II CKN 843/98

Sygn. akt II CKN 843/98 P O S T A N O W I E N I E Dnia 22 listopada 2000 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Marian Kocon (spraw.) Sędziowie: SN - Bronisław Czech SN - Tadeusz Żyznowski Protokolant: Anna Banasiuk po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2000 r. na rozprawie sprawy z wniosku Spółdzielni […] w K. w likwidacji z udziałem I. K. i A. D. o zasiedzenie na skutek kasacji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 10 czerwca 1998 r., sygn. akt II Ca […] p o s t a n a w i a: oddalić kasację. 2 U Z A S A D N I E N I E Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 30 grudnia 1997 r. oddalił wniosek Spółdzielni […] w K., o stwierdzenie, że Spółdzielnia ta nabyła przez zasiedzenie własność działki gruntu nr […], bliżej oznaczonej, a to już tylko z tej przyczyny, iż nie posiadała tej działki przez okres czasu wymagany do zasiedzenia. Sąd ten uznał, że wnioskodawczyni była posiadaczem w złej wierze, a to oznacza, iż właściwy w ustalonych okolicznościach faktycznych trzydziestoletni termin przedawnienia jeszcze nie upłynął, jako że ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy - kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321) dotychczasowe terminy zasiedzenia uległy przedłużeniu. Sąd Wojewódzki w P. postanowieniem z dnia 10 września 1997 r. apelację wnioskodawczyni od powyższego postanowienia oddalił. Sąd ten bowiem uznał poczynione przez Sąd Rejonowy ustalenia i wyprowadzone z nich wnioski za prawidłowe. W kasacji od tego postanowienia pełnomocnik wnioskodawczyni zarzucił mu: 1) naruszenie prawa materialnego /art. 3931 pkt 1 k.p.c./ przez błędną wykładnię art.348 k.c. /k.338/; 2) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego /art. 3931 pkt 2 k.p.c./ przez przyjęcie, że w sprawie bieg terminu do zasiedzenia rozpoczął się dopiero wiosną 1972 r. Na tych podstawach pełnomocnik wnioskodawczyni wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. 3 Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art. 39311k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kluczowy dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a zarazem kasacji, jest pogląd Sądów obu instancji, że nie można przyjąć, aby skarżąca była samoistnym posiadaczem quaestionis działki gruntu w okresie poprzedzającym, podług użytego sformułowania, zajęcie jej siłą wiosną 1972 r., na którym oparto oddalenie wniosku skarżącej o zasiedzenie tej działki. Sprawa posiadania, jak i jego kwalifikacji jest to kwestia faktu, wymagająca dokonania przez sąd odpowiednich ustaleń i wyciągnięcia na tej podstawie prawidłowych wniosków. W rezultacie dla skutecznego wywiedzenia kasacji zachodziła potrzeba podważenia, w ramach podstawy drugiej z art. 3931 k.p.c., ustalenia, że S. D. do wiosny 1972 r. uprawiał quaestionis działkę gruntu. Uszło bowiem uwagi skarżącej, że trudności związane z oceną, jaki zakres ma posiadanie w konkretnym wypadku ułatwia domniemanie prawne z art. 339 k.c., w myśl którego domniemywa się, że osoba, która rzeczą włada, jest posiadaczem. Domniemanie to daje podstawę do wysnucia dwóch wniosków. Po pierwsze, że władztwo faktyczne nad rzeczą ma charakter posiadania, a nie dzierżenia w rozumieniu art. 338 k.c. /lub władztwa innego rodzaju/; po drugie, że do czasu dowodu przeciwnego władztwo takie uważa się za posiadanie rzeczy. Innymi słowy, wskazane dopiero co ustalenie, że S.D. do wiosny 1972 r. uprawiał quaestionis działkę gruntu dało Sądom niższych instancji wystarczającą podstawę do przyjęcia, w oparciu o art. art. 339 k.c., że do tej pory tenże S. D. był jej posiadaczem, i że w świetle tej okoliczności jeszcze nie upłynął właściwy trzydziestoletni termin zasiedzenia. Z tych przyczyn kasacja, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, uległa oddaleniu /art. 39312 k.p.c./. aw db