II CNP 24/19

Sygn. akt II CNP 24/19 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marcin Krajewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 września 2019 r., skargi J. K. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II Ca (…) wydanego w sprawie z wniosku T. K. i E. K. przy uczestnictwie J. K. o zasiedzenie, odrzuca skargę. 2 UZASADNIENIE Uczestniczka J. K. wniosła 7 lutego 2019 r. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w P. z 10 kwietnia 2018 r., którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w G. z 21 listopada 2016 r. i stwierdzono zasiedzenie przez wnioskodawców bliżej określonej nieruchomości. Uczestniczka w skardze podniosła m.in., że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych było niemożliwe, bowiem od orzeczenia tego nie przysługiwała skarga kasacyjna ze względu na wartość przedmiotu sporu. Nie zachodziły nadto przesłanki uzasadniające złożenie skargi o wznowienie postępowania ani z przyczyn nieważności, ani z przyczyn restytucyjnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje stronie od prawomocnego postanowienia sądu drugiej instancji co do istoty sprawy wydanego w postępowaniu nieprocesowym, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego postanowienia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe (art. 5192 § 1 k.p.c.). Wbrew wyrażonemu w skardze stanowisku kwestionowane postanowienie mogło być przez uczestniczkę zaskarżone skargą kasacyjną. Od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy - w sprawach z zakresu prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego - przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 5191 § 1 k.p.c.). Sprawa o stwierdzenie zasiedzenia należy do kategorii spraw z zakresu prawa rzeczowego rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym (Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, Księga druga. Postępowanie nieprocesowe, Dział III. Sprawy z zakresu prawa rzeczowego, Rozdział. 2 Stwierdzenie zasiedzenia, art. 609 - art. 610 k.p.c.). Nie budzi 3 wątpliwości, że ocena dopuszczalności skargi kasacyjnej dokonywana musi być na podstawie przepisów dotyczących danego trybu postępowania. W postępowaniu procesowym są to art. 3981 § 1 k.p.c. i art. 3982 k.p.c., a w postępowaniu nieprocesowym jest to art. 5191 k.p.c. Ograniczenie dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia wynikające z art. 3982 § 1 k.p.c. odnosi się jedynie do spraw rozpoznawanych w procesie i nie ma zastosowania do sprawy niniejszej. Kryterium wartości przedmiotu zaskarżenia jako warunek dopuszczalności skargi kasacyjnej w postępowaniu nieprocesowym ustawodawca przewidział jedynie w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku (art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c.). Jedynie w tych przypadkach, kiedy kwestia dotycząca zasiedzenia staje się częścią sprawy o zniesienie współwłasności lub o dział spadku, dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia określonej w art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c. (post. SN z 13 stycznia 2017 r., III CZ 59/16). Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi. Uwzględniając tym samym okoliczność, że od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z 10 kwietnia 2018 r. przysługiwała skarga kasacyjna, nie można uznać, aby dopuszczalna była skarga o stwierdzenie niezgodności tego orzeczenia z prawem (por. post. SN z 2 marca 2006 r., IV CNP 6/06; z 21 grudnia 2011 r., II CNP 45/11). Niezależnie od powyższego należy również podkreślić, że ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. z 2018 r., poz. 5 ze zm.) wprowadzono do systemu prawnego nowy środek zaskarżenia w postaci skargi nadzwyczajnej. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że niewykazanie, iż nie było i nie jest możliwe wniesienie skargi nadzwyczajnej, powoduje odrzucenie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (tak m.in. post. SN z. 30 sierpnia 2018 r., III CNP 9/18, OSNC 2018, nr 12, poz. 121; z 27 grudnia 2018 r., V CNP 43/18 oraz V CNP 35/18; z 31 stycznia 2019 r., II CNP 65/18; z 10 stycznia 2019 r., II CNP 2/18). Uczestniczka nie wykazała, aby złożyła do stosownego organu wniosek o wystąpienie ze skargą nadzwyczajną do Sądu Najwyższego, a wniosek ten nie został uwzględniony. 4 Z tych przyczyn odrzucono skargę na podstawie art. 4248 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. jw l.n