II CNP 48/18
Izba Cywilna2019-01-08
Skład orzekający: Monika Koba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona od postanowienia sądu drugiej instancji umarzającego postępowanie?Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, przewidziana w art. 4241 k.p.c., przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie. Od innych prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, w tym postanowień umarzających postępowanie, skarga taka nie przysługuje. W takich przypadkach szkodę można dochodzić bezpośrednio od Skarbu Państwa na podstawie art. 4241b k.p.c., bez potrzeby uzyskiwania prejudykatu.Stan faktyczny
Pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o umorzeniu postępowania w sprawie o wydanie ruchomości. Pozwany zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania przy cofnięciu pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i zasądził od pozwanego na rzecz powódki koszty postępowania wywołanego wniesieniem skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II CNP 48/18 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Monika Koba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 stycznia 2019 r. skargi M. R. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt I ACz […] wydanego w sprawie z powództwa L. P. przeciwko M. R. o wydanie ruchomości, 1) odrzuca skargę, 2) zasądza od pozwanego M. R. na rzecz powódki L. P. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania wywołanych wniesieniem skargi.
2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2017 r. Sąd Apelacyjny w […] oddalił zażalenie pozwanego M. R. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 lutego 2017 r. umarzające postępowanie w sprawie o wydanie ruchomości (elementów elektrowni wiatrowej) i obciążające pozwanego kosztami procesu. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że Sąd Okręgowy słusznie przyjął, że brak było podstaw do kwestionowania dopuszczalności cofnięcia przez powódkę pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia. Od postanowienia tego pozwany wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia zarzucając, że jest ono niezgodne z art. 203 § 4 w zw. z art. 355, art. 7301 § 1, § 2 w zw. z art. 731 w zw. z art. 755 § 21 k.p.c. Podniósł, że Sąd Apelacyjny na skutek rażącego naruszenia przepisów postępowania uznał, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania na skutek cofnięcia pozwu w wyniku zaspokojenia roszczenia powódki w postępowaniu zabezpieczającym. W odpowiedzi na skargę powódka wniosła o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wywołanego jej wniesieniem. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Od 25 września 2010 r. na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 155, poz. 1037) przeprowadzenie odrębnego postępowania przewidzianego w art. 4241 i nast. k.p.c. w celu uzyskania prejudykatu stwierdzającego, że prawomocne orzeczenie, które wyrządziło szkodę jest niezgodne z prawem stanowi niezbędny etap umożliwiający dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa tylko w wypadku niektórych orzeczeń sądowych ściśle skonkretyzowanych w przepisach (art. 4241, art. 5192, 11481 § 3, art. 11511 § 3, art. 1215 § 3 k.p.c.). W postępowaniu procesowym skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje jedynie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji kończących postępowanie w sprawie (art. 4241 k.p.c.). Od innych prawomocnych orzeczeń
3 sądu drugiej instancji skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie przysługuje. Zgodnie z art. 4241b k.p.c. naprawienia szkody wyrządzonej przez wydanie takiego orzeczenia można dochodzić, jeżeli strona skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, przed sądem powszechnym, bezpośrednio od Skarbu Państwa, bez potrzeby uprzedniego stwierdzenia jego niezgodności z prawem w postępowaniu ze skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2014 r., V CNP 39/13, nie publ., z dnia 25 stycznia 2012 r., V CNP 42/11, nie publ.). W rozpoznawanym przypadku pozwany wniósł skargę od postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego zażalenie od postanowienia Sądu Okręgowego umarzającego postępowanie i obciążającego skarżącego kosztami postępowania. Skarga dotyczy zatem formalnego postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, nie objętego wymogiem uzyskania prejudykatu (art. 4241 k.p.c. w zw. z art. 4241b). Ubocznie dostrzeżenia wymaga, że od postanowienia Sądu drugiej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania, kończącego postępowanie w sprawie, służy skarga kasacyjna (art. 3981 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3982 k.p.c.) (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2009 r., IV CZ 22/09, nie publ. i z dnia 23 lutego 2012 r., II CSK 499/11, nie publ.) Z przytoczonych względów skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania wywołanych wniesieniem skargi orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 i art. 42412 k.p.c. oraz § 10 ust. 5 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015, poz. 1800 ze zm.). jw
Powiązane orzeczenia
- I CNP 1/15 2015-10-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji, które nie rozstrzyga o istocie sprawy?
- III CZ 221/22 2022-10-04Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem orzeczenia przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji odrzucającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o odmowie sporządzenia uzasadnienia postano…
- I CNP 54/10 2011-03-17Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie zwrotu opłat sądo…
- I CNP 39/15 2016-05-12Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być wniesiona od postanowienia o odrzuceniu pozwu?
- III CNP 38/09 2009-10-29Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest dopuszczalna, jeśli nie uprawdopodobniono szkody i nie wykazano niemożności wzruszenia orzeczenia innymi środkami prawnymi?
Powołane przepisy
art. 203 § 4art. 355art. 7301 § 1art. 731art. 755 § 21 KPCart. 4241art. 5192art. 11511 § 3art. 1215 § 3 KPCart. 4241 KPCart. 4241b KPCart. 4241b
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy