II CKN 922/97
Izba Cywilna1998-04-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedawca samochodu, który został następnie skradziony i zatrzymany przez policję w związku z zarzutami o fałszowanie faktur, ponosi odpowiedzialność za wady prawne sprzedanej rzeczy, mimo zawarcia w umowie komisu klauzuli wyłączającej odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sprzedawca samochodu, który kupił go od osoby trzeciej, a następnie sprzedał powodowi, ponosi odpowiedzialność za wady prawne rzeczy sprzedanej na podstawie art. 556 § 2 k.c. Klauzula w umowie komisu wyłączająca odpowiedzialność sprzedawcy za wady fizyczne i prawne pojazdu nie zwalnia go z tej odpowiedzialności, gdyż przepisy dotyczące rękojmi za wady prawne mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Kasacja pozwanych została oddalona, ponieważ zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Powód zakupił od pozwanych samochód, który następnie został skradziony i zatrzymany przez policję w związku z podejrzeniem fałszowania faktur. Pozwani twierdzili, że umowa komisu wyłącza ich odpowiedzialność za wady fizyczne i prawne pojazdu. Sąd pierwszej instancji zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę odpowiadającą cenie zakupu samochodu, uznając, że pozwani ponoszą odpowiedzialność za wady prawne. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanych, a Sąd Najwyższy oddalił ich kasację.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację pozwanych, utrzymując w mocy zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CKN 922/97 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 kwietnia 1998 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - L. Walentynowicz Sędziowie: SN - B. Czech (spraw.) SN - B. Myszka po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 1997 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. R., przeciwko M. A., S. M. i M. O., o zapłatę, na skutek kasacji pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 6 sierpnia 1997 r., sygn. akt I ACa […] oddala kasację.-
- 2 - Sygn. akt II CKN 922/97 U z a s a d n i e n i e Powód żądał zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 13.600 zł. Z odsetkami ustawowymi i kosztami procesu. Twierdził, że 29.XI.1994 r. kupił od pozwanych samochód […], otrzymując dowód rejestracyjny i książeczkę gwarancyjną której wynikało, że właścicielem samochodu jest A. S.. Samochód został powodowi skradziony, a po odnalezieniu go przez policję, zatrzymała go ona w związku ze sprawą o fałszowanie faktur. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa zarzucając, że z powodem zawarli umowę komisu, w której treści zawarte jest stwierdzenie, iż nie ponoszą odpowiedzialności za wady fizyczne i prawne pojazdu. Sąd Wojewódzki w K. wyrokiem z 11.X.1996 r., sygn. akt I C […], zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 13.600 zł. Z odsetkami 46 % od 5.I.1996 r. oraz tytułem zwrotu kosztów procesu - kwotę 2.352 zł., a w pozostałej części powództwo oddalił. Sąd Wojewódzki ustalił, że pozwani, prowadząc komis samochodowy, kupili przedmiotowy samochód od Z. C., a następnie sprzedali go powodowi i dlatego w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące wad prawnych sprzedanej rzeczy (art. 556 § 2 k.c.), a nie art. 770 k.c. Apelację pozwanych od tego wyroku oddalił Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z 6.VIII.1997 r., sygn. akt I A Ca […], przyjmując, że poczynione przez Sąd Wojewódzki ustalenia są oparte na zebranym w sprawie materiale dowodowym, a zastosowanie prawa materialnego nie budzi wątpliwości. Pozwani w kasacji zarzucili naruszenie przepisów postępowania: a/ art. 381 w zw. z art. 217 k.p.c. przez nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych w apelacji: z zeznań świadka C. P. oraz z przesłuchania stron, mimo, że potrzeba powołania się na te dowody dla wykazania „prawdziwości zawartej pisemnej umowy komisu” wynikła później, na skutek poczynienia ustaleń przez Sąd Wojewódzki przeciwko osnowie dokumentu;
