II CKU 110/97
Izba Cywilna1997-11-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprostowanie powierzchni nieruchomości w dziale I księgi wieczystej, stanowiącej jedynie oznaczenie nieruchomości, może nastąpić w trybie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a jeśli nie, czy takie sprostowanie dokonane w niewłaściwym trybie narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej w stopniu uzasadniającym uwzględnienie kasacji wniesionej po terminie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że sprostowanie powierzchni nieruchomości w dziale I księgi wieczystej, służące jedynie oznaczeniu nieruchomości, nie jest usunięciem niezgodności w rozumieniu art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Wpis powierzchni gruntu w części „oznaczenie nieruchomości” działu I księgi wieczystej nie jest objęty domniemaniem prawdziwości ani nie jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W razie niezgodności z danymi z ewidencji gruntów, sprostowanie powinno nastąpić w postępowaniu wieczystoksięgowym na podstawie art. 27 i art. 57 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd uznał, że nawet jeśli sprostowanie zostało dokonane w niewłaściwym trybie, nie narusza to interesu Rzeczypospolitej Polskiej w stopniu uzasadniającym uwzględnienie kasacji wniesionej po terminie, zwłaszcza gdy nie zarzuca się merytorycznej wadliwości orzeczenia.Stan faktyczny
Powódka domagała się uzgodnienia treści ksiąg wieczystych z rzeczywistym stanem prawnym poprzez ustalenie prawidłowej powierzchni działki. Sąd Rejonowy nakazał wpisanie w księgach wieczystych innej powierzchni niż dotychczasowa. Minister Sprawiedliwości złożył kasację, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej. Kasacja została wniesiona po upływie ponad trzech lat od uprawomocnienia się wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację Ministra Sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CKU 110/97 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 1997 roku Sąd Najwyższy Izba Cywilna w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - T.Żyznowski Sędziowie: SN - S.Dąbrowski (spraw.) SN - M.Wysocka Protokolant: B.Gruszka przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej - W.Bryndy po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 1997 r. na rozprawie sprawy z powództwa J. D. przeciwko M. B., X. B. i H. W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym na skutek kasacji Ministra Sprawiedliwości - nr S/C VII C […] od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 6 grudnia 1993 r., sygn. akt I C […] oddala kasację. U Z A S A D N I E N I E
2 J. D. wystąpiła z powództwem przeciwko M. B., X. B. i H. W. o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych Nr […] i Nr […] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w Ł. z rzeczywistym stanem prawnym przez ustalenie prawidłowej powierzchni działki położonej przy ul. Z. […] w Ł.. Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 6 grudnia 1993 r. nakazał wpisać w dziale I księgi wieczystej Kw Nr […] i w dziale I księgi wieczystej Kw Nr […] prowadzonych przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Ł. w łamie 6 tych ksiąg zamiast dotychczasowej powierzchni 4a 20,2 m2 powierzchnię 0,1257 ha. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia w zwykłym trybie i nie zostało sporządzone jego pisemne uzasadnienie. Od powyższego wyroku Minister Sprawiedliwości złożył kasację opartą na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189). Zarzucając rażące naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) oraz naruszenie interesu Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nie istniejącego
3 obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. Zgodzić się trzeba, że nie jest usunięciem niezgodności w rozumieniu art. 10 sprostowanie powierzchni nieruchomości w dziale I księgi wieczystej, gdyż określenie powierzchni w dziale I służy tylko oznaczeniu nieruchomości (art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 marca 1992 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece wykonania przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 29, poz. 128). Wpis powierzchni gruntu w części „oznaczenie nieruchomości” działu I księgi wieczystej nie jest objęty domniemaniem prawdziwości z art. 3, ani nie jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W razie niezgodności tego z danymi z ewidencji gruntów sprostowanie winno nastąpić w postępowaniu wieczystoksięgowym na podstawie art. 27 i art. 57 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sprostowanie oznaczenia nieruchomości dokonane w niewłaściwym trybie niewątpliwie narusza prawo. Stwierdzenie naruszenia prawa nie jest jednak przesłanką wystarczającą do uwzględnienia kasacji wniesionej na podstawie art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 189). Stosownie do tego przepisu kasacja winna być wniesiona na podstawach i w terminach, które były przewidziane dla rewizji nadzwyczajnej. W myśl art. 421 § 2 k.p.c. rewizja nadzwyczajna złożona po upływie sześciu miesięcy od uprawomocnienia się zaskarżonego wyroku podlegała oddaleniu, chyba że orzeczenie to naruszało interes Rzeczypospolitej Polskiej. W niniejszej sprawie kasację wniesiono po upływie ponad trzech lat od uprawomocnienia się orzeczenia. Biorąc pod uwagę, że w kasacji nie zarzuca się merytorycznej wadliwości orzeczenia, a tylko niewłaściwy tryb postępowania, że gdyby w przyszłości okazało się, iż określona w orzeczeniu, powierzchnia nie jest prawidłowa, wpis
4 będzie mógł zostać sprostowany, to nie można zgodzić się, że zaskarżone orzeczenie narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu kasacji podniesiono także, że nakazanie wpisania w dwóch różnych księgach wieczystych dwóch identycznych nieruchomości, w przypadku wykonania orzeczenia doprowadziłoby do sytuacji w której dla jednej nieruchomości prowadzone byłyby duże księgi wieczyste. Należy zauważyć, że sprzeczny z prawem stan, w którym dla tej samej nieruchomości prowadzone są dwie księgi wieczyste, jest niezależny od zaskarżonego kasacją orzeczenia, jego uchylenie i oddalenie powództwa nie spowodowałoby zamknięcia jednej z ksiąg wieczystych, a tylko powrót do poprzedniego oznaczenia powierzchni nieruchomości w obu księgach. Wobec niestwierdzenia, że zaskarżone orzeczenie narusza interes Rzeczypospolitej Polskiej Sąd Najwyższy na mocy art. 39312 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku. aw er
Powiązane orzeczenia
- II CSK 64/18 2018-06-22Czy żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, obejmujące wykreślenie działki z jednej księgi wieczystej i pozostawienie jej w innej, a także ujawnienie udziałów w nieruchomości wspólnej,…
- II CSKP 2089/22 2024-08-08Czy powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może obejmować zmiany dotyczące stanu faktycznego nieruchomości, takie jak liczba lokali, ich wielkość oraz wielkość części wspólnych, wy…
- I CSK 151/06 2006-07-19Czy prawomocny wyrok stwierdzający nieważność umowy może stanowić podstawę wpisu w księdze wieczystej w celu uzgodnienia jej treści z rzeczywistym stanem prawnym, nawet jeśli nie jest to wyrok wydany na podstawie art. 10…
- III CKN 38/01 2002-02-27Czy osoba niebędąca wpisanym właścicielem nieruchomości, ale posiadająca interes prawny w uzgodnieniu treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jest uprawniona do wytoczenia powództwa o uzgodnienie treści k…
- II CSK 552/11 2012-06-21Czy w postępowaniu wieczystoksięgowym możliwe jest usunięcie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej stwierdzając…
Powołane przepisy
art. 12 ust. 1art. 10 ust. 1art. 3 ust. 1art. 10art. 25 ust. 1art. 3art. 27art. 57 ust. 3art. 421 § 2 KPCart. 39312 KPC§ 21§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy