II CNP 40/16
Izba Cywilna2017-01-05
Skład orzekający: Marta Romańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być podstawą do dochodzenia odszkodowania za uchybienia sądu w toku postępowania, a nie tylko za wydanie niezgodnego z prawem wyroku kończącego postępowanie?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia stanowi środek o charakterze nadzwyczajnym, który nie służy zmianie lub wyeliminowaniu orzeczenia z obrotu prawnego, lecz jedynie uzyskaniu prejudykatu do dochodzenia odpowiedzialności odszkodowawczej. W świetle art. 4241 § 1 k.p.c., źródłem szkody, do naprawienia której zmierza skarga, jest wydanie niezgodnego z prawem wyroku kończącego postępowanie, a nie uchybienia popełnione przez sąd w toku postępowania.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych (art. 5, 227, 232 k.p.c.) w związku z brakiem pouczeń i nierozpoznaniem wniosków dowodowych. Twierdził, że poniósł szkodę w związku z wydanym wyrokiem i że nie było możliwości jego wzruszenia innymi środkami prawnymi. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 40/16 POSTANOWIENIE Dnia 5 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 stycznia 2017 r., skargi M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 8 lipca 2014r., sygn. akt I C […] wydanego w sprawie z powództwa M. S. przeciwko […] "F." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. o zapłatę, odrzuca skargę.
2 UZASADNIENIE Powód wystąpił ze skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Z. z 8 lipca 2014 r. Zarzucił, że do wydania tego orzeczenia doszło z naruszeniem art. 5 k.p.c. poprzez nieudzielenie mu stosownych pouczeń, chociaż występował bez adwokata, art. 227 k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich wniosków dowodowych, jakie zgłosił oraz art. 232 k.p.c. Skarżący oświadczył, że rzeczywista szkoda, jaką poniósł w związku z wydanym wyrokiem wynosi nie mniej niż wskazana przez niego wartość przedmiotu sporu, to jest 18.502 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Powód stwierdził, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze zwyczajnych lub nadzwyczajnych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a wniesienie skargi od orzeczenia Sądu pierwszej instancji (art. 4241 § 2 k.p.c.) tłumaczył tym, że nie może się zgodzić z zaskarżonym orzeczeniem, które narusza jego elementarne poczucie sprawiedliwości i zaufania do sądów oraz ich pracowników. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest lokowana w grupie środków prawnych o charakterze nadzwyczajnym z tej przyczyny, że dotyczy orzeczenia o charakterze prawomocnym. Stanowi ona środek szczególnego rodzaju, gdyż przez jej wniesienie i uwzględnienie strona nie uzyskuje możliwości zmiany orzeczenia czy choćby jego wyeliminowania z obrotu prawnego, lecz jedynie prejudykat, który pozwoli jej realizować odpowiedzialność odszkodowawczą, o ile przez wydanie orzeczenia poniosła szkodę, a orzeczenie okazało się bezprawne. Z tej przyczyny skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia nie można traktować jak alternatywy dla apelacji, skargi o wznowienie postępowania czy choćby skargi kasacyjnej. W świetle art. 4241 § 1 k.p.c. źródłem szkody, do naprawienia której zmierza osoba zabiegająca o prejudykat i wnosząca skargę przewidzianą tym przepisem ma być
3 wydanie niezgodnego z prawem wyroku kończącego postępowanie w sprawie, nie zaś uchybienia, które sąd miał popełnić w toku postępowania. Obowiązkiem wnoszącego skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku jest uprawdopodobnienie wyrządzenia mu szkody przez wydanie wyroku (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.). Zgodnie z poglądem ustalonym w orzecznictwie, uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody przez wydanie wyroku polega na złożeniu przez skarżącego oświadczenia, że szkoda wystąpiła - ze wskazaniem jej rodzaju i rozmiaru - oraz uwiarygodnienie tego oświadczenia przez powołanie i przedstawienie dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 sierpnia 2005 r., III CNP 4/05, OSNC 2006, nr 1, poz. 16). Niezbędne jest przy tym przeprowadzenie przekonywającego wywodu wskazującego czas powstania szkody oraz związek przyczynowy między nią a wydaniem zaskarżonego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, BSN 2006, nr 4, s. 10). Reasumując trzeba stwierdzić, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący nie uprawdopodobnił, by przez wydanie zaskarżonego wyroku doszło do wyrządzenia mu szkody. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 4248 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł o odrzuceniu skargi. [aw] jw
Powiązane orzeczenia
- IV CNP 17/17 2017-10-27Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być podstawą do dochodzenia odszkodowania, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody wynikającej z wydania orzeczenia?
- V CNP 72/16 2017-04-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być podstawą do dochodzenia odszkodowania za szkodę niemajątkową (krzywdę) lub majątkową, która jest jedynie przyszła i ewentualna, a jej wystąpien…
- II CNP 59/16 2017-03-30Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być podstawą do dochodzenia odszkodowania za szkodę, która jest jedynie przyszła i ewentualna, a jej wystąpienie jest uwarunkowane od okoliczno…
- III CNP 5/20 2020-11-25Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku może być podstawą do dochodzenia odszkodowania, jeśli skarżący nie uprawdopodobnił szkody ani niemożności wzruszenia wyroku innymi środkami prawnymi?
- II CNP 72/09 2009-11-17Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być podstawą do dochodzenia odszkodowania za szkodę, która jeszcze nie wystąpiła?
Powołane przepisy
art. 5 KPCart. 227 KPCart. 232 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 4241 § 1 KPCart. 4245 § 1 pkt 4 KPCart. 4248 § 1 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy