II CKU 1/96

Izba Cywilna1996-09-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy poręczyciel wekslowy, który podpisał deklarację wekslową ograniczającą jego odpowiedzialność do określonej kwoty, jest związany tym ograniczeniem, nawet jeśli weksel został uzupełniony na wyższą sumę?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku weksla in blanco, który nie został całkowicie wypełniony w chwili wystawienia, strony są związane treścią umowy zawartej przy jego wystawieniu, czyli deklaracją wekslową. Jeśli poręczyciel podpisał taką deklarację, remitent jest nią związany i może dochodzić od poręczyciela roszczeń tylko w granicach określonych w tej umowie, nawet jeśli suma na wekslu została uzupełniona na wyższą kwotę.
Stan faktyczny
Bank wniósł o nakaz zapłaty przeciwko poręczycielom weksla in blanco na znaczną sumę. Pozwani podnieśli zarzut, że ich poręczenie dotyczyło jedynie niższej kwoty, zgodnie z treścią dokumentu poręczenia (deklaracji wekslowej). Sąd pierwszej instancji wydał nakaz zapłaty, a sąd drugiej instancji utrzymał go w mocy. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów prawa wekslowego i postępowania cywilnego poprzez nieuwzględnienie ograniczenia odpowiedzialności poręczycieli wynikającego z deklaracji wekslowej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego sądowi pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CKU 1/96 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 1996 r. Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - S. Dąbrowski Sędziowie: SN - E. Skowrońska SN - M. Sychowicz (spraw.) Protokolant: P. Malczewski przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej P. Wiśniewskiego po rozpoznaniu w dniu 25 września 1996 r. sprawy z powództwa Banku […] SA w P. - Oddział w J. obecnie Banku […] SA w W. - […] Oddział w J. przeciwko B. M. i M. J. o zapłatę na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości Nr S/C […] od wyroku Sądu Wojewódzkiego w J. z dnia 27 grudnia 1995 r., sygn. akt I C […] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Woje-wódzkiemu w J. do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. 2 U Z A S A D N I E N I E Bank […] SA w P., Oddział w J., którego następcą prawnym jest Bank […] SA w W., […] Oddział w J., wniósł o wydanie nakazu zapłaty m.in. przeciwko B. M. i M. J. jako poręczycielom weksla dołączonego do po-zwu i domagał się nakazania pozwanym, aby solidarnie zapłacili powodowi oznaczoną w wekslu sumę 1.263.990.931 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 25 grudnia 1992 r., prowizję komisową w kwocie 2.106.652 zł i kosz-tami procesu. Sąd Rejonowy w J. w dniu 22 lutego 1993 r. wydał żądany nakaz zapłaty. W zarzutach od tego nakazu pozwani podnieśli m.in., że nakaz wydany został z naruszeniem art. 30 prawa wekslowego, gdyż nie uwzględniona została treść „dokumentu poręczenia”, z którego wynika, iż poręczenie dotyczy sumy 600.000.000 zł. Po rozpoznaniu zarzutów Sąd Wojewódzki w J. wyrokiem z dnia 27 grudnia 1995 r. utrzymał w mocy wydany w sprawie nakaz zapłaty w stosun-ku do pozwanych B. M. i M. J. i orzekł o kosztach procesu oraz nieuiszczonej opłacie sądowej. Wyrok ten nie zawiera uzasadnienia. Uprawomocnił się bez zaskarżenia w zwykłym trybie. W złożonej w dniu 17 lipca 1996 r. na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporzą-dzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowa-niu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz. 189) kasacji od wymienionego wyroku Minister Sprawiedliwości zarzucił, iż wydany on został bez uwzględnienia treści deklaracji wekslowej, która okre-śla zakres poręczenia na 600.000.000 zł, co stanowi rażące naruszenie 3 art. 496 kpc oraz art. 10 w zw. z art. 30 i 103 prawa wekslowego i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkie-mu w J. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W sprawie jest poza sporem, że weksel własny będący podstawą powódz-twa nie został całkowicie wypełniony w chwili wystawienia, a zatem był to we-ksel niezupełny (art. 10 prawa wekslowego), tzw. weksel in blanco. Został on wystawiony celem zabezpieczenia zwrotu kredytu (wraz z należnościami dodat-kowymi) udzielonego wystawcy przez remitenta. Przy uzupełnieniu weksla i przy dochodzeniu roszczeń z tego weksla przez stronę umowy zawartej przy je-go wystawieniu obowiązuje i wiąże strony treść tej umowy, tzw. deklaracji we-kslowej. Także jeżeli deklarację tę podpisał poręczyciel, remitent jest związany jej treścią i może dochodzić od poręczyciela roszczeń z tytułu udzielonego przez niego poręczenia wekslowego tylko w granicach określonych umową. Granicę taką może stanowić oznaczenie wysokości sumy, za którą poręczyciel udzielił poręczenia (art. 30 w związku z art. 103 prawa wekslowego). W świetle tego co wyżej powiedziano kasacja jest zasadna, skoro z dołą-czonego do pozwu dokumentu (k. 4), który jest deklaracją wekslową, wynika, że spółka cywilna p.n. „[…] C. […]” w J., która udzieliła poręczenia wekslowego, przy jego udzieleniu złożyła remitentowi oświadczenie, według którego poręcza - jak należy rozumieć za wystawcę weksla (art. 31 prawa wekslowego) - „do wysokości 600.000.000 zł.” Zaskarżony wyrok nie biorąc pod uwagę tej oko-liczności rażąco narusza przepisy powołane w kasacji, co uzasadnia zarzut rażą-cego naruszenia prawa przez ten wyrok i jest wystarczające do uwzględniania kasacji. Stosownie do art. 39313 § 1 kpc Sąd Najwyższy orzekł przeto zgodnie z wnioskiem kasacji i na podstawie art. 108 § 2 kpc w związku z art. 39320 kpc pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego sądowi, któ- 4 remu sprawa została przekazana do po-nownego rozpoznania. Ponownie roz-poznając sprawę sąd ten rozważy zasadność wszystkich zarzutów, które zostały należycie zgłoszone przez pozwanych przeciwko nakazowi zapłaty wydanemu w sprawie (art. 493 i 496 kpc). aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 30art. 12 ust. 1art. 496 kpcart. 10art. 103art. 31art. 39313 § 1 kpcart. 108 § 2 kpcart. 39320 kpcart. 493§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy