II CNP 25/18

Sygn. akt II CNP 25/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Dariusz Zawistowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 października 2018 r., skargi M. N. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt I C […]/13, wydanego w sprawie z powództwa (…) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą w W. przeciwko M. N. o zapłatę, 1. odrzuca skargę 2. przyznaje pełnomocnikowi z urzędu skarżącego adwokatowi T. W. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Ł. kwotę 1800 zł (tysiąc osiemset), powiększoną o stawkę podatku VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. UZASADNIENIE Skarga pozwanego o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 3 września 2014 r., została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego – art. 117 § 1 i 2 w zw. z art. 118 2 w zw. z art. 123 § 1 pkt 1 k.c. i art. 6 k.c., oraz naruszenia przepisów postępowania – art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego wyroku w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Wyjątkowo można także żądać stwierdzenia niezgodności z prawem prawomocnego wyroku sądu pierwszej lub drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Zgodnie z art. 4241 § 2 k.p.c. dopuszczalność skargi w takim wypadku uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie taki wyjątkowy wypadek nie występuje. Od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 3 września 2014 r. pozwany wniósł apelację, którą Sąd Rejonowy w Ł. postanowieniem z dnia 18 grudnia 2015 r. odrzucił, a Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia 20 lipca 2017 r. oddalił zażalenie pozwanego na to postanowienie. Skarżący skorzystał zatem z przysługujących mu środków prawnych, które nie były skuteczne. Niezaskarżenie wyroku nastąpiło więc nie na skutek wyjątkowych okoliczności lecz w wyniku odrzucenia apelacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że za sytuację wyjątkową w rozumieniu powyższego przepisu, można uznać sytuację gdy strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu. Skarżący jakiejkolwiek tego typu okoliczności nie wykazał. Nie została spełniona również druga przesłanka przewidziana w art. 4241 § 2 k.p.c. W wypadku powołania się na naruszenie podstawowych zasad porządku prawnego konieczne jest bowiem wykazanie, że dana zasada istnieje i ma podstawowe znaczenie dla porządku prawnego oraz dokładne określenie, w jaki 3 sposób doszło do naruszenia tej zasady w wyniku wydania orzeczenia. Gdy zaś skarżący powołuje się na naruszenie konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela niezbędne jest oprócz wskazania danej zasady, powołanie przepisu Konstytucji, z którego zasada wynika oraz dokładne określenie sposobu jej naruszenia. Samo powołanie się przez skarżącego na to, że wyrok został wydany z naruszeniem podstawowych zasad porządku prawnego nie spełnia tego wymogu. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego niewykazanie przez skarżącego, że zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego, niezaskarżonego orzeczenia sądu pierwszej instancji, powoduje odrzucenie skargi przez Sąd Najwyższy (postanowienia z dnia 9 lutego 2006 r., IV CNP 41/05, z dnia 6 grudnia 2006 r., V CNP 142/06, z dnia 18 grudnia 2006 r., IV CNP 115/06 oraz z dnia 13 lutego 2007 r., I CNP 85/06, nie publ.). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu (art. 4248 § 2 k.p.c.). aj