn ogólnych, ani szczególnych skutkujących zwolnienie pozwanego przewoźnika z odpowiedzialności w rozumieniu art. 17 ust. 2 i 4 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów CMR (Dz.U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238), a wobec niekwestionowania przez niego wysokości szkody uwzględnił żądanie w kwocie dochodzonej. Apelację interwenienta ubocznego Towarzystwa Ubezpieczeń […] SA w Ł., Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 7.V.1997 r. oddalił, podzielając poczynione przez Sąd Wojewódzki ustalenia i ich ocenę jurydyczną oraz wyprowadzone wnioski. Uznając zarzuty apelacji za niezasadne Sąd Apelacyjny stwierdził, że przewoźnik zaniedbując ustalenia stanu opakowań w chwili przekazywania przesyłki odbiorcy, pozbawił się możliwości udowodnienia, że szkoda w przewożonym towarze powstała z wad opakowania, co wyłącza przyjęcie domniemania z art. 18 ust. 2 powołanej Konwencji, że 3 to właśnie ta wada spowodowała szkodę, co potwierdza prawidłowość stanowiska Sądu Wojewódzkiego, że pozwany nie wykazał, by zachodziła którakolwiek z przyczyn skutkujących zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności w rozumieniu art. 17 ust. 2 i 4 wymienionej Konwencji. Wyrok Sądu Apelacyjnego interwenient uboczny Towarzystwo Ubezpieczeń […] SA w Ł. zaskarżył kasacją opartą na podstawie art. 3931 pkt 1 k.p.c. Zdaniem skarżącego Sąd Apelacyjny naruszył przepisy art. 17 ust. 5 i art. 18 ust. 2 Konwencji, art. 8 ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz.U. Nr 59 z 1996 r. poz. 344) przez niewłaściwe zastosowanie oraz art. 27 Konwencji przez niezastosowanie. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w całości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Powołując jako podstawę kasacji naruszenie prawa materialnego (art. 3931 pkt 1 k.p.c.), skarżący w uzasadnieniu kasacji zasadniczo kwestionuje prawidłowość poczynionych ustaleń, podważając zastosowane przez Sąd kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów. W tej sytuacji okoliczności podniesionych w uzasadnieniu, które nie wiążą się z podstawą kasacji, nie można traktować jako samodzielnej drugiej podstawy kasacji. Takiemu stanowisku dal wyraz Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 26.III.1997 r. II CKN 50/97 (OSNC 1997, poz. 127). Oznacza to, że skarżący nie zarzuca naruszenia przepisów postępowania przez poczynienie wadliwych ustaleń i dla oceny trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego miarodajne są ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę zaskarżonego wyroku. Zostały one w sposób wyczerpujący przytoczone w uzasadnieniu tego wyroku i są wiążące dla instancji kasacyjnej. Wynika z nich, że płyty marmurowe były załadowane na stojakach o jednakowej konstrukcji, że zostały prawidłowo opakowane przed nadaniem i w takim stanie przyjęte przez przewoźnika do przewozu. Zatem dawały one podstawę do przyjęcia, jak trafnie uznał Sąd Apelacyjny, że pozwany nie wykazał, by szkoda wynikła z winy osoby 4 uprawnionej lub z powodu okoliczności, których nie mógł uniknąć i których następstwom nie mógł zapobiec. Przesądza to o prawidłowości stanowiska Sądu Apelacyjnego, że zachodzi brak podstaw tak ogólnych, jak i szczególnych skutkujących zwolnienie pozwanego przewoźnika z odpowiedzialności w rozumieniu art. 17 ust. 2 i 4 powołanej wyżej Konwencji. W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie zwalczać prawidłowości rozstrzygnięcia co do pretensji głównej. Nie można natomiast odmówić słuszności zarzutowi naruszenia przepisu art. 27 Konwencji. Dochodzona szkoda powstała w międzynarodowym transporcie, co powoduje, że podstawę prawną rozstrzygnięcia sporu tak w zakresie pretensji głównej, jak i odsetek stanowią postanowienia wiążącej strony powołanej wyżej Konwencji. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 tej Konwencji, jej postanowienia stosuje się do wszelkich umów o zarobkowy przewóz drogowy towarów pojazdami, niezależnie od miejsca zamieszkania i przynależności państwowej stron, jeżeli miejsce przyjęcia do przewozu i miejsce przewidziane dla jej dostawy, stosownie do ich oznaczenia w umowie, znajdują się w dwóch różnych krajach. Kwestię wysokości odsetek ustawowych w tym wypadku rozstrzyga jednoznacznie przepis art. 27 ust. 1 Konwencji, stanowiąc że osoba uprawniona może żądać odsetek od kwoty odszkodowania w wysokości 5% w stosunku rocznym. Przepis ten wyłącza więc stosowanie odsetek ustawowych określonych w Rozporządzeniach Rady Ministrów wydanych na podstawie art. 359 § 3 kodeksu cywilnego. Ponieważ zaskarżonym wyrokiem zasądzono odsetki ustawowe bez określenia stopy ustalonej przepisem art. 27 ust. 1 Konwencji, w tym zakresie wyrok ten zmieniono orzekając jak w pkt I. W pozostałej części kasację oddalono (art. 39315 i 39312 k.p.c.). 5 aw jg