- 3 - b/ art. 328 w zw. z art. 391 k.p.c. przez niepoczynienie jakichkolwiek ustaleń w zakresie: - zarzutu apelacji o braku uprzedzenia śwd. C. o możliwości skorzystania z uprawnienia do odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania (art. 266 w zw. z art. 261 § 2 k.p.c.); - przesłuchania śwd. C. P. zgłoszonego w apelacji. Pozwani wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy Sadowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Strona, powołując się na podstawę kasacyjną z art. 3931 pkt 2 k.p.c. powinna - poza wskazaniem naruszonych (jej zdaniem) przepisów postępowania - wykazać, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju (bądź skali), iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (postanowienie SN z 10.II.1997 r., I CKN 57/96, OSNC 1997, z. 6-7, poz. 82), że miały istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok SN z 12.III.1997 r., II CKN 22/97, nie publ.). Kasacja pozwanych nie czyni zadość temu wymaganiu, jeśli idzie o zarzut naruszenia art. 328 w zw. z art. 391 k.p.c., co do nieuprzedzenia świadka C. o możliwości odmowy na poszczególne pytania (art. 266 w zw. z art. 261 § 2 k.p.c.). Sąd Apelacyjny wprawdzie - w uzasadnieniu swego wyroku - szczegółowo nie ustosunkował się do kwestii wymienionego nieuprzedzenia tego świadka, jest to jednak uchybienie, które nie miało wpływu na treść orzeczenia, a w każdym razie skarżący tego nie wykazują. Gdy idzie o zarzut nieuwzględnienia wniosków dowodowych, to Sąd Apelacyjny - akcentując posiłkowy charakter dowodu z zeznań stron - przyjął trafnie iż skoro ze strony pozwanych przesłuchany został jeden wspólnik (M. O.), to spełniony został wymóg przesłuchania strony pozwanej i przesłuchiwanie pozostałych wspólników było zbędne. Co się zaś tyczy nieprzesłuchania świadka C. P., to pozwani nie wykazali, by jego powołanie
- 4 - nie było możliwe w Sądzie pierwszej instancji, lub by potrzeba jego powołania wynikła dopiero później. Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji - dokonana w orzeczeniu zaskarżonym apelacją - nie uzasadnia bowiem, sama przez się, twierdzenia strony, że potrzeba powołania nowych dowodów (art. 381 k.p.c.) wynikła po wydaniu wyroku przez ten sąd. Skoro zatem podstawy kasacji okazały się nieusprawiedliwione, a brak nieważności postępowania uwzględnianej z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 39312 k.p.c. w zw. z art. 3938 § 3 k.p.c.). aw
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 323/17 2018-10-18Czy nieustalenie daty kradzieży sprzedanego samochodu uniemożliwia ocenę, czy przed odstąpieniem od umowy sprzedaży zostały spełnione przesłanki z art. 169 § 2 k.c. i czy wada prawna może być jednocześnie wadą fizyczną?
- II CK 541/04 2005-03-16Czy sprzedawca samochodu, który został następnie zakwestionowany przez organy administracyjne jako niebędący pojazdem ciężarowym, ponosi odpowiedzialność za skutki tych decyzji, jeśli samochód został sprzedany w stanie z…
- II CSKP 2326/22 2024-06-20Czy sprzedawca ponosi odpowiedzialność za wprowadzenie kupującego w błąd co do istotnych cech przedmiotu umowy, jeśli błąd ten dotyczy parametrów technicznych pojazdu, a kupujący skutecznie uchylił się od skutków oświadc…
- II CK 673/04 2005-05-06Czy sprzedawca odpowiada za szkody poniesione przez kupującego w związku z wadami rzeczy sprzedanej, obejmujące również nakłady na naprawę uszkodzeń nadwozia, które były widoczne w momencie sprzedaży i wpływały na cenę?
- V CSK 410/07 2008-02-07Czy sprzedawca, prowadzący działalność gospodarczą, który nie zbadał rzeczy w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach tego rodzaju i nie zawiadomił niezwłocznie sprzedawcy o dostrzeżonej wadzie, traci uprawnienia z tytu…
Powołane przepisy
art. 556 § 2 KCart. 770 KCart. 381art. 217 KPCart. 328art. 391 KPCart. 266art. 261 § 2 KPCart. 3931 pkt 2 KPCart. 381 KPCart. 39312 KPCart. 3938 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